Vanvn- Di tích quốc gia đình Vân Tra thờ Đào Lôi Công – trang liệt tướng thời nhà Lý (1010-1226).
Đình Vân Tra (phường An Hải, Hải Phòng) là một công trình kiến trúc nghệ thuật cổ, có quy mô tương đối đồ sộ và được bảo quản khá nguyên vẹn, chắc chắn. Đình thờ Đào Lôi Công – trang liệt tướng thời nhà Lý (1010-1226).
Theo thông tin từ Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố, Đào Lôi Công (Đào Văn Lôi) sinh quán Vân Tra, huyện An Dương nay là phường An Hải, Hải Phòng. Theo thần phả Lôi Công thần từ của đền Vân Tra thì Đào Văn Lôi là con ông Đào Cam Mộc, khai quốc công triều Hậu Lý (1010-1225) quê ở vùng núi Kim Nhan, Châu Hoan. Mẹ là Đỗ Thị Uyển, con gái cụ Đỗ Hưởng, một nhà có danh vọng ở Vân Tra.
Theo Lịch sử Đảng bộ Hải Phòng, năm 24 tuổi, Đào Lôi Công đi thi đỗ đầu, được sung chức Hàn lâm học sĩ, thăng dần đến chức Phủ úy Sơn Hóa, Lạng Giang.
Sau đó, ông được vua Lý Thái Tổ triệu về triều, cho giữ chức Đô đài lang.
Năm Quý sửu, niên hiệu Thuận Thiên thứ 4 (1013), Đào Lôi Công có công dẹp giặc Man; tiếp tục phò ba triều vua nhà Lý dẹp yên quân Chiêm, bình được Nùng Trí Cao làm phản.
Khi giặc Tống sang xâm lược, phụng mệnh vua Lý Thánh Tông, ông lại đem quân đi dẹp.
Khi ông hóa, vua Lý Thánh Tông phong tặng “Lôi Công thượng đẳng thần” và sai lập miếu thờ tại nơi ông hóa.
Người dân làng Vân Tra cảm nhớ công đức của ông cũng sửa sang nhà cửa của ông, dựng thần hiệu để thờ, truyền từ đời này sang đời khác.
Như vậy, đình Vân Tra thờ thành hoàng là vị anh hùng có công với nước, với dân – từ việc mở đất lập làng cho đến đánh đuổi giặc ngoại xâm, âm phù trừ họa cho dân.
Đình Vân Tra có cấu trúc hình chữ Tam, quay hướng Đông Bắc.
Qua hàng chữ Hán khắc nổi trên câu đầu tòa tiền đường của đình và trí nhớ của các bậc cao niên trong làng thì đình Vân Tra hiện nay được dựng vào năm Bảo Đại cửu niên (1934) cùng với thời gian dỡ bỏ đình nhỏ lấy vật liệu về xây dựng chùa.
Đình được xây dựng trên khu đất “đắc địa” có thế “mãng xà đuổi cóc”. Gò đất đình tọa lạc nằm ở phía Đông Nam thôn Vân Tra, mang hình đầu rắn, còn đuôi rắn là khu vực chùa Vân Tra hiện nay.
Kiến trúc chính gồm 3 tòa nhà, bố cục kiểu chữ Tam, nhưng số gian mỗi tòa kiến trúc có khác nhau. Các tòa nhà có bộ mái kê sát nhau tạo chiều sâu cho nội thất bên trong, tọa thành thế liên hoàn thuận lợi cho việc thờ cúng, bài trí đồ vật.
Đình là một trong số công trình kiến trúc cổ ở Hải Phòng chứng minh cho truyền thống anh dũng chống giặc ngoại xâm trong giai đoạn Lý – Trần ở nước ta nói chung và ở mảnh đất Hải Phòng nói riêng.
Tại di tích hiện còn lưu giữ, bảo quản được nhiều hiện vật có giá trị, niên đại từ thế kỷ XVII trở đi như kiệu bát cống bằng gỗ vàng tâm, sơn son, thếp vàng rực rỡ, niên đại cuối thế kỷ XIX; chiếc bài vị cao 0,9 m, ngang 0,32m đề duệ hiệu, mỹ tự của nhân vật lịch sử được tôn thờ: “Lôi Công Vân Y linh, Phù quốc trợ thuận, phả hóa hoàng loan huệ vận an dân, tế thế tước báu hồng ân đại vương”; bộ bát bửu, chấp kích thờ bằng gỗ phủ sơn son thếp vàng cùng 3 bản sắc phong của các vua triều Nguyễn. Năm 1994, đình – chùa Vân Tra đã được công nhận là di tích Lịch sử – nghệ thuật cấp quốc gia.
MAI DUNG/ Báo Lao Động
