Vanvn- Trường ca Bước gió truyền kỳ của Phan Hoàng gợi lên dáng vóc một vở kịch -múa hiện đại về hình thức biểu hiện. Toàn bộ dựa trên tính tượng trưng cao, cho dù, tất nhiên, bút pháp mô phỏng anh hùng ca cổ điển ở đây không hề là một bút pháp tượng trưng. Tính tượng trưng bao trùm đó là bởi ý niệm khởi hứng của tác phẩm này: ý niệm về “gió” như là một trung giới cho linh hồn và cũng là một “trường” mang chứa những linh hồn.
Nhà thơ, nhà lý luận phê bình NGUYỄN CHÍ HOAN
>> Bước gió truyền kỳ – Trường ca của Phan Hoàng – Kỳ 1
>> Bước gió truyền kỳ – Trường ca của Phan Hoàng – Kỳ 3
>> Bước gió truyền kỳ – Trường ca của Phan Hoàng – Kỳ 4
Phần II
BƯỚC GIÓ TRUYỀN KỲ
I. Bước gió truyền kỳ
II. Gió khẩn hoang
III. Gió xuôi chín khúc sông rồng
IV. Tây Nam mùa gió chướng
V. Tiếng đàn gió xanh
I.
Bước gió truyền kỳ
1.
Thức dậy trong ta bước chân huyền thoại
thức dậy trong ta ngọn gió trăng rằm
thức dậy trong ta nỗi buồn cổ tích
thức dậy ước mơ khí phách cha ông
Ước mơ bao dung tình sông
ước mơ hiên ngang dáng núi
ước mơ ủ mầm khí thiêng
bật từ đất đai ngàn xưa trấn biên
âm vang bước gió truyền kỳ
lớp lớp người người
tay kiếm tay cờ
lớp lớp người người
tay rìu tay giáo
mắt chớp lửa mặt trời phương nam
lẹ hơn sóc
mạnh hơn hổ báo
nhanh hơn tiếng hú rừng hoang
lẫm liệt lao mình
máu
máu
máu
mở cõi
máu
máu
máu
giữ nước
Ước mơ ủ mầm hạt lúa ca dao
bật từ đất đai ngàn xưa trấn biên
âm vang bước gió truyền kỳ
lớp lớp người người
tay cuốc tay cày
lớp lớp người người
chém cá tràng kình
mắt xua mây xám Biển Đông
lưng bóng nắng
mồ hôi lạnh
ngực dằn từng cơn ho cơn sốt gió bấc gió nam cồ
chân ngăn từng dòng nước khách nước lũ
vật vã
kiên trì
tự lực
khẩn hoang
2.
Ơi lớp lớp người người
hiên ngang đôi cánh ước mơ chim Việt
đôi cánh Lạc Long Quân
đôi cánh Âu Cơ
bay từ đất thiêng trung thành voi phục Phong Châu
bay từ khí thiêng oai hùng rồng lượn Thăng Long
Ơi lớp lớp người người
hiên ngang đôi cánh ước mơ chim Việt
đôi cánh ngàn năm
ước mơ ngàn năm
âm vang bước gió truyền kỳ
Bước gió dịu dàng kiệu hoa Huyền Trân
tay gạt nước mắt tay cầm nhan sắc
không tướng không quân
xông pha đắp bồi hình hài đất nước
Bước gió vó ngựa uy phong Lê Thánh Tôn
lưng kiếm túi thơ
rừng nghinh biển đón
phất cờ mở rộng biên cương Tổ quốc
Bước gió Nguyễn Hoàng
bước gió Lương Văn Chánh
bước gió Nguyễn Hữu Cảnh
bước gió những đoàn quân vô danh
bước gió những lưu dân vô danh
bước gió những nghệ sĩ vô danh
bước gió những mỹ nữ vô danh
bước gió…
nhập hồn xóm làng
nhập hồn sông suối
nhập hồn núi rừng
nhập hồn biển đảo
3.
Ơi lớp lớp người người
hiên ngang đôi cánh ước mơ chim thần Lạc Việt
âm vang bước gió truyền kỳ
âm vang đường bay đất nước cong cong hình dấu hỏi
Dấu hỏi nội lực kháng thể độc lập sinh tồn
dấu hỏi kiên trì tự chủ tự do tự lực
tự tin trống đồng vọng vang ngàn năm trước
Dấu hỏi hoà bình hoà giải hoà khí yêu thương
dấu hỏi hoả tốc dân quyền dân sinh dân trí
dân chủ từng cái nhấp chuột hội nhập thế giới hôm nay
Và dấu hỏi
như tiếng sấm rền suy tư ngày giông bão:
bước gió minh triết đường bay vàng tương lai đàn chim Việt
giữa cuồn cuộn chuyển động sắc màu vũ trụ hấp lực những hố đen?
II.
Gió khẩn hoang
1.
Những ngọn gió mang hương hồn đất đai
tự vạch cho mình những con đường xuyên nam xuyên tây
dọc ngang miền sông rạch
Những ngọn gió chưa bao giờ ngừng thổi
tiếp sức cánh buồm mang đầy hy vọng
như chuyến tàu không ngừng chuyển bánh
và cánh đồng xanh đến hạt phù sa cuối cùng
chuyển vụ
lại lên xanh
2.
Những ngọn gió mở đường trĩu nặng ước mơ
khởi từ tình yêu bùn lầy sỏi đá dựng ruộng dựng nương
từ câu hát then ới la đằm thắm váy hoa núi đồi đất Tổ
từ câu quan họ liền anh liền chị hẹn hò Kinh Bắc cởi áo trao nhau
từ câu bài chòi hò khoan đối đáp duyên hải miền Trung sóng vỗ
sông nước nhớ thương đọng lại nỗi buồn nông sâu thành câu vọng cổ
nỗi buồn ngọt ngào gió chướng phương Nam se se cay đắng
nỗi buồn ly hương dựng mới quê hương
Những ngọn gió mở đường in dấu bao linh hồn
bộ hành xuôi về hướng nam
căng buồm ngược về hướng tây
gió hoá thân những chàng trai vạm vỡ lưu dân
gánh trên vai ánh mắt hy vọng người già
giấu kín trong tim mùi hương vợ trẻ tiếng khóc con thơ
vượt lam sơn chướng khí
vượt thác lòng trắc ẩn
vượt lên số phận thiên di như con thuyền độc mộc vượt trùng dương
3.
Những ngọn gió mở ra vùng đất mới
từng giọt mồ hôi nhỏ xuống
từng giọt máu đào đổ xuống
từng sinh mạng ngã xuống
từng lớp người nằm xuống
gió dâng lên dòng sông chín khúc hoá rồng cuồn cuộn ước mơ
gió dâng lên bao cánh đồng mênh mông cò bay mỏi cánh
gió dâng lên những thành phố trẻ lớn nhanh Phù Đổng
gió dâng lên những cái tên gần gũi quê mùa
Bà Rịa, Đồng Nai, Sài Gòn, Tây Ninh, Long An, Bến Tre, Cần Thơ, Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau… đẹp như ca dao
Củ Chi, Nhà Bè, Cần Giờ, Bến Lức, Mỹ Tho, Gò Công, Ô Môn,
Cái Mơn, Cái Bè, Cái Răng, Cái Nước, Cái Vồn,… quyến rũ như cổ tích
Những cái tên dân dã dựng nên văn hoá chân lấm tay bùn
dựng nên phương Nam huyền thoại gió mới
những cái tên nôm na cổ truyền không chủ nghĩa hiện sinh, hậu hiện đại nào có thể xoá nhoà
4.
Những ngọn gió mở đường
mang linh hồn đất đai
mang giấc mơ chinh phục
mang tinh thần bất khuất
chưa bao giờ ngừng thổi
như những chuyến tàu không ngừng chuyển bánh
và những cánh đồng xanh đến hạt phù sa cuối cùng
chuyển vụ
lại lên xanh
Những ngọn gió tiên phong mở đường
những con đường mang hình ngọn gió
bắc những chiếc cầu tre cầu đước lắt lẻo
bắc những cây cầu dây văng phượng múa rồng bay
nối những chuyến tàu thống nhất xuyên bắc xuyên tây
tạc nên tượng đài nhân hậu và quả cảm
tạc nên tượng đài trù phú và hào phóng
tượng đài người phương Nam
tượng đài đất phương Nam
III.
Gió xuôi chín khúc sông rồng
1.
Để lại phía sau nỗi đau trận mạc
tình yêu lứa đôi không còn bão lửa cắt chia
gió nối những ngả đường xuân thì mỏi mòn chờ đợi
dựng những chiếc cầu lãng mạn như mắt môi thôn nữ hát dân ca
Gió ngược phương ta năm eo duyên hải
gió xuôi chiều em chín khúc sông rồng
đường gió minh mang tình tang đồng bằng
rực đỏ vùng vùng phù sa
nóng chảy dòng dòng xích đạo
giàn lửa hoa em mông muội đồng nội Cửu Long
hoả thiêu từng tế bào ta ngựa hoang đại ngàn Trường Sơn
hoả thiêu cả giấc mơ bí mật giống đực
giấc mơ sinh trưởng
giấc mơ không trọng lực
2.
Gió xuôi chiều em sông rạch êm đềm
gió ngược phương ta đại dương ầm ào sóng vỗ
Sông em đã rạch
biển ta khó lường
thuyền em neo đá
ngựa ta buông cương
thịt da nhiệt đới
hừng hực ngực lửa
hực hừng đùi hương
bềnh bồng suối tóc
bồng bềnh môi trầm
bềnh bồng mông núi
bồng bềnh lạch hoa
bồng em lốc xoáy
bềnh ta bão rung
ta bồng em đắm
em bềnh ta say…
Sông rồng chín khúc mây bay
sông tình chín lúc gió ngây hương nồng
em làm vợ ta làm chồng
yêu nhau thì cứ bềnh bồng bập bênh
IV.
Tây Nam mùa gió chướng
1.
Nhớ ơn lấp biển vá trời
Sinh thành non nước muôn đời nước non
Phận ta tiên cháu rồng con
Hẹn em biên giới khấn hồn người xưa
Tây Nam gắt nắng dầm mưa
Ta về gió chướng cũng vừa dọc ngang
Mây thênh thang nước mênh mang
Không em mây nước bẽ bàng buồn trôi
2.
Ông bà khai rạch khẩn đồi
Sinh ra làng mạc để rồi sinh em
Cảm thương cô bé lọ lem
Bơi trong gió chướng giặc đêm cướp ngày
Ta về ước hẹn mây bay
Nghênh ngang gió chướng quắt quay gió lòng
Tình sương khói nỗi bão giông
Không em biên giới như không biên thuỳ
V.
Tiếng đàn gió xanh
Khi con thơ cất tiếng đàn
Ngôi nhà gió cuốn cuộn tràn hương hoa
Giai điệu mây lượn sóng oà
Tĩnh vật như cũng nhịp hoà gió hương
Tiếng đàn kết tủa yêu thương
Mẹ cha băng núi vượt đường gieo neo
Giao hưởng thác đổ suối reo
Nhẹ nhàng con lướt trăm đèo ngàn sông
Người xưa muốn làm cây thông
Mang gien nhân hậu con mong làm người
Làm người khó đứng giữa trời
Biết đâu thăng giáng biết thời hợp tan
Khi con thơ cất tiếng đàn
Thời gian chảy ngược không gian hoá thiền
Âm thanh ông bụt cô tiên
Dắt ta về thuở xanh miền gió xanh
PHAN HOÀNG
(Còn tiếp)
