Văn chương nơi góc trời Tây Bắc

Vanvn- Điện Biên là tỉnh biên giới Tây Bắc của Tổ quốc, có diện tích tự nhiên 9.541,25 km2, nơi sinh tụ 19 dân tộc anh em (Thái; Mông; Kinh; Dao; Khơ Mú; Hà Nhì; Lào; Hoa (Hán); Kháng; Mường; Cống; Xi Mun; Si La; Nùng; Phù Lá; Thổ; Tày; Sán Chay và dân tộc khác). Mỗi dân tộc đều sở hữu muôn nét riêng về ngôn ngữ, phong tục tập quán… dệt nên bức tranh văn hóa đa sắc cho Điện Biên.

Điện Biên cách Hà Nội 504km về phía Tây. Địa mạo đồi núi dốc, hiểm trở và chia cắt mạnh. Được cấu tạo bởi những dãy núi chạy dài theo hướng Tây Bắc – Đông Nam với độ cao biến đổi từ 200m đến hơn 1.800m. Tỉnh duy nhất chung đường biên giới với 2 quốc gia Lào và Trung Hoa; trong đó: Đường biên giới tiếp giáp với Lào là 414,712km; với Trung Quốc là 40,86km; kết nối đường bộ với Bắc Lào và Vân Nam; đường hàng không bay thẳng Điện Biên Phủ tới Hà Nội và thành phố Hải Phòng.

Một góc thanh phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên. Ảnh: TL

Mảnh đất biên viễn Tây Bắc còn nổi bật hệ thống di tích lịch sử đặc sắc: Sở chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ – Mường Phăng; các cứ điểm Him Lam, Bản Kéo, Độc Lập; Các đồi A1, C1, D1, E1 và khu trung tâm tập đoàn cứ điểm của Pháp (Khu hầm chỉ huy của tướng Castries). Song hành có rất nhiều các  nguồn tài nguyên du lịch thiên nhiên phong phú, như: Rừng nguyên sinh Mường Nhé; các hang động tại Pa Thơm (Điện Biên), Thẩm Púa (Tuần Giáo); các suối khoáng nóng Hua Pe, U Va; các hồ Pá Khoang, Pe Luông…

Điện Biên là khu vực nhạy cảm về an ninh chính trị, các thế lực thù địch  thường lợi dụng các vấn đề dân tộc, tôn giáo để thực hiện âm mưu “diễn biến hoà bình”, chống phá ta trên mọi mặt chính trị – kinh tế – văn hoá – quốc phòng an ninh. Tình hình tội phạm, tệ nạn xã hội còn diễn tiến phức tạp.

Hội Văn học nghệ thuật Điện Biên hiện có 163 hội viên các chuyên ngành trong đó 03 hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Và một số cây bút trẻ tiềm năng sáng tác đang sung mãn, hăng hái tìm tòi, nhiệt tình tu dưỡng phẩm tính của người cầm bút, xứng đáng cho chúng ta kỳ vọng.

Trên phông nền ấy, văn chương Điện Biên tuy nhiên chưa đầy đặn như mong mỏi nhưng vẫn ánh xạ muôn chiều tích cực của đời sống nhân quần vô cùng phong phú riêng một góc trời Tây Bắc.

Văn xuôi Điện Biên đã xuất hiện những tác phẩm chất lượng cao, ngang tầm khu vực và toàn quốc, được bạn đọc trong, ngoài tỉnh thừa nhận và đánh giá cao. Tiêu biểu như Nhà văn Du An đã đạt nhiều giải thưởng: Giải C của Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam và giải Nhất giải thưởng tỉnh Điện Biên cho tác phẩm “Lông gà và lá chuối”, giải Nhì cuộc thi viết “Ký ức Điện Biên” do Hội Cựu chiến binh Việt Nam tổ chức, giải Nhì cuộc thi truyện ký viết về nông nghiệp, nữ tri thức thủ đô (Quỹ nhà văn Lê Lựu). Nhà văn Nguyễn Đức Lợi đạt giải Khuyến khích của Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam, giải Nhì Giải thưởng tỉnh Điện Biên, giải Nhất cuộc thi Điện Biên trong trái tim tôi với bút ký “Hoa xương rồng trên cao nguyên Sín Chải”; truyện ngắn “Ma núi rắn” đạt giải Nhì và được vinh danh là một trong 10 truyện ngắn hay nhất năm của báo Văn nghệ Hội Nhà Văn Việt Nam. Tác giả Nguyễn Thanh Long đạt Giải Ba truyện ngắn Báo Văn nghệ Hội Nhà Văn Việt Nam tổ chức với tác phẩm “Những cánh chim Chua Sa”.

Thạc sĩ Trần Thành

Một số tác giả viết về đề tài chiến tranh, cách mạng, lịch sử dân tộc và bước đầu đã có những thành công nhất định, tác phẩm mang đậm giá trị nhân văn và tràn đầy chất liệu của cuộc sống như: “Tiếng nổ trên đồi A1″ của tác giả Tòng Văn Hân đạt giải Khuyến khích do Bộ Văn hóa – Thông tin và Du lịch tổ chức; “Điểm hỏa” của Hoàng Công Mai đạt giải Nhì cuộc thi “Điện Biên trong trái tim tôi”. Một số tác giả đã định hình được phong cách, bền bỉ sáng tác, có nhiều tác phẩm được đăng tải trên các ấn phẩm báo chí, văn nghệ có uy tín trên toàn quốc.

Bên cạnh các tác giả dày dặn đã xuất hiện một số cây bút trẻ với nhiều sáng tác theo phong cách mới, ghi dấu ấn trong lòng bạn đọc như Ngọc Bích, Chu Linh.

Thơ Điện Biên được nhiều cây bút lựa chọn là thể loại sáng tác chính, nhiều tác phẩm thơ ra đời kịp thời phản ánh các sự kiện, đóng góp tích cực vào phong trào VHNT của tỉnh. Tiêu biểu là 2 tác phẩm “Chiều 7/5″ và “Điện Biên Phủ sinh ra tôi” của tác giả Du An đạt giải Ba cuộc thi Thơ 60 năm Điện Biên Phủ, 55 năm đường Trường Sơn do Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch tổ chức. Tập thơ “Niệm khúc Noong Nhai” của Trương Hữu Thiêm đạt giải Nhất Giải thưởng tỉnh Điện Biên; tập thơ “Núi đồi nở hoa” của Nguyễn Đình Hải đạt giải Nhì Giải thưởng VHNT tỉnh Điện Biên; tập thơ “Khăn piêu Mường Thanh” của Tòng Văn Hân đạt giải Ba cuộc thi “Điện Biện trong trái tim tôi”. Mỗi tác giả khai thác một đề tài khác nhau nhưng đều mang đậm tính nhân văn và tràn đầy sức sống như “Dạy học trên bản nghèo” của Nguyễn Ngọc Bảo; “Thăm cha” của Nguyễn Thị Hồng Miên; “Bao giờ tuyết thôi rơi” của Ngọc Bích hay “Buộc đò” của Nguyễn Thị Thảo;…

Là một tỉnh có nhiều dân tộc anh em nên thơ song ngữ cũng đã được quan tâm. Nhưng do thiếu tác giả các dân tộc thiểu số nên thơ song ngữ chủ yếu là Thái – Việt, tiêu biểu có tác giả Tòng Văn Hân. Tuy nhiên, thơ song ngữ vẫn chỉ dừng ở dịch nghĩa nên cũng phần nào hạn chế sự tiếp nhận từ phía công chúng Điện Biên là mảnh đất lịch sử, với chiến thắng lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu năm 1954, là mảnh đất có nhiều tiềm năng, lợi thế về thiên nhiên, con người cùng những nét văn hoá phong phú, đa dạng, độc đáo của các dân tộc anh em, là điều kiện thuận lợi cho văn nghệ sỹ nghiên cứu, sưu tầm, sáng tác các loại hình VHNT.

Trong thời kỳ hội nhập và giao lưu quốc tế sâu rộng, những bản sắc văn hoá, truyền thống tốt đẹp của dân tộc ngày càng được coi trọng; đồng thời với việc mở rộng giao lưu, tiếp thu có chọn lọc các yếu tố văn hoá tiến bộ sẽ giúp cho vị thế văn chương một góc trời Tây Bắc tỉnh Điện Biên sẽ ngày càng được khẳng định ở cấp độ mang tính chuyên nghiệp.

Điện Biên Phủ, tháng 5.2022

TRẦN THÀNH

Chủ tịch Hội VHNT Điện Biên

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.