Vanvn- Trong giới văn nghệ Việt Nam có rất nhiều nhà văn, nhà thơ, họa sỹ, nghệ sỹ nhiếp ảnh nổi tiếng lừng lẫy như: Nguyễn Đình Thi, Văn Cao, Đỗ Nhuận, Tô Ngọc Vân, Nguyễn Huy Tưởng, Chế Lan Viên, Đặng Thai Mai, Nguyễn Đổng Chi, Nguyễn Bính, Quang Dũng… Điều rất may mắn là hầu hết các văn tài đó đều có hậu duệ tiếp nối sự nghiệp của mình.
Nhiều người trong đó không thua kém cha ông mình. Nhưng điều cảm động hơn tài năng kế tục là con tiếp tục phục dựng nhiều di sản của người cha để cho sự nghiệp thêm rạng rỡ hơn lúc sinh thời. Có thể kể ra các điển hình về tình cảm xúc động về việc làm trân trọng của người con.
Nhạc sỹ Đỗ Nhuận có gia tài nghệ thuật vô cùng to lớn với các tác phẩm: Du kích ca, Hành quân xa, Áo mùa đông, Chiển thắng Điện Biên… đặc biệt là trường ca Du kích Sông Thao và nhạc kịch Cô Sao. Có thể nói Đỗ Nhuận là thiên tài âm nhạc một thời. Rất may mắn ông có người con trai Đỗ Hồng Quân từng đạt bằng đỏ nhạc viện Tchaicovsky như mình năm xưa. Sau này Đỗ Hồng Quân làm Chủ tịch Hội Nhạc sỹ Việt Nam giống như cha mình cũng làm Tổng thư ký Hội Nhạc sỹ đầu tiên.
Điều đáng nói là Đỗ Nhuận đã đào tạo con trai từ bé để trở thành nhạc sỹ lớn. Do vậy sau này chính Đỗ Hồng Quân đã chỉnh sửa các tác phẩm của cha trong đó có nhạc kịch nổi tiếng Cô Sao. Bởi không phải con trai tài năng như Quân thì không ai dám làm và làm nổi. Do vậy di sản âm nhạc của Đỗ Nhuận trở nên hoàn chỉnh về nghệ thuật.
Khác với nhạc sỹ Đỗ Nhuận, nhạc sỹ Văn Cao có con trai không nối nghiệp mà theo hội họa là Văn Thao. Tuy nhiên nhờ có người con mà di sản của Văn Cao được bảo tồn một cách rất cẩn thận. Bởi không chỉ nhạc thì Văn Cao còn là nhà thơ, họa sỹ có nhiều tác phẩm giá trị. Họa sỹ Văn Thao với hình dáng giống hệt cha luôn làm thay để tôn vinh sự nghiệp của người nhạc sỹ tài hoa bậc nhất Việt Nam.
Cũng như vậy danh họa Tô Ngọc Vân có con trai Tô Ngọc Thanh không thành họa sỹ mà là nhà nghiên cứu văn hóa dân gian tầm cỡ. Tô Ngọc Thanh luôn là người đại diện cho cha để làm các công việc liên quan hội họa đỉnh cao. Không nói quá nếu Tô Ngọc Vân không có người con là nhạc sỹ tầm cỡ đó thì sẽ thiệt thòi biết bao. Gần đây nhạc sỹ tài hoa Phú Quang cũng để lại di sản âm nhạc đồ sộ cho con gái là nghệ sỹ Piano Nguyễn Trinh Hương và con rể NSND Bùi Công Duy để bảo vệ tác quyền và tổ chức các sự kiện âm nhạc Phú Quang.
Nhà văn hóa Nguyễn Đình Thi có hậu duệ rất tài năng là nhà văn Nguyễn Đình Chính. Không chỉ viết văn hay thì người con trai này còn làm cho cha nhiều việc lớn như bảo quản di sản nghệ thuật. Nguyễn Đình Chính còn lập Quỹ văn học Nguyễn Đình Thi để trao tặng cho những cá nhân tập thể xuất sắc công hiến cho cộng đồng về nghệ thuật.
Nhà văn Nguyễn Huy Thắng, con trai duy nhất của nhà văn “Sống mãi với Thủ đô” Nguyễn Huy Tưởng. Ông là người điển hình hết lòng tận tụy sưu tầm, chỉnh sửa biên soạn và xuất bản cho tàng thư chưa công bố của người cha tài hoa nhưng mất sớm. Nhờ có người con hiếu thảo này mà hầu như các tác phẩm: tiểu thuyết, kịch, hồi ký, ký sự… của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng được đến với công chúng làm rạng rỡ thếm sự nghiệp người quá cố.
Chúng ta có thể kể đến hậu duệ làm nhiều việc cho cha như họa sỹ Thành Chương, Nguyễn Thị HIền làm bảo tàng cho cha là nhà văn Kim Lân ở quê nhà Bắc Ninh hay Hà Nội.
Nhà văn Nguyễn Phan Khuê con trai nhà văn “Làng Quan họ quê tôi” Nguyễn Phan Hách một không gian văn hóa đậm miền Kinh Bắc ở quê hương, làm cho nơi đây thành di sản văn hóa nổi tiếng ở Bắc Ninh.
Có thể kể thêm con gái nhà thơ Quang Dũng là Bùi Phương Thảo đã đưa Tây Tiến văn xuôi lên đỉnh cao, đạt giải sách Quốc gia. Thêm hai người phụ nữ gắn với nhà thơ Chế Lan Viên là nhà văn Vũ Thị Thường cùng con gái Phan Thị Vàng Anh đã giữ bảo quản toàn bộ tàng thơ di cảo giá trị của chồng và cha. Ở Khánh Hòa có nhà nghiên cứu Quách Giao là con trai của thi sỹ Quách Tấn. Quách Giao là từ điển sống về Quách Tấn, ông cùng chỉnh sửa, viết cùng cha một số tác phẩm nổi tiếng như: Nhà Tây Sơn, Xứ Trầm Hương. Nhờ con trai mà thi sỹ “ Mùa Cổ điển” luôn mãi trong lòng công chúng yêu thơ văn.
Còn rất rất nhiều những người con hiếu lễ biết trân quý di sản văn hóa của cha. Việc làm của họ chính là điều mà hậu thế luôn cần thiết bởi không ai hiểu cha hơn con và không ai giữ gìn phát huy di sản hơn những người con. Họ đã làm được thật trọn vẹn.
LÊ ĐỨC DƯƠNG
