Vanvn- Mùa lúa về, lũ trẻ chúng tôi tranh nhau gom rơm khô bện lại như thảm lót rồi đều tay thành những cuộn rơm chắc chắn đem bán cho thương lái, tiền bán được tụi tui để dành đến mùa tết đến xuân về đập ống heo đất lấy tiền đưa cho má sắm đồ tết và bánh mứt chia nhau ăn ba ngày tết đến.
Tôi sinh ra từ một vùng sâu vùng xa ở xứ bưng biền đầy nắng gió của vùng Đồng Tháp Mười trù phú nhưng còn nhiều hoang sơ. Lớn lên bên rừng tràm bạt ngàn xanh tươi, bên hàng cà na sum suê oằn trái vào mùa nước nổi, bên đồng sen tỏa hương thơm ngát. Nơi tôi lớn lên giữa bốn bề ruộng lúa thẳng cánh cò bay, thoang thoảng mùi thơm nồng nàn từ rơm rạ, mùi ngai ngái của đồng đất sau mỗi vụ mùa.
Những ai sinh ra và lớn lên nơi miền quê thân thương ắc hẳn sẽ không quên được cánh đồng quê ngày mùa. Đó còn là một khoảng trời hoa mộng, trong trẻo nhất của tuổi thơ trong mỗi con người.
Dẫu năm tháng có xuôi theo con nước lớn nước ròng thì bức họa đồng quê luôn đủ sắc màu rực rỡ và đẹp đẽ nhất. Là cánh đồng vào vụ mùa gieo xạ – một màu xanh bạt ngàn hy vọng cho tương lai, chờ đến kỳ trổ bông nặng hạt trải đầy lúa vàng óng ánh như tơ, tụi con nít trong xóm cùng nhau “quay lúa” với những chiếc trang cào lúa nhỏ xíu xiu đầu thì đội nón lá “tí hon” được má sắm cho trong dịp ra chợ huyện.
Vụ mùa trong ký ức của tôi là mùi rơm hương rạ nơi đồng bưng. Những ụ rơm,nhánh rạ còn trơ gốc sau vụ cắt lúa. Mùi của xứ ruộng miệt đồng, mùi mồ hôi của tía đổ xuống đồng sâu, mùi của sự tần tảo sớm hôm má vất vả lo từng thành viên trong nhà, không quản ngại khó khăn “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, mùi của sự yêu thương, mùi của niềm vui ấm no, tròn đầy sau vụ cắt lúa “được mùa, trúng giá, lời to”. Mùi bùn hương đất phù sa, mùi rơm hương rạ nồng nàn, mùi lúa mùa hương tràm phảng phất, mùi cà na chín hương sen thơm phức, mùi của chén cơm trắng lúa mới cùng hương vị món ngon nhà quê,… Tất cả tạo nên hương vị khó quên đó chính là hương vị quê nhà.
Những vòm khói lam chiều thoang thoảng đâu đây, bên mâm cơm quê đạm bạc mà thấm đẫm nghĩa tình. Nồi cơm trắng lúa mùa còn nghi ngút khói, tô canh chua cá lóc bắt lên sau vụ tát mương đồng, mẻ cá kho thu được sau đợt đặt máy rút nước, dĩa rau đồng luộc thanh đạm má hái ngoài bờ kinh ruộng. Tất cả được nhóm bếp bằng những bó rơm khô nên lửa cháy rất bắt. Hương thơm ấy phảng phất quấn quanh vào sống mũi. Một mùi hương cho ước vọng hôm nay và mai sau.
Tôi nhớ hồi nhỏ, sau mùa cắt lúa bọn con nít tụi tui tụm năm tụm bảy đi cù chuột bên những ụ rơm vàng tươi còn thơm mùi lúa mới. Những con chuột lỡ xa chân vào túi mành mành bẫy chuột thì thản nhiên trở thành “chiến lợi phẩm” cho cánh đàn ông ngoài đồng và bọn con nít tụi tui. Một bữa ăn no nê nên chúng tôi rất khoái chí.
Mùa lúa về, lũ trẻ chúng tôi tranh nhau gom rơm khô bện lại như thảm lót rồi đều tay thành những cuộn rơm chắc chắn đem bán cho thương lái, tiền bán được tụi tui để dành đến mùa tết đến xuân về đập ống heo đất lấy tiền đưa cho má sắm đồ tết và bánh mứt chia nhau ăn ba ngày tết đến.
Có lúc, lúa cắt xong vô bao nhưng ghe lái chưa thu mua kịp thì người nhà chuẩn bị mùng, mền, đệm, gối ra đồng ngủ giữ lúa. Từng ụ rơm khô được tía và các chú trong xóm trải đều dưới đất rồi mới trải đệm nằm cho đỡ đau mình.
Tôi lớn lên giữa xứ đồng bưng nồng nàn mùi rơm hương rạ. Bạn bè chúng tôi, có đứa lập nghiệp ở phương xa, có đứa lấy chồng về miền hạ Đồng Tháp Mười, như tôi sau cuộc rong ruổi mỏi gối chùng chân thì trở về miền quê thân thương giữa bốn bề đồng lúa bao la, bát ngát, giữa rừng tràm gió bạt ngàn một màu xanh căng tràn sức sống, giữa những bụi cà na sum suê sai trái chín, giữa đồng sen trổ bông thơm phưng phức. Thân thương quá đỗi hai tiếng “Quê nhà”.
Những ký ức tuổi thơ của tôi bên đồng ruộng, hương rơm mùi rạ quê hương sẽ mãi mãi vẹn nguyên và tinh khôi như thuở đầu trần khét nắng, chân không đi đất lội bùn. Để những ai vô tình hay hữu ý khơi lại thì trong lòng chợt ào ạt ùa về như suối chảy, cả một trời hoài niệm thân thương,…
DIỆP LINH
