Vanvn- Ngày 15.5.2026, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam phối hợp với Nhà xuất bản Hội Nhà văn và Đại sứ quán Cộng hòa Belarus tại Việt Nam tổ chức chương trình Giao lưu về sự nghiệp sáng tác của nhà văn kinh điển Vincent Dunin-Martsinkevich, người được xem là một trong những nhà sáng lập nền văn học Belarus hiện đại, nhân dịp kỷ niệm 160 năm sáng tác vở kịch “Quý tộc tỉnh lẻ” và 180 năm sáng tác hài kịch “Tình ca mục đồng”.
Sự kiện là dịp để giới thiệu tới bạn đọc Việt Nam những giá trị đặc sắc trong di sản văn học của Vincent Dunin-Martsinkevich, đồng thời góp phần tăng cường giao lưu văn hóa, văn học giữa Việt Nam và Belarus.
Vincent Dunin-Martsinkevich được xem là người đặt nền móng cho nền văn học Belarus hiện đại, đồng thời là một trong những người khai sáng kịch nghệ và sân khấu chuyên nghiệp của Belarus. Những sáng tác của ông đã trở thành dấu son rực rỡ trong lịch sử văn hóa dân tộc Belarus, mở ra một thời kỳ phục hưng mạnh mẽ của văn học và ý thức dân tộc vào thế kỷ XIX.
Gắn liền với tên tuổi Vincent Dunin-Martsinkevich là quá trình hình thành nền văn học Belarus mới với ngôn ngữ giàu bản sắc dân tộc và tinh thần nhân văn sâu sắc. Ông là nhà viết kịch và nhà thơ tài năng, hơn nữa ông còn là một nhà khai sáng có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của văn tự Belarus cũng như nghệ thuật sân khấu, góp phần khơi dậy lòng tự hào dân tộc và gìn giữ bản sắc văn hóa Belarus qua nhiều thế hệ.
Tham dự sự kiện có sự hiện diện của các vị khách quốc tế: Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Stepanovich Bezdetko; Đại sứ Cộng hòa Kazakhstan tại Việt Nam Tumysh Kanat Kobylandyuly; Đại sứ Cộng hòa Belarus tại Việt Nam Uladzimir Uladzimiravich Baravikou; Tham tán Đại sứ quán Cộng hòa Azerbaijan tại Việt Nam Samir Malikli; và ông Vitali Nekhai đại diện Cộng đồng Belarus tại Việt Nam.
Về phía Hội Nhà văn Việt Nam có nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam; nhà thơ Hữu Việt, Ủy viên BCH, Phó Trưởng ban Đối ngoại; Nhà giáo nhân dân, dịch giả Vũ Thế Khôi; bà Nguyễn Thúy Hằng, Giám đốc NXB Hội Nhà văn Việt Nam, cùng nhiều nhà văn, dịch giả tham dự.
Phát biểu khai mạc sự kiện, Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Stepanovich Bezdetko nhận định: Nhà văn Vintsent Dunin- Martsinkevich từ lâu nổi tiếng chẳng những ở Belarus mà cả ơ các nước cộng hòa trong Liên Xô. Ông đóng vai trò lớn trong giao lưu văn hóa giữa các dân tộc Xô Viết, nay lại được Hội Nhà văn đưa đến Việt Nam, mở ra cơ hội cho giao lưu văn học Belarus và văn học Việt Nam, tạo điều kiện cho đông đảo bạn đọc Việt Nam tìm hiểu về đất nước, con người và bản sắc văn hóa Belarus phong phú và độc đáo của dân tộc Belarus.
Ngài đại sứ mong rằng sẽ có nhiều cuộc giao lưu bổ ích như thế này với cả văn học Nga nhằm tạo ra sự hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc.
Cũng trong buổi giao lưu gặp mặt này, Đại sứ Cộng hòa Belarus tại Việt Nam Uladzimir Uladzimiravich Baravikou phát biểu và bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Hội Nhà văn Việt Nam và NXB Hội Nhà văn đã hỗ trợ tổ chức sự kiện này.
Ngài đại sứ cho rằng, cuộc gặp gỡ này không phải là một sự kiện bình thường: “Hôm nay, lần đầu tiên tại Việt Nam, chúng ta được làm quen với tác phẩm của nhà soạn kịch, nhà văn, nhà thơ và nhà khai sáng nổi tiếng Belarus thế kỷ XIX, Vincent Dunin-Martsinkevich người gắn liền mật thiết với sự ra đời của ngôn ngữ văn học Belarus.”
Trong tác phẩm của mình, bao gồm cả những tác phẩm nổi tiếng nhất, vở hài kịch “Idiliya”, vở kịch “Pinskaya Shlyakhta” Vincent Dunin-Martsinkevich đã khắc họa một cách chính xác và sâu sắc những đặc điểm, tính cách độc đáo của người Belarus, vừa chất phác nhưng thông thái, vừa đa nghi lại thân thiện, vừa ngại ngùng nhưng cũng dũng cảm, vừa bất an, nhưng cũng tháo vát. Chính những đặc điểm tính cách này đã trở thành nền tảng của người dân Belarus, những người đã trải qua nhiều giai đoạn khó khăn và bi thảm trong lịch sử, chính những điều đó đã tôi luyện họ tinh thần đoàn kết.
Những vấn đề tình huống mà tác giả mô tả vẫn mang tính thời sự cho đến ngày nay bởi lẽ tất cả những điều khiến cha ông chúng ta trăn trở vẫn tiếp tục làm bận lòng người hiện tại. Ông hy vọng sự kiện hôm nay sẽ là bước khởi đầu, và sự hợp tác lâu dài giữa Đại sứ quán Belarus với Hội Nhà văn và Nhà xuất bản Hội Nhà văn, đồng thời góp phần thúc đẩy ngoại giao văn hóa, tăng cường tình hữu nghị và sự hiểu biết lẫn nhau giữa hai đất nước.
Có mặt tại sự kiện hôm nay, ông Vitali Nekhai đại diện Cộng đồng Belarus tại Việt Nam chia sẻ: “Hôm nay, tôi không chỉ muốn nói về văn học quá khứ, tôi muốn nhấn mạnh tầm quan trọng to lớn của việc giao lưu văn hóa, văn học giữa Belarus và Việt Nam trong thế giới hiện đại. Chính văn hóa luôn là những nhịp cầu bền vững nối liền các dân tộc. Qua sách vở, thơ ca, kịch nghệ, và ngôn từ nghệ thuật chúng ta hiểu được tâm hồn của một dân tộc, những giá trị lịch sử, ước mơ của họ. Chính vì vậy đối với tôi việc thúc đẩy cuộc đối thoại văn hóa và nhân văn giữa Belarus và Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng”.
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều thay mặt Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam cảm ơn sự có mặt của các nhà ngoại giao, ông bày tỏ lòng biết ơn với nền văn học của Nga, của Belarus và nền văn học của tất cả các nước trên thế giới đã đến với Việt Nam. Ông hy vọng sẽ có sự hợp tác tốt đẹp trong tương lai về việc in, dịch các tác phẩm của Belarus.
Văn học Nga và Belarus có tầm ảnh hưởng quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt Nam. Tư tưởng và nghệ thuật của Vincent Dunin-Martsinkevich vẫn còn giá trị với đời sống hôm nay. Hội Nhà văn Việt Nam sẽ mang tác phẩm này đến với bạn đọc Việt Nam, đây không phải chỉ là tài sản của Belarus mà là của tất cả chúng ta. Sự kiện giúp chúng ta hiểu thêm một tên tuổi lớn của văn học Belarus, mở ra nhịp cầu kết nối văn hóa, giúp độc giả Việt Nam hiểu thêm về lịch sử, con người và tâm hồn Belarus qua những trang sách giàu giá trị nhân văn.
GIANG THANH BÌNH
