Truyện ngắn tác giả trẻ Tống Phước Bảo

Vanvn- Tống Phước Bảo còn có bút danh Trúc Thiên, có quê cha An Giang quê mẹ Đồng Tháp, sinh ra và lớn lên ở Thành phố Hồ Chí Minh, hiện sinh sống tại Bình Dương. Có phải được vùi mình ở nhiều miền đất và vùng văn hóa khác nhau, đã hun đúc nên Tống Phước Bảo có góc nhìn và giọng văn lạ, rất Nam Bộ?

Có thể nói Tống Phước Bảo là cây bút trẻ viết sung sức hiện nay. Truyện của anh xuất hiện đều đặn trên các báo từ trung ương đến địa phương. Tống Phước Bảo từng đoạt nhiều giải thưởng trong các cuộc thi: Giải nhất Cuộc thi Truyện ngắn “Một nửa làm đầy thế giới” của NXB Văn hóa Văn nghệ năm 2019, Giải nhất Cuộc thi Tạp bút “Thành phố tôi yêu” của Báo Thanh Niên 2020, Tặng thưởng Truyện ngắn hay nhất năm 2020 của Tạp chí Văn Nghệ Quân Đội…

TRƯƠNG ANH QUỐC giới thiệu

Tác giả trẻ Tống Phước Bảo

Mùa so đũa trổ bông

 

Tháng mười hai, những cơn giông thôi sa trên miệt đồng bưng, ngoại lại lững thững ra bến ngồi, nhìn nước chan đồng. Ngoại nhẩm tính, vậy là đã rằm tháng mười âm lịch. Tròn sáu năm trời. Út Bốn hổng dìa.

Lại thêm một mùa chướng thổi xác xơ mấy bụi chuối sau hè. Gió lật qua lật lại từng tàu lá, xé tả tơi theo đường chỉ lưng. Đám bời lời, ô dước ngoài hiên mấy bận cong quằn từng cơn. Gió lùa qua cây, cỏ, ruộng đồng. Gió lao xao từng con sóng xa dội về. Mùa này, ven triền sông, so đũa nở trắng trời.

Ngoại cứ ưa đếm từng mùa so đũa để rồi thắt thẻo ruột gan vậy thôi, chớ bao bận Út Bốn điện thoại về hỏi thăm, ngoại cười roi rói. Má ăn khỏe, ngủ ngon, bây đừng dìa chi cho tốn kém, lại cực thân, rồi qua bển lại thêm phần mất việc. Xứ người khổ lắm, mình ên thì phải chắt chiu, ráng mà sống.

Lần nào, sau khi cái màn hình điện thoại của thằng Long tắt đen tối thui, là hai hàng nước mắt ngoại chảy dài. Có lần thằng Long hỏi, ngoại tỉnh rụi vén cái vạt áo bà ba nâu sờn lên lau vội. Khóc đâu mà khóc con, gió lùa bụi bay, xốn mắt, không dưng nó chảy vậy hà.

Gió đâu khôn dữ thần, cứ canh mỗi lần Út Bốn gọi về thăm ngoại là thổi. Cũng có khi, chẳng cơn gió nào ghé ngang cái võng trước hiên nhà, mà ngoại vẫn chảy dài hai hàng nước mắt.

Thằng Long biết, ngoại thương Út Bốn, nhưng giấu trong lòng. Nói chi ra, để Út Bốn thêm lo nơi xứ người xa lạ. Cái xứ mù khơi tận nửa vòng trái đất. Xứ gì hễ bên này chướng ràn rạt hong khô những bãi lầy đọng nước thì bên đó tuyết rơi dày lạnh cóng, đóng băng khắp nẻo. Lạnh thấu xương tủy, lạnh tận tâm can.

Vậy nên, mỗi tháng, tiền Út Bốn gởi về để lo ăn uống tiêu xài của ngoại, ngoại lại cất riêng vào cái lon sữa hộp trong tủ, khóa lại cẩn thẩn. Xứ đó, ai cũng nói thiên đường, nhưng xứ nào cũng vậy à con. Bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, mồ hôi chảy ròng ròng, mới làm ra tiền. Trên đời này, làm gì có chuyện ăn không ngồi rồi mà tiền vẫn đầy túi. Ngoại chắt mót dành dụm, được bao nhiêu hay bấy nhiêu, đặng lỡ có gì bất trắc, thì còn có cái mà gởi qua đó cho Út bây chớ.

Tiếng võng kẽo kẹt vang đều ngoài hiên. Ngoại lại nghe mấy tuồng cải lương xưa cũ. Tấm lòng của mẹ, Bông hồng cài áo, Con gái chị Hằng…Ngoại nghe riết đến nổi thằng Long thuộc lòng từng câu ca. Giờ hễ nói lớp nào là nó vô câu ngon ơ. Chỉ có điều nó hát trật nhịp rớt lên rớt xuống. Mỗi lần nó hát, ngoại hay cười móm mém, hôm nào ngoại quỡn, ngoại dạy bây ca cho. Chớ ca vậy, ra đường nói cháu bà Sáu Lệ, người ta cười ngoại nghen con.

***

Tía kể, ngoại thương thằng Long từ hồi nó còn đỏ hỏn. Hồi đó, tía má lấy nhau khổ trăm bề, đầu tắt mặt tối quần quật lam lũ tứ mùa, cuộc sống cũng chẳng đủ đầy. Sanh thằng Long nhằm lúc thiếu tháng, thêm phần má tắc sữa, nó ốm yếu nhỏ xíu như con mèo con, má nó lại chẳng khỏe, một mình ngoại chăm bẵm lo toan đủ thứ.

Lúc mới sanh, nó bị chứng vàng da, ngoại ôm thằng cháu trong lòng, mà khóc rấm rức. Tối nào, ngoại cũng ra hiên nhà mà đốt đèn trời, cầu bình an cho hai má con nó.

Rồi hồi nó lên ba, sốt cao, co giật liên hồi. Ngoại sợ nó như bao đứa trẻ nghèo cùng quê hồi đó, cứ hễ bị vậy mà không tiền chữa trị là chuyển qua bại liệt hay thành bại não. Ngoại bán miếng đất gấp, dù người ta chèn ép giá, chẳng được bao nhiêu, nhưng vì cứu đứa cháu, ngoại gật đầu cái rụp, không hề toan tính chi ráo.

Tía chỉ làm rể, nhưng ngoại thương như con ruột. Ngoại từng nói, gọi ngoại một tiếng má, bước vào nhà này, thì cũng là con, chẳng phân biệt máu mủ hay dâu rể gì hết. Thương như khúc ruột mình dứt ra. Ngoại thương vậy, là con cháu sau này, lấy đó mà đùm bọc, biết nhường nhịn nhau, biết yêu thương để gia đình luôn là nơi ấm êm nhất.

Ngoại thương thằng Long lắm, nên khi Út Bốn điện thoại về, bảo thằng Long ráng học thật giỏi, để Út Bốn làm giấy tờ bảo lãnh sang bên đó học, cho có tương lai. Bên đó, cái gì cũng phát triển, thiên hạ đua nhau đưa con cháu mình sang chỉ mong cuộc đổi đời.

Mà đổi được hay không, bên này nào ai biết, chỉ thấy, người thì cứ ra đi, ngày một càng đông hơn, rồi biền biệt, mất hút giữa cái vòng xoay mãnh lực cơm áo gạo tiền nơi xứ đó. Người đi, cứ hẹn ngày về theo những mùa bông so đũa trắng triền sông. Vậy mà, bao bận, lớn ròng vơi đầy con nước, chẳng thấy người về. Có chăng, chỉ là những ngóng trông mòn mỏi theo từng mùa chướng.

Bận đó, ngoại hỏi khẽ thằng Long có muốn đi hông? Đi cho biết đó biết đây đi con. Lẩn quẩn chi xứ này với ngoại, biết ngày nào bây khôn ra. Ngoại nhịp chân đưa võng. Tiếng kẽo cà kẽo kẹt vang đều. Chiều phả mùi khói đốt đồng ngái nồng lên khoảng không bình yên của miệt đồng bưng nghèo.

Thằng Long ngồi bên cánh võng, nhìn chiều bảng lảng, đám sẻ dáo dác về tây sau một ngày dầu dãi kiếm ăn. Nó đi rồi ngoại có buồn không? Nhỏ lớn sống cùng với ngoại. Mười sáu tuổi đầu, vẫn cứ vui buồn gì cũng kể ngoại nghe. Đi học thì thôi, về tới nhà là đòi cơm ngoại, phụ hợ ngoại chăm vườn tược, bắt cải lương ngoại nghe, mắc võng ngoại nằm, giăng mùng ngoại ngủ.

Sáng đạp xe chở ngoại ra chợ. Chiều sẫm trời, nấu nước ngoại tắm. Tối thì châm bình trà nóng, ngồi hóng mấy cái chuyện đời xưa của ngoại. Nó đi rồi ai làm đây? Mà nó đi rồi, chắc nó cũng lại nhớ mấy cái việc tủn mủn vụn vặt lệ thường này à! Có những thứ, đi suốt cuộc đời không thể nào quên. Vậy nên, nỗi nhớ mới có cái cớ mà xâm chiếm và dày vò lòng dạ con người ta.

Thôi ngoại à! Con sinh ra và lớn lên với cái xứ quê nghèo mưa dầm nắng dãi này mà. Giờ đi đâu cũng hổng quen.

Hiên nhà lao xao tiếng lá. Trăng chênh chao qua mấy ngọn tre.

***

Hồi má còn con gái, đẹp nhất xứ này, bao nhiêu gã trai thập thò trước cái rào tre giăng đầy Khiết Bông, từng chùm đỏ bời bời. Mấy bận mai mối tới ướm lời dạm ngỏ, nhưng ngoại không ưng. Chừng tía qua thưa chuyện, ngoại gật đầu cái rụp.

Ngoại nói tía lành tính, chí thú nhất vùng này, dẫu tía nghèo, miếng đất cắm dùi còn không có, nhưng với bản tính tháo vác này, má về làm vợ tía, chẳng đói ngày nào đâu mà lo. Lấy chồng là lấy người thật lòng thật dạ mà thương yêu chăm lo cho mình. Chớ giàu có bao nhiêu, mà biếng lười hay chỉ vì chút nhan sắc của mình thì coi như đời cập bến đục.

Phận đàn bà, lỡ một lần đò, hụt chân rồi, chẳng còn đường về lại bến quê. Đời con gái, cũng như hoa vậy thôi, một mùa hương sắc, chừng nhụy vữa hương tan, biết ong bướm có còn ve vãn. Vậy nên, ngoại ưng tía, là mong cầu bước đường sau này má được an phần mà hưởng nhàn nhã.

Tía thương má vẫn như thưở ban sơ. Bốn chục tuổi, má còn đẹp lắm, cái đẹp mặn mà đằm thắm của người phụ nữ đong đầy hạnh phúc. Rỗi rãi chuyện ruộng vườn, tía má lại cùng nhau rong ruổi theo chùa làm từ thiện ở những xóm làng heo hút còn nghèo khó.

Có bận, tía má về thỉnh ngoại dọn qua ở chung, để tía má tiện bề báo hiếu. Ngoại phẩy tay cái rột. Ngoại quen sống một thân một mình từ ngày chồng mất. Căn nhà này, dẫu cũ kỉ. Mảnh vườn kia, dẫu bạc thếch. Nhưng đã là phần đời của ngoại. Ngoại chẳng dọn đi đâu.

Chừng bây lớn như má, bây mới hiểu, người già sống bằng mấy cái điều cũ mòn cũ rít, nhưng lại chính là thứ mà nuôi sống họ tốt nhất. Chẳng phải tiền, chẳng phải món ngon của lạ. Thứ mà người già sống, đó là kỉ niệm.

Má nghe vậy mắt đỏ hoe. Má lén ra bến điện thoại cho dì hai. Dì hai lấy chồng tuốt trên Sài Gòn, năm hết tết đến, hay giỗ kị gì đó, mới có thể về thăm ngoại. Công việc, rồi cuộc sống trên đó, hối hả và bon chen lắm, mình đứng lại một nhịp, thì người ta đã đi gần cả cây số đường. Mấy lần dì hai về, ngồi nói chuyện đời, chuyện con cái công việc với ngoại. Thằng Long nghe đó, biết đó, chớ cũng hổng hiểu gì. Chỉ biết, mỗi lần dì hai về rồi lại đi, là thêm một lần, ngoại thở dài thườn thượt.

Mà bận đó, hổng biết má nói chuyện gì với dì hai, chỉ thấy má ngồi miết trên bến cả buổi. Nỗi buồn của má đắn đót theo từng lớp sóng vỗ. Chừng má vào lại nhà, má nắm tay thằng Long, biểu nó ở luôn với ngoại. Ngoại vui ngày nào, là nhà mình vui ngày đó nghen con.

***

Vọng cổ có sáu câu với tám khuôn, ba mươi hai nhịp. Ngũ cung của nó gồm Hò, Xề, Xang, Xê, Cống. Cung Líu chỉ dùng khi kết thúc nghen con. Ngoại đung đưa cái võng bên hiên nhà. Một chiều chướng nhẹ qua mấy ngọn tre. Trời bàn bạc một màu xám trĩu lòng.

Khi bắt đầu câu một hoặc câu bốn, mình hát phải nói lối trước mười sáu nhịp, mấy ông thầy đờn rao nhạc mùi bằng những âm điệu thiết tha. Bỏ bốn khuôn đầu, mình vào khuôn năm, ngay cung hò. Ca câu vọng cổ xuống xề rồi nghỉ hai nhịp cũng ghé lại về hò. Nhịp hai mươi bốn mấy thấy đờn sẽ gõ song lang để báo cho mình biết là còn tám nhịp sẽ hết câu một. Nhịp ba mươi hai dứt cống là khớp tiếng song lang.

Thằng Long ngồi nghe chăm chú. Ngoại vừa dạy, vừa lấy hơi vào câu một bài vọng cổ. Cái bài Lá Trầu Xanh, ngoại ca cứ nghe rưng rức. Giọng ngoại đổ hột theo thời gian vàng phai lên tuổi đời. Vậy đó, mà nghe nó da diết theo từng cung bậc. Dường như những thăng trầm cuộc đời này, đã làm cho tiếng hát thêm thấm đẫm tâm can. Từng cái bỏ nhỏ của ngoại nghe thắt lòng thắt dạ thằng Long.

Ngoại giờ hơi cũng cạn nghen con, chứ mình ngân dài hay ngân ngắn, ngân ít hay nhiều là giọng trời cho. Ca riết rồi quen âm điệu biết luật để phân định các cung à. Chừng mình trải nghiệm qua nhiều buồn vui xa xót cuộc đời, thì tự khắc cái giọng nó chín mùi. Vọng cổ nó buồn như phận đời của người xứ này. Buồn rười rượi vậy đó, mà hồi xưa ở đâu có gánh hát, nghe tiếng rao đờn, là người ta chống chèo chạy đến mà nghe.

Ngoại dứt câu năm ngay cung xề, tiếng ngân chừng như lẫn tiếng khóc. Hồi đó, ông ngoại bây làm thầy đờn giỏi nhất xứ này. Người ta kêu ổng là ông Cò Líu. Bởi ổng có cái biệt tài. Ổng đờn đến câu sáu, khi dứt líu, ổng miết dây đờn, tiếng đờn nhồi lên theo từng cơn gió mà mênh mang giữa trùng trùng sóng nước bưng biền.

Vọng cổ bây giờ nhiều khi đám trẻ nhỏ hổng thèm nghe. Nhưng nó vẫn khắc sâu vào tâm trí mình bởi đó là dòng máu của dân tộc, đã chảy tràn trong chính con người mình nghen con. Rồi ngoại lại hát: “Tiếng đàn Việt đàn lên cung nhạc Việt, hỡi những người còn biền biệt xa xăm. Nước nhà mà chưa kịp về thăm, nghe câu vọng cổ là đêm nằm nhớ quê”

So đũa vẫn nở trắng trời sông nước. Liệu Út Bốn có về cho lời hát ngoại thôi xao xác theo từng mùa chướng. Nồi canh chua bông so đũa với cá rô đồng, ngoại nấu mấy bận, lừng khừng đũa gắp đũa chừa.

Ngoại nói, món này Út Bốn bây thèm dữ lắm nghen Long! Út Bốn mới gởi tiền về cho ngoại nè con, ngoại nhét đầy cái lon sữa hộp rồi! Thương quá chừng!

Mấy chữ thương quá chừng buông ra, là ngoại lại vén cái áo bà ba chậm mắt. Chẳng có cơn gió nào lùa qua hết. Mấy nay chướng yếu rồi! Thằng Long ngồi mông lung, liệu Út Bốn có biết, ngoại còn mấy mùa so đũa nữa đâu?

Tranh của họa sĩ Uyên Thao

Như lục bình trôi

1.

Một tối má Dũng hoảng hồn khi thấy thằng con quấn cái mền, lấy cây son của chị, nó tô môi đỏ chét, đứng trong phòng nhà múa hát. Cửa phòng mở ra thằng con của ông chủ tiệm vàng nổi tiếng nhất Long Xuyên bỗng cứng đờ. Má đánh má khóc, biểu nó làm chuyện khùng điên gì vậy trời. Nó là con trai duy nhất của ba má mà. Thằng Dũng khóc ngất, con …con…con muốn làm con gái má ơi!

Má đứng như trời tròng. Nghe lùng bùng lỗ tai. Ba ngà ngà cơn say sau cuộc tiếp khách, quay trở về nghe má kể chuyện, mắt ba long lên sồng sộc. Thằng Dũng nào giờ được cưng chiều hết mực nay thì in hằn nhiều dấu vết đỏ bầm, đôi chỗ rướm máu. Con đâu có làm gì đâu ba. Chỉ là con …con…con muốn làm con gái mà ba!

Sau bận đó, ba xích vào chân giường, mấy chị hổng dám bén mảng tới xin tha, tới bữa cơm bà vú bưng lên. Nuôi nó từ hồi đỏ hỏn, hồi ba má nó mãi bôn ba kiếm tiền tạo cơ ngơi, giờ thấy nó bị vậy lòng bà vú cũng tê tái. Bà vú hổng có con cái gì ráo trọi, đi theo ba má Dũng từ bận lỡ dỡ một chuyến đò tình, rồi vậy mình ên mà sống phần đời một bà mần mướn ở đợ cho gia đình của Dũng. Bà lấy dầu cù là bà xức mấy chỗ tứa máu, chịu đau tí đi Dũng, dầu cù là tê buốt chút hà, rồi cũng sẽ lành thẹo. Mà ờ… cái thẹo sâu hoắm trong lòng của bây, của ba má bây, chắc còn lâu lắm mới lành. Đôi khi cả quãng đời dài cũng không thể liền lặn lại.

Má Dũng rước đâu ông thầy nghe nói từ Bảy Núi xuống, ổng đè thằng nhỏ ra ổng đánh tà, ổng nói vong nhập. Nó đi đêm đi hôm ra mấy cái bãi đất trống coi hát lô tô, hạp đất hạp giờ, bị vong hành thôi. Ông thầy đánh phía sau lưng bầm tím, lắm lúc thằng Dũng tưởng cái phổi mình bay ra khỏi lồng ngực. Đánh chiều chưa đã. Ổng nói nay ổng ở lại trục cho bằng được. Giờ hắc đạo là mười hai giờ đêm. Ổng trị tiếp, nhưng mà không ai được bén mảng vào phòng thằng Dũng. Đông người quá, dương khí nặng nề, vong nào mà hiện hình cho thầy trị. Cứ đi ngủ hết. Để thầy tự mần.

Ba Dũng gật đầu lia lịa. Má Dũng tấm tắc khen, ông thầy nói đúng quá xá. Mấy cái đêm hôm nó đu theo gánh hát lô tô, hổng chừng nó bị bóng nhập. Chứ con mình nào giờ ngoan hiền, con trai rặt, đàng hoàng tử tế, đâu có bị cái bệnh bóng lẹo cái vậy đâu heng ông. Chỉ có thằng Dũng là biết nó hổng bị ai nhập hết, nó cũng đâu có bị bệnh gì. Nó còn biết đau. Nó còn biết đêm đó ông thầy làm cái gì nó mà. Ông thầy biểu nó im, không thì mầy chết với thầy. Giờ mầy muốn hết bệnh, muốn được tự do, muốn không bị đánh đập thì nằm im, thầy làm phép. Hổng có đau đâu. Chừng nữa mày thấy thoải mái liền.

Rồi Dũng hết bệnh thiệt. Hết bị bóng lẹo cái như thầy nói. Nhưng thầy bảo để vài hôm mang qua nhà thầy, thầy làm cái phép cho sáng sủa học hành tấn tới. Chứ giờ mặt mày thằng nhỏ còn thâm xám u tịch lắm. Má nó dạ lấy dạ để, nhét vào tay thầy mớ tiền. Rồi chạy xuống nhà khoe với Vú. Thằng nhỏ hết bị pê-đê nhập rồi Vú ơi. Phước đức mới rước được ông thầy hay nhất vùng Bảy Núi nghen Vú.

Vú không biết thằng Dũng hết hay không, nhưng thấy cặp mắt nó dại hẳn đi, gương mặt xanh xao, co rút người trong góc nhỏ của phòng. Ờ, mà có một chuyện Vú hổng kể cho ai nghe hết, chỉ lén đem đi giặt. Buổi trưa khi ông thầy ra về, tấm ra giường đỏ tươi màu máu, hăng hăng chút mùi tanh. Vú thẩn thờ nhìn thằng Dũng, rồi nhìn tấm ga giường.

Bữa chiều mưa sa giông, Vú tất tả vào phòng, nhà đi hết trơn rồi, đi cưới con ông chủ xây dựng gì đó, rồi giờ ý …ờ ý con sao? Thằng Dũng khóc tấm tức. Con làm con gái được hông Vú? Được mà, con đẹp thí mồ. Dắm dúi vào tay thằng Dũng chút tiền. Cái balo vài ba bộ đồ. Vú xuống canh cổng. Chừng Vú gọi thì chạy nhanh xuống. Đi đi con. Ờ chạy nhanh theo gánh còn kịp, hồi xế gánh dọn bãi, nghe đâu họ về Nha Mân. Năm đó Dũng mới mười sáu.

2.

Diễm bảo, nhìn con nước lớn, nhìn bông điên điển vàng hươm ven hai bờ kinh, thèm quá trời quá đất. Một chiều tháng mười âm, gánh vừa tấp bến Xà No. Cũng chừng bốn năm rồi mới về lại xứ này hát. Bãi đất trống phía chợ Giữa nay hổng còn, người ta cho xây thành một Nhà lồng mới khang trang bề thế, vậy mà đâu có bà con nào thèm vào ngồi bán. Nhà lồng vắng hoe.

Bữa má Năm đi sớm tiền trạm, chưng hửng nhìn cảnh cũ thành lạ xa. Má Năm điện về giọng mếu máo, bà con chợ Giữa thương gánh lắm, nay diễn đất khác hổng biết có được thương, có đông người đến không? Bị phải thương mình, thì mới mần ăn được, chứ đất nào mà hổng thương chỉ có nước nhổ bến chạy làng. Họ phá là tan tành. Hơn hai chục năm theo gánh, cũng từng ấy năm sống cảnh trôi sông lạc chợ nên má cam qua nhiều nỗi đời. Cũng mười lăm năm làm bầu mà bây. Chua cay mặn đắng nào hổng từng trải. Thôi thì mấy ông trên xã nói cho mình cái khu đất cập mé vàm cũng được. Phía trước dựng bãi, phía sau làm sạp. Vậy là ngon rồi. Mỗi đêm một triệu tiền trong, một triệu tiền ngoài. Ờ vậy cũng vừa phải.

Gánh hát dựng đâu chừng ba ngày là xong xuôi, tận hơn ba chục con người cứ xúm vào mà làm, quen hết trơn, đâu có gì khó. Cứ mấy thằng con trai làm cổng dựng sân khấu, lắp trò chơi, mấy bà bóng thì trang trí phông nền sân khấu, xếp quà tặng. Chia nhau đi chợ nấu cơm. Xúm nhau làm thì xúm nhau ăn. Vậy là khỏe re, chẳng ai nạnh hẹ ai.

Má Năm cứ sáng sáng ngồi sau chiếc Dream tào lao ráp tứ lung tung đồ lại, cũ đến nỗi bận thằng Vàng chở đi hư dọc đường nó bực mình đòi đem vô viện bảo tàng kí gởi. Má kí đầu nó cái cốp. Bỏ cái gì thì bỏ, bỏ chiếc xe là tao tròng lồng heo mầy thả trôi sông cho lìm kìm nó cắn thí mồ tổ mầy à! Miễn xe chạy được là mừng rồi. Tiền nhiều lắm hay sao mà cái gì mầy cũng đồi mua.

Má Năm ngồi sau, ôm cái loa, bật cái đoạn ghi âm ra rả phát mấy lời xưa cũ rích, thuộc nằm lòng suốt cuộc đời đào hát của mình. Thằng Vàng cầm lái. Cứ thế tà tà hóng gió. Gió tháng mười mùa nổi, man mát gì đâu. Cứ vậy mà rảo khắp mấy ấp xã thôn xóm. Cứ chạy vòng vèo, xứ Xà No quanh quẩn cũng về được vàm sông gánh cắm bãi, chẳng lạc đâu mà sợ. Mà chắc gì đã lạc với thằng Vàng.

Có lần má Năm kêu nó dừng lại. Tao mệt rồi mầy, nghỉ chút đi. Má Năm đứng bên này bờ sườn kinh Bảy Ngàn, nhìn qua phía bên kia kinh. Thằng Vàng chấp tay phía sau cũng lỏ mắt nhìn. Ủa chứ má nhìn gì qua bên kia dữ thần vậy. Quỡn quá, cho chạy giáp vòng cũng qua bên đó mà ngó. Má Năm đâu có thèm nghe thằng Vàng nói. Má đứng nhìn một đỗi thở dài thườn thượt. Phía sau thằng Vàng cũng buông tiếng thở y rang như vậy.

Mồ tổ cha mầy nhen, ghẹo tao hoài à! Tao mệt tao đứng nghỉ có chút cũng bày đặt thái độ là sao? Ủa chứ tui nói gì má đâu trời. Tui thở dài là tại tui thấy bông điên điển nở vàng quá chừng. Hồi sáng con Diễm nó đi ra vàm lấy nước nó nói, nhìn bông điên điển nó thèm.

Thôi đi tía ơi, lẹ chở về bãi, chiều tới nơi rồi. Bày đặt con Diễm nói. Đụng ai cũng được, nhưng đừng đụng nó nghen thằng ông nội. Nó khổ lắm! Như lục bình trôi vậy đó. Thằng Vàng leo lên xe rồ máy, ngoái lại nhìn phía bên kia kinh một cái rồi phóng như bay. Quỷ thần, mầy chạy vậy gió lùa bụi bay hết vô mặt nè! Má Năm la í ới. Tay đập vào vai thằng Vàng bốp bốp. Thằng nhỏ giảm ga xuống. Ờ …bụi bay vô mắt, cay quá trời. Giọng thằng Vàng trĩu trịt, như mếu, mà hổng phải, giống khóc thì hơn.

3.

Bạc xuôi ghe ra chợ một sớm sương vẫn còn vương trên mấy tán lá. Mùa nước lên, sau những ngày hạn mặn nứt toạc ruộng đồng. Dường như lòng người cũng khoáng đạt hơn. Chẳng có mùa nào hào sảng bằng mùa này. Dân châu thổ chỉ đợi có thế, để thấy sóng nước cho nhiều tôm cá, để thấy ruộng đồng mướt lá mởn non. Thấy lại cái sự sống vươn mình trên hai bên bờ kinh trải dài tít tắp tận mười bốn ngàn rưỡi cây số.

Xà No hồi đó heo hút, khỉ ho cò gáy, nhiều lưu dân trôi dạt phận đời nghèo cùng túng quẫn mà gá thân mình lên mảnh đất này, mưu cầu hai chữ an ổn. Vậy nên, chẳng lạ gì khi bên này con kinh nói tiếng Khmer, bên kia con kinh người Hoa quây quần sinh sống. Lâu dần có thêm người Kinh xuôi dòng thương hồ mà lấy vợ gã chồng rồi định canh định cư hẳn nơi này. Bao nhiêu năm lớn ròng con nước, cứ thế mà nảy nở sinh sôi những đứa con xứ Xà No lẩn quẩn lai dòng với nhau.

Có bận đoàn giáo viên trẻ người Sài Gòn xuống kiến tập ba tháng ngơ ngác nhìn nhau, khi đám học sinh cắc cớ hẹn cô giáo trẻ ra tiệm chạp phô uống nước ăn bánh. Cô giáo trẻ chưng hửng chẳng biết chạp phô là gì. Gặng hỏi mãi đám học trò cứ cười hì hì, rồi bỏ chạy mất tiêu. Chừng tối trời, cô giáo trẻ lò dò ra điểm hẹn thấy đám trẻ ngồi đợi mới biết, hóa ra là một tiệm tạp hóa bánh trái nước ngọt của miệt quê xa lắc lơ này.

Xứ Xà No có nhiều cái ngộ. Nhiều khi nói chuyện hổng biết mình đang nói tiếng gì. Mạnh thầy cô nói tiếng Việt, đám học trò cứ thỉnh thoảng quay qua xí xô xí xào những âm thanh lạ tại như thể thầy cô cần cái dĩa bay để trở lại hành tinh của mình. Bữa nghe thầy cô nói vậy, đám học trò cười nắc nẻ, chừng cô giáo trẻ ưng lòng ở lại với xứ Xà No, tụi em dạy cô tiếng Xà No nghen. Cô giáo trẻ cười, đám học trò cũng ríu rít. Hai bên bờ kinh Xà No mùa đó cũng nhuộm vàng màu điên điển.

Nhưng là chuyện của mươi năm trường cũ kĩ rồi. Giờ dân Xà No phát triển nhất nhì tỉnh. Từ cái bận tỉnh cho xáng vào múc vàm sông, chia con kinh dài tít tắp ra thành mười bốn cái sườn ngang, để dẫn nước tưới tiêu cho ruộng đồng xứ này. Người ta đâu biết gọi mấy cái sườn kinh như thế nào, dân xứ này đến cái tên đường hay số nhà còn chẳng thèm đặt huống gì là mấy cái sườn kinh lạ quắc mới toanh này. Cho nên, cứ một ngàn mét là có một cái sườn ngang, thì theo thứ tự mà đặt, Một Ngàn, Hai Ngàn, cứ thế mà đếm tới, cuối con kinh là Mươi Bốn Ngàn Rưỡi. Từ trên cao nhìn xuống, Xà No như cái xương cá, nước tẻ nhánh vào tận sâu ruộng đồng. Xà No ầm ầm phát triển. Ghe xuồng thương hồ qua lại đông như trẩy hội. Dân Xà No cũng vui đời ấm no. Cuộc sống bớt cơ cầu, bắt đầu có trường cấp hai, cấp ba, chẳng cần ngược dòng mà ra trường huyện học nữa.

Nhưng năm nay thì thất mùa, buồn thỉu buồn thiu, thượng nguồn ngăn đập, đồng khô cháy trơ gốc rạ, chẳng có thứ gì sống được khi ruộng nứt nẻ như ai xé toạc đất ra. Mặn xâm thực, lúa chưa ngậm sữa đã quắt queo gục đầu sát rạt. Một mét khối nước ngọt là năm trăm ngàn đồng. Trời, xứ Xà No biết bao nhiêu mét khối cho nổi. Người ta ngắt bông hổng để cây ra trái, bởi có ra trái thì cũng èo uột, cũng bị hư hết, làm sao bán, chỉ có nước đem cho bò heo ăn mà thôi. Trai tráng xứ Xà No lên thành thị kiếm đường mưu sinh. Đàn bà thì ngược về Long Xuyên hay Cần Thơ đi ở đợ. Nghe xa xót gì đâu đó chèn! Nhưng mà cái thắt thẻo nhất là con gái Xà No nức tiếng da trắng dáng xinh, mặt sáng như trăng gieo neo phận mình vào mấy cái quán xanh đỏ đèn màu trên Sài Gòn. Mấy cái quán đêm hay ngày thì cũng tối thui, âm u. Ờ âm u như đời của đàn bà con gái xứ Xà No.

Xuồng cập bến, chợ Giữa rào rạo tiếng đãi bôi của buổi sớm. Tiếng loa từ chiếc xe máy phát ra khiến bà con để ý lắng tai. Chèn có gánh lô tô về kìa mấy bà. Mai bắt đầu hát heng! Chèn cuối tuần vừa đua ghe, vừa Ook Om Bok, vừa nghe mấy bà bóng hát lô tô. Gánh này hát hay lắm nghen! Bạc cũng dõng tai nghe, ờ có đoàn lô tô. Nó quơ vội mớ cá linh đầu mùa, rồi hấp tấp ra bến nhổ neo chạy về phía nhà. Nay về sớm chứ hổng lân la với mấy dì mấy thím. Nay về kể chuyện má nghe.

4.

Má Năm họp gánh, nay mình về đúng dịp Ook Om Bok nhen tụi con. Nên mai mình khởi hát bữa đầu, thì mình hát À Day, mình ca Dù Kê, mình múa Lâm Thôn, lấy lòng bà con đặng người ta còn thương. Mấy đứa soạn quần áo, mai mình mặc đồ Khmer nghen bây. Kiếm mấy cái bài hát về xứ này hát để xuống câu có chữ ra số. Bữa đầu mần hoành tráng lấy hên. Sáng mơi đứa nào đi coi đua ghe ngo thì chừng xế chiều là về còn chuẩn bị. Ham chơi là tao cho nhịn đói cả lũ nghen! Mà mấy bà ra ngoài đó thì cũng đừng có quậy quá! Mấy bà đi tới đâu là rần rần tới đó. Cái hình cái tiếng nó khác nhau, đủ để người ta hiếu kì. Làm cái gì cũng nghĩ đến phận mình giùm tui cái nghen mấy bà. Chỗ nào bu đông mà có mấy bà thế nào cũng loạn. Mai công an mà bắt mấy bà, tui hổng có lên bảo lãnh đâu. Cho ở mọt gông một lần là sợ liền à!

Mấy đứa phía dưới nhao nhao, ủa rồi tụi mình bị bắt hết chắc bả hát nổi à, già rồi giọng khào khào hát lên nổi không má. Tiếng cười rần rần. Má Năm quắc mắt sang đám con hổng đẻ mà mình trót mang nó theo cả quãng đời này. Ờ tui hổng hát được, nhưng tui phát lương cho mấy bà. Nhắm làm lợi tui hông? Tan họp đứa chui vào sạp nghỉ sớm, đứa rủ nhau đi uống nước ngoài mấy cái quán nhỏ liêu xiêu. Má Năm cũng đi thẳng vào cái buồng của mình. Con Diễm nhìn theo bóng má Năm.

Trăng treo quá ngọn, mấy con cúm núm tìm bạn vang cả khúc sông. Diễm ngồi nhìn sóng nước Xà No cuốn mấy dề lục bình dập dềnh. Gió từ phía sông thổi tung mấy lọn tóc.

– Ủa cô hổng đi uống nước hả? Mấy bả thay đồ đi hết trơn kìa.

Thằng Vàng đi ra mé vàm tính ngồi hóng mát, lại thấy ngay con Diễm. Thôi tui hổng đi đâu Vàng. Ra ngoài lộn xộn lắm, lỡ có chuyện gì thì khổ má Năm. Con Diễm ngoan nhất đoàn, mà cũng đẹp nhất đoàn. Hễ con Diễm lên sân khấu thì sân khấu sáng bừng. Nước da nó trắng ngần, bờ vai thon thả. Có lần má Năm nói, con nhỏ xương cốt đàn bà, đời sanh ra sai cái giới tính.

Hồi nó mới đi Thái về, cả gánh hết hồn. Mấy chị em trong gánh nhìn nó hổng chớp mắt. Cái hình hài này nè mới đúng là con Diễm. Nhưng cũng từ bận đó, má Năm thêm lo lắng cho con Diễm. Mấy lần cắm bãi, nhiều người ngấp nghé, có đàng hoàng tử tế, có đám giang hồ bảo kê, đủ đầy trêu ghẹo, hăm dọa, lẫn dùng tiền mua bán. Chục lần như một má Năm phải khéo léo dàn xếp. Chừng thấy nguy quá thì cho con nhỏ bắt xe bỏ trốn trước. Gánh dọn bãi chạy theo sau.

Cũng trong một lần chạy trốn, con Diễm đụng phải thằng Vàng ngay bến xe Cần Thơ. Con Diễm khóc kể thiệt tình. Thằng Vàng nghe xong lặng yên một đỗi rồi kêu con Diễm cứ yên chí, tui ở đây rồi, hổng thằng nào đụng được đến cô. Giờ cô đi đâu, tui đón xe đi chung. Cô tới bến mới, rồi tui về. Mà thiệt tình là bận đó thằng Vàng cũng hổng biết phải về đâu. Ngay cả cái nơi nó muốn đến cũng vài thông tin mập mờ, cái người nó muốn tìm cũng chỉ là hình ảnh thu gọn trong trí nhớ non nớt. Nhưng thây kệ tất thảy mấy cái lo lắng đó. Nó cứ đưa con Diễm đi trước. Rồi cứ vậy mà tùy duyên trời, xuôi dòng nước cũng tìm ra đường để đi mà thôi. Nhưng ngặt nỗi, khi nó về tới gánh cùng con Diễm, thì hình như lòng nó chẳng thể đi được. Vậy là nó thành người của gánh hát lô tô Lục Bình.

Bà chủ gánh Xuân Hồng thấy nó, nắm tay nước mắt ngắn dài, móc túi gởi nó một triệu tiền cảm ơn đã cứu con Diễm. Nó phủi tay cái rột, hổng phải tui làm việc này vì tiền đâu má Năm ơi, chẳng qua là tui thấy ai thân cô thế cô tui cũng đều giúp. Hồi tía tui còn sống, tía dạy như vậy. Hai anh em tui cứ vậy mà sống rồi lớn lên. Má tui cũng nói, bước ra đường thì nhờ thiên hạ, mình cứ làm việc tốt, ông trời sẽ tự khắc biết. Mơi mốt mình khổ, tự nhiên sẽ có quới nhơn giúp mình.

Bà chủ gánh vỗ vai thằng thanh niên hai mươi mấy tuổi, vóc dáng cao to, gương mặt sạm nắng đồng, hiền lành chất phác. Rồi con tính đi đâu mần chi. À tui có biết đi đâu, cũng có gì đâu mà mần. Dân bụi đời bến xe đó má. Có gì thì cho mần ké, ăn ngày hai cữ cơm cũng được. Thỉnh thoảng cho tui ít tiền gởi về nuôi má tui. Má tui già rồi, mình ên từ ngày tía mất, kêu bả đi bước nữa, bả lắc đầu nguầy nguậy à. Bả còn thương tía hay sao đó. Hay bả sợ lấy thêm chồng, tụi tui bị ông già ghẻ hổng thương.

Bà chủ gánh nghe thằng Vàng gãi gãi đầu nói thẳng tuột chuyện nhà mình. Bả cười sang sảng. Ai điều tra gia phả mà khai hết ráo vậy thằng khùng. Rồi thì ở đây, cơm ăn áo mặc má lo. Tháng nào có nhiều cho nhiều, tháng nào có ít cho ít. Nhưng ráng tháng cho mầy hai triệu đặng gởi về nuôi má. Từ nay mầy là người của gánh Lục Bìnd, lát theo má vào cúng tổ. Rồi bây phụ má mấy cái việc nặng nhọc của gánh nhen. Đây toàn mấy bà bóng không hà. Mỗi lần kêu khiêng đồ nặng, mấy mẻ ưỡn ẹo cũng đủ hết giờ. Vậy là thằng Vàng gật đầu cái rụp. Mới đâu chừng vài tháng chứ nhiêu.

Nó ngồi kế con Diễm, nay trăng chưa tròn, nhưng cũng đủ rọi lòng sông luềnh loáng sóng sánh nước. Nãy tui thấy má Năm ca thử À Day, nghe hay quá chừng heng cô. Giọng khào khào mà da diết gì đâu. Phải người xứ này mới hát được À Day đúng điệu gốc đó. Hổng biết má Năm người xứ nào heng? Thằng Vàng thì thầm. Vàm sông lăn tăn gợn nước.

Hổng ai biết má Năm từ đâu đến. Hồi tui mới vào gánh cũng đâu có hỏi mần chi. Nghe mấy chị nói, hình như má theo gánh trễ, đâu chừng gần ba chục tuổi, khi đời đang ấm êm gia đình con cái rồi. Chỉ là má hổng thể mãi sống mà đè nén bản thân mình trong hình hài đàn ông. Một bữa má cuốn đồ theo gánh Phù Du. Bỏ lại cái phần đời đàn ông của mình mà đi tìm về chính mình. Đời ai cũng chỉ có một lần sống mà! Đến ngay cả cuộc đời của mình mà còn hổng dám sống thì mình còn có thể làm gì?

Nhưng có một chuyện trong gánh đứa nào cũng biết, hễ mỗi lần đêm ba mươi Tết diễn xong, má cúng giao thừa của gánh rồi thì tất tả chạy đi đâu đó tận sáng mùng một má mới về gánh. Nếu năm nào gánh cắm bãi xa, chiều tối mùng một má mới về. Có lần má say, mấy chị em hỏi. Má nói má về thăm nhà. Nhưng mà hổng vào. Đứng ngoài nhìn thấy gia đình mình còn đó là má vui rồi. Má quì dưới đất lạy ba lạy rồi má đi. Nghiệt ngã quá chừng heng Vàng!

Mà có chuyện này thì tui biết thiệt, cái giọng khào khào đó là … Ờ do tui đó. Con Diễm lấy một hơi thở vào bụng, mím môi lại. Mấy chuyện xa xưa nhắc lại, nhiều khi phải nén lòng dữ lắm, bị đâu phải cái gì cũng vui vẻ để nói ra. Mà không nói ra, thì lòng mình nó cứ trĩu trịt. Khơi lại cái kí ức ngày đó. Trời, buốt óc chứ chẳng chơi.

Bận đó, tui bị tụi ma cô lôi đi, kiểu nó thấy…ờ kiểu chọc ghẹo chứ tui có làm gì đâu. Hồi mới đi qua bển làm hết trên dưới để được là con gái đó. Tụi nó lấy cớ mời rượu. Con Diễm ngập ngừng, lặng thinh một quãng dài. Thằng Vàng nghe bụng dạ mình bồn chồn. Là tụi nó quậy cô phải không? Ờ chứ anh nghĩ tụi nó đem tui về làm gì. Mình mua vui cho thiên hạ trên sân khấu được. Thì thiên hạ cũng lắm kẻ bắt mình mua vui chỗ khác cho họ. Hổng chịu thì bị đánh. Bị tụi nó lột sạch. Tụi nó săm soi. Có thằng lấy mấy điện thoại ra chụp. Rồi…thì đó…

Đêm khuya the thắt ngọn gió sông. Gió mùa nổi mát rượi mà người thằng Vàng toát mồ hôi hột. Má Năm bả nghe đám chị em kêu bả một mình dí theo. Bả xin tụi nó tha. Bả chung hai chục triệu đổi người. Tụi nó bắt bả uống ly rượu phạt, nhưng mà là ly rượu pha với xăng. Bả trợn trắng, giãy đành đạch. Tụi nó bỏ chạy. Tui lấy xe đưa bả vô trạm xá nửa đêm. Rồi người ta chuyển liền lên huyện. May mà súc ruột kịp. Nhưng cái cuống họng bả bị phỏng. Dây thanh quản bị thẹo. Giờ cái giọng cứ khào khào trầm đục như vậy. Tụi nó ác lắm! Thiệt tình, nhiều người coi cái đám hát lô tô tụi tui cứ y như là một thứ đồ chơi, mặc tình vui buồn chà đạp hay miệt thị coi khinh. Trót mang cái phận này, thì phải chịu đựng, chịu đựng để còn được đứng trên sân khấu. Trăm bà bóng hát lô tô, trăm bà cơ cầu nghiệt ngã cuộc đời.

Con Diễm hổng nói nữa. Thằng Vàng cũng chẳng thể hỏi thêm gì. Hồi đó má hay nói với Vàng, con người ta buồn, đừng ra bến sông mà ngồi. Sóng nước bưng biền vậy chứ nó thấm thía nỗi buồn lắm, nó gợn vỗ nhẹ hều vậy đó, mà nó vỗ miên trường suốt cả cuộc đời. Vỗ bạc trắng mái đầu hồi nào hổng hay.

5.

Bạc nói với má, lại có gánh hát lô tô về nữa kìa má, nghe mấy bà ngoài chợ nói gánh hát Lục Bình nổi tiếng khắp miền Tây mình. Gánh mới đi lưu diễn từ Bắc chí Nam. Nghe đâu bốn năm rồi mới vòng lại xứ Xà No mình hát. Ngay mùa lễ hội, tỉnh cho gánh nguyên khu đất sát vàm để làm hội chợ. Thiên hạ rần rần, mơi là gánh hát bữa đầu. Má đi hông con chở đi chơi.

Trời xa dữ lắm, mình sườn Bảy Ngàn, chạy lên tới Mười Bốn Ngàn Rưỡi là đuối nhen con. Lại phía bên kia bờ kinh. Thôi thôi, bây đi thì tự đi, tao ở nhà nghen. À mà có đi thì nhớ coi gánh có cô đào Xuân Hồng không nghen con. Có thì …

Má ngập ngừng làm thằng Bạc sốt ruột, nhìn má nó một đỗi. Ủa không dưng đang nói cái im thinh vậy trời. Nhịp võng bên hiên vẫn đung đưa theo gió lào xào. Chèn, rồi tự nhiên ngắt ngang đâm bang vậy má. Bộ má quen cô đào Xuân Hồng hả? Hay hồi xưa má cũng đi hát lô tô, cái má gặp tía rồi má theo tía làm dâu xứ này.

Thằng Bạc hỏi vậy chớ nó biết má hổng có trả lời gì đâu. Trong cái kí ức non nớt vụng dại nửa nhớ nửa quên của nó. Hồi đâu năm ba bốn tuổi của nó, một sáng tinh mơ tía đi mất tiêu. Hai anh em nó ngồi chờ hoài, tới trưa trời trưa trật cũng hổng thấy tía về. Chờ đến tối hỏi má, má nói tía đi mần ăn xa. Chờ cho thu qua đông sang rồi Tết đến, nhà nhà sum vầy, tía cũng hổng về. Má nói tía bận công chuyện. Chờ mỏi mòn đến đâm ra hổng thèm hỏi thì má nói tía hổng về nữa đâu. Coi như tía chết rồi.

Hai anh em năm đó lên chín mười tuổi, nhẩm tính tía đi bao lâu, thầm hỏi sao tía hổng về, rồi tự trả lời, chắc xứ này cơ cầu lận đận quá, tía chịu hổng nổi, tía đi thành phố, như bao người đàn ông của Xà No. Nhưng mà mấy người kia, ít ra ngày tư ngày tết người ta còn về. Đằng này, tía đi là đi biệt, mất tiêu luôn. Chắc tại thị thành phồn hoa sống sướng quá nên tía quên lối về. Bận đó Bạc nói với thằng anh sinh đôi của mình. Kệ ông già tía, mình ở với má. Tía mai mốt có giàu đó he, tía quay về tui cũng không nhìn tía đâu. Tía bỏ má con mình. Tui hận tía tới chết.

Thằng anh nhìn đứa em y hệt mình như hai giọt nước rồi tự hỏi lòng. Vậy má nó có hận tía không? Mà má hận tía tới mức nào? Hỏi là hỏi vậy thôi, chứ anh em tụi nó cũng thấy má làm ruộng bình thường. Thấy má vẫn ngày hai cữ cơm đàng hoàng cho anh em nó. Má hổng khóc, chỉ có điều má ngày xưa cũng đã ít cười, sau bận tía đi thì chẳng bao giờ thấy má cười. Dẫu là mấy cái bằng khen học sinh giỏi của hai anh em đem về khoe. Má cũng chỉ xoa đầu rồi hỏi muốn ăn gì má nấu. Nhưng tuyệt nhiên đừng đòi ăn bánh điên điển. Má hổng biết cách làm, hồi xưa tía tụi bây mần cái món này ngon lắm.

Nhưng mà má hay ra ngoài bến ngồi mình ên. Có đêm má khó ngủ, tiếng xối nước trên bến rào rạo. Lẫn trong tiếng nước rơi, hình như có tiếng nấc nghẹn. Có lần thằng Bạc lén ra ngoài rình, rồi nó chạy vào nói cho thằng anh nghe, nửa đêm má tắm chi vậy anh hai, má bệnh rồi sao? Vậy rồi thôi, hai thằng nằm im ngủ. Nhiều đêm tiếng xối nước của má đi vào giấc mộng mị của hai anh em.

6.

Má Năm đem con Diễm về dưới sạp, hơn ba giờ sáng, người say bí tỉ. Má Năm lắc đầu ra dấu cho đám chị em không bu đen bu đỏ nữa. Để yên nó ngủ. Không có xì xào gì hết. Một đêm không trăng sao, màn trời thâm u một cách huyễn hoặc. Má quay về sạp chánh. Lấy chai rượu ra rồi rót. Thằng Vàng tần ngần một đỗi rồi ngồi xuống trước cửa sạp. Với tay lấy chai rượu cũng cạn một ly. Hơi rượu làm nóng hừng hực người nó.

Mấy cái chuyện như vầy thì lần đầu nó thấy. Sao má chịu, rồi mấy bà này cũng im re là sao? Là gì thằng quỉ sứ. Mầy la làng lên cho bị đuổi à. Ủa thì đi tiếp rượu mấy thằng cộm cán xứ này, mình biết điều thì nó để yên. Có đoàn bị đốt sạch. Có đoàn nó đục ghe, chạy giữa dòng là nước ngập chìm thấy mụ nội. Hồi tao đi dưới Cái Cùng miệt Cà Mau. Có đoàn chìm giữa cơn nước lớn, mấy đứa hổng biết bơi đuối nước. Ba ngày sau mới nổi lên. Xác dính mấy gốc bần. Có đoàn nó chặn đường cướp sạch không còn gì. Nó đè vô mấy cái bụi. Có quì lạy van xin thì cũng như không. Tiếng cười của tụi nó còn hả hê thêm.

Hồi chục năm trước, gánh về Long Xuyên diễn, hổng biết sao phật ý ông chủ tiệm vàng, ổng cho người phá nát gánh. Một là nhổ neo liền hai là ổng đốt đoàn. Họa từ đâu ập xuống. Nhiều cái oan khiêng mà mình đâu hiểu nổi. Mưa gió dầm dề cũng phải đi. Nhổ bãi rồi biền biệt mất hút. Chung tiền bãi rồi có dám xin lại mấy ông trên xã đâu. Mất đứt mấy chục triệu còn mang tai mang tiếng khắp xứ đó.

Chứ mầy nghĩ hát hò mua vui cho thiên hạ dễ lắm sao con? Bước xuống sân khấu thì mấy bà bóng cũng chỉ là mấy thằng đàn ông chẳng ra đàn ông, đàn bà chẳng ra đàn bà. Nửa nạc nửa mỡ. Người ta chỉ mặt kêu ê pê-đê kìa. Người ta rủa tại mắc nghiệp nên kiếp này đọa phần số oan trái này. Mỗi một vòng quay là xoay một vòng đời. Cầm con số cờ lên mình còn biết hô nó như thế nào. Chứ số mấy bà bóng hát lô tô, biết đâu mà lần con.

Má Năm thở dài, tiếng thở âm ba theo từng con sóng nước. Má đưa ly rượu lên nhấp một cái ót, cạn ly. Giọng má khào khào. Mấy bà bóng theo má nhiều nhất cũng hai chục năm, ít nhất cũng năm bảy năm. Mầy mới vô gánh có bốn tháng à, rồi cũng quen dần cái cảnh này thôi. Mình gạo chợ nước sông mà con. Long đong rày đây mai đó. Bớt một chuyện thì lành một chuyện. Miết rồi thành quen. Miết rồi thì chấp nhận. Kiểu chấp nhận để yên ổn mà sống. Mỗi một gánh hát mà tan rã, cũng như mấy nhánh lục bình vậy đó con. Sóng đánh tan tác, rã dề, biết trôi đi đâu? Mấy bà bóng hát lô tô, mà ra ngoài đời, thử hỏi chỗ nào là chốn dung thân?

Mà bây biết không, mỗi bà bóng là một cái phận đời. Nhiều lúc nằm buồn nghĩ duyên hay nghiệp, sao nó buộc mình vào cái kiếp lang thang. Nhiều đứa nhà cửa đàng hoàng, chăn êm nệm ấm. Vậy mà nghe tiếng lô tô cái bỏ nhà mà đi. Hình như cái cốt sanh ra là định sẵn cái nghiệp quấn lấy đời mình vào mấy con số.

“Cờ ra là con mấy, con mấy cờ ra, còn gì nó ra đây. Một thời là duyên hai thời là nợ. Buộc đời mình lỡ dở gái trai. Vòng cầu quay xoay ra con số. Xoay vòng đời xin đừng mỉa mai. Ra đây con số hai. Rồi cờ ra con mấy, con mấy cờ ra, con gì nó ra đây.”

Má Năm hát. Là say hay tỉnh. Giọng mênh mênh u hoài trầm mặc. Tiếng song lang má gõ bắt nhịp. Lóc cóc giữa canh thâu. Hình như thinh không đứng gió. Người ta có một cuộc đời, một thân phận cũng đã là khổ. Mấy bà bóng tận hai cái thân phận. Gieo neo dâu bể lắm Vàng à! Mà cái cuộc đời này ngộ lắm bây, bể dâu nào nó cũng trái ngang.

Má Năm lại gõ song lang. Mấy câu rao số giữa đêm lướt êm theo gió. Rượu nay hổng cay xè mà mằn mặn khóe môi thằng Vàng. Mấy sạp dưới gầm sân khấu bỗng sáng đèn. Mấy bà bóng lú đầu ra, rồi cứ vậy thút thít theo cái giọng khào đục mỗi khi má Năm ca.

7.

Hồi bốn tháng trước, thằng Vàng cầm trên tay cái giấy xét nghiệm, hạ giăng đỏ bời màu phượng. Ông bác sĩ nói má giai đoạn cuối rồi, cứ uống thuốc cầm chừng, đụng dao kéo hay xạ trị thì cũng vậy thôi, nó lan ra hết trơn. Ung thư mà, khỏe khỏe thì hai năm, yêu chút chắc sáu tháng. Sài Gòn ngả nghiêng theo ánh mắt thằng con trai phù sa châu thổ.

Má bảo thôi cứ vậy mà để má sống khỏe thêm chừng nào hay chừng đó, nhà làm gì có trăm triệu đồng mà chạy chữa, ai rồi cũng tới lúc heo may gõ ngang đời mình, cạn cùng cuộc đời má muốn nằm ở đất quê. Hai anh em đùm túm đưa má về. Suốt chuyến xe, lòng Vàng thắt thẻo. Tía đi hồi mười lẵm năm sà, khi hai đứa còn nhỏ xíu. Là tía còn hay đã mất. Tại sao tía nỡ bỏ đi để một đời má thác ghềnh tủi phận, để anh em nó côi cút. Mồ côi cha ăn cơm với cá. Mắc xương rồi ai gỡ ra cho tụi nó đây? Hơn hai chục năm trời rồi. Có lần nào tía tự hỏi, má con tụi nó trôi nổi ra sao.

Nhưng chắc tía hổng biết đâu. Tụi nó trong mơ cũng thấy tía. Tụi nó đi học bị ăn hiếp, lén má ra bến ngồi khóc kêu tía ơi. Người ngoài chợ nói tụi nó con hổng cha. Hai cái từ hổng cha nó đau đớn như ai cào cấu tâm can vậy đó tía.

Nhưng chắc tía hổng biết đâu. Cái món bánh điên điển của tía cả đời này tụi nó hổng thể nào quên. Cứ mỗi mùa điên điển trổ bông. Hai anh em nhìn nhau mà thèm. Có bận thèm quá tự hai anh em ngồi nhớ ngày xưa tía làm bột ra sao, tía trụng bông điên điển như thế nào, tía chiên bánh canh lửa bao lâu. Cứ vậy mà theo tiềm thức làm. Má ra đồng về, thấy mấy cái bánh điên điển trên bàn, má đem ra chái bếp liện thẳng xuống sông. Rồi má khóc.

Nhiều cái chắc tía hổng biết đâu. Tỷ như bữa má kêu con ra bến, một chiều tàn hạ thẫm tím chân mây. Má kể tía hát hay, tía luyến giỏi, tía bây ca dây Mỹ Châu nức tiếng xứ mình. Tía bây hổng có lỗi gì hết đó. Ngày má về với sóng nước xứ mình, nếu muốn, con có thể dắt em đi tìm tía. Nè, tía bây đó. Má đưa tấm hình, phía sau có ghi cái tên và dòng số điện thoại. Rồi má thở dài. Thườn thượt. Có những chuyện trọng cuộc đời này, nhẹ lòng mà suy nghĩ, duyên hay nghiệp đều là do chính bản thân mình định tâm mà chọn lấy. Là khi chấp nhận rồi mới thấy lòng mình an ổn. Hay má đã an ổn rồi thì lòng mới chấp nhận điều hiển nhiên này. Má đâu còn bao nhiêu tháng ngày. Liệu tía có chịu một lần về gặp má?

Chiều đó, ai dần ai giã mà sóng nước vỗ bến ràn rạt. Chiều đó, đâu ai cắt ruột gan mà Vàng đau tức tưởi. Vàng lớn rồi, tự khắc Vàng phải biết chọn lựa hay chấp nhận.

8.

Gánh hát Lục Bình xin đạ tạ ơn tình của bà con Xà No mình đã thương gánh mà ủng hộ cả tháng qua. Đêm nay là đêm diễn cuối cùng. Gánh sẽ sớm trở lại phục vụ bà con trong thời gian tới. Xuân Hồng cùng các người đẹp của gánh Lục Bình xin chào tạm biệt. Má năm đứng trên sân khấu nói lời chia tay. Phía ngoài vàm sông thằng Vàng đảo mắt khắp bãi đất trống. Nó thu về tầm mắt quá nhiều điều quen thuộc đã dần dà trở nên thương tưởng.

Đêm tàn, má Năm nói nay má làm món ngon đãi bây mùa nước lớn. Món này lâu lắm má mới làm. Cái món con Diễm bữa nói thèm. Má lựa mớ bông điên điển tươi nhất hồi chiều hôm, má đánh bột cả tối. Tranh thủ bây hát má đi chiên, chiên xong ủ giấy thấm dầu nên còn giòn lắm bây. Ăn đi, tin chắc thời này, ít ai biết làm bánh điên điển. Tìm khắp xứ Xà No hổng có ai bán đâu.

Nay mình liên hoan nhen, bia rượu khui ra, má Năm rót ly rượu đế uống cái ót, khà hơi dài ra nghe chiều đã nư ngon gì đâu. Má đưa thằng Vàng một ly. Cả cái gánh mình nó khỏe nhất đó bây, nó làm ráo trọi hổng nề hà chi hết. Nè má cho mầy miếng bánh bự nhất. Thằng Vàng cầm miếng bánh tay run run. Sống mũi cay xè.

Hồi đó tía con làm bánh điên điển ngon nhất xứ này. Nhà con ở phía bên kia kinh, sườn Bảy Ngàn. Con có thằng em sinh đôi. Tía con tên Hùng, tía đặt hai đứa con tên Hiền tên Hòa. Mà ở nhà má con hay gọi thằng Vàng thằng Bạc. Má con giờ già rồi, ung thư giai đoạn cuối. Tía con giờ làm nghệ sĩ đó má Năm. Hồi nãy thằng Bạc em con nó điện thoại cho con nó nói, nó thấy tía rồi, cả tháng nay, nó chỉ dám nhìn tía từ xa. Nó hổng thể gọi tía. Nó sợ tía hổng có nhận ra nó. Nó cũng chẳng muốn tía thấy nó. Bị hơn hai chục năm nay, nó hận cái người đã bỏ nó ra đi. Nó nói má yếu rồi, nay bắt đầu bỏ ăn. Nó kêu con về, nó hỏi liệu con có nhờ tía về thăm má lần cuối được hông? Mà con hổng biết tía con có nhớ đường về cái sườn kinh Bảy Ngàn hông nữa. Hai chục năm hổng về, là chắc người ta quên đường rồi phải không má Năm? Thằng Vàng buông miếng bánh điên điển rồi nhắm hướng sườn kinh Bảy Ngàn mà chạy.

Hồi mấy bà bóng còn cốt đàn ông chưa sắn lộ để làm con gái thì toàn tên Dũng tên Hùng. Chừng xoay phận mình theo mấy con số, được sống đúng niềm khao khát, thì Dũng sẽ thành Diễm, thì Hùng sẽ thành Hồng. Xuân Hồng. Ly rượu trên tay má Năm rớt chổng chơ xuống đất. Cái giọng khào khào âm ư trong cuốn họng. Sườn kinh Bảy Ngàn, thàng Vàng thằng Bạc…

Trời ơi…

Tiếng hét bềnh bồng giữa thinh không như lục bình trôi.

Tranh của họa sĩ Thành Chương

Cách một quãng đồng

1.

Má thẩy giỏ đệm xuống góc hiên rồi ngồi đong đưa trên cái võng đặt ngay phía hông, tay cầm nón lá quạt lia lịa. Trời thần nay hỏi nước ngọt, bây biết nhiêu hông, trăm hai một khối. Nghe mà muốn chết giấc. Vậy thì dân bỏ đồng là phải rồi. Nãy tao ngang qua ruộng cha Tám Tình, chả đốt trơ trọi. Thảo nào dân xóm dưới tản mác đi Sài Gòn. Còn bám cái xứ này nữa thì có ngày cũng chỉ cạp đất mà thôi. Má buông gọn lỏn câu nói rồi nằm ngả lưng lên cánh võng. Mấy con sẻ dao dác bay đầy trời. Nắng tháng tư đổ đồng, nóng hừng hực, bứt rứt cả xứ bưng biền.

Xuôi từ bắc An Hòa, cập mé sông Nha Mân, ngay sát cái vàm là bắt đầu vào xóm Tứ Thời. Xóm có cái tên của đám hoa dại bốn mùa vàng rực. Nắng mưa gì cây cũng ưa, cứ hết mùa bông này, lại thấy lá biếc xanh để đón một mùa mới tiếp nối. Thiên hạ khắp vùng hay bỉu môi khi gặp dân Tứ Thời. Xứ gì trời ưng, nên thuận đường phù sa bồi đắp, cây cối quanh năm mướt rượt, đồng ruộng xanh tốt bốn mùa. Năm nào cũng trúng vụ, lúa lúc lỉu, hạt chắc nịch. Xoài thơm trái to, bòn bon trĩu cành, cam sành ngọt nước, ngay cả đám ô dước bời lời cũng chịu đất mà tốt tươi để dân xứ này làm thuốc trứ danh.

Thiên hạ phán một câu chắc mẳm, dân Tứ Thời đúng nghĩa quanh năm ăn chơi, mọi chuyện trời lo, nhà nào cũng vàng xâu. Con cái mà gã vào xóm đó, thì coi như một bước đổi đời. Mà thiên hạ nói là nói vậy, chứ gặp ngay dân Tứ Thời gộc, kiểu điển hình là má, thì y như rằng, đi đàng xa cũng ráng ngoái lại mà chêm vài câu. Ủa bây, nơi nào cũng làm cực thí mồ, dân Tứ Thời trong bưng hiu hắt, xuôi một con đò, qua được cái bắc mới ló đầu ra thị tứ chứ có phải chốn xanh đỏ đèn màu, xập xình sáng chiều mà giàu. Cũng bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, hừng đông cắm sào, tối trời còn đãi gạo. Sướng như dân thị tứ hồi nào mà bây ham. Ủa bây, bữa nào quỡn bây vào Tứ Thời sống thử năm bảy ngày bây hiểu. Xa phố thị nên nhiều cái nó thiếu thốn, cắc ca cắc củm quanh năm, sợ nước đổ phèn, sợ nước xâm mặn, sợ luôn cái giá nước ngọt từ thị tứ kéo về đồng bưng lên gấp đôi gấp ba. Giàu gì mà giàu kiểu đó, thất đức thí mồ. Má nói vậy, rồi quay gót cái rột, bỏ lại sau lưng mấy tiếng xì xào rân trời mà đi.

Bận má kể vậy cho Bế Hai nghe, Bế Hai cười ngặt nghẻo. Ai hổng biết, chứ cả cái xóm Tứ Thời luôn phải dặn nhau, chuyện gì mà tới tai má, y rằng nắng chưa lên ngọn sào, trăng chưa nhú lên cao, cả xóm biết hết. Mà ngộ kì đời là biết tánh má vậy, nhưng ai cũng thủ thỉ cho ma mấy cái chuyện từ riêng tư đến tào lao của mình. Tui nói chị Bảy nghe mà chị Bảy đừng nói ai nghe. Thiên hạ biết, chắc tui chết quá chị Bảy. Tui khổ quá chừng… Đó, sau cái câu tui khổ quá chừng thể nào cũng là một câu chuyện mà người trong cuộc thủ thỉ dặn nhau đừng để ai biết. Vậy mà, lát nữa đã nghe râm ran từ đầu xóm đến cuối xóm. Người ta hỏi má sao kì vậy, tui nói chị Bảy nghe, chị Bảy đồn rân trời, giờ gặp tui ai cũng kéo lại xì xầm hỏi to nhỏ.

Trời thần, con Sáu hổng biết, dì Bảy nói là nói để cho mấy con nhỏ bán bia ngoài chợ Giữa nó hổng có lôi kéo dụ dỗ thằng chồng bây nhậu nhẹt nữa. Dì Bảy khuyên nó rồi, phận đàn bà con gái mà, thương nhau thì đừng có thòm thèm của nhau. Cái gì của mình trời sinh sẵn là của mình. Cái gì mà hổng phải của mình, có đi cướp giựt thì cũng bị lấy lại mà thôi. Chẳng ai muốn kiếp chồng chung. Mà phàm đó hen, mình rù quến chồng người ta, thì cũng có ngày chồng mình bị người khác dụ dỗ mà thôi. Ông trời ổng có mắt lắm bây.

Mà hổng biết phải tại má nói hay sao, mấy bận sau đó, đám bán bia ngay chợ Giữa hổng còn lôi kéo chồng con Sáu. Cái căn nhà cuối xóm ngay sát vườn xoài sai trái nhất, chiều hôm lại ấm chái bếp. Con Sáu gặp má ngoài cổng rào hí hửng, hai tháng rồi nghen Bảy, thằng chả mê chết đi được, giờ biểu gì cũng làm, cứ ra đồng là chui rúc về nhà, hổng dám đi đâu. Nay thằng chả biểu cuối tuần ra thị xã vô cái siêu thị mới mở mua đồ con nít. Vui hết biết Bảy ơi. Chừng má nghe vậy má cũng cười te tét. Bữa cơm chiều mà kể Bế Hai nghe mà tưởng như má mừng Bế Hai có bầu vậy đó.

2.

Sớm chưa tỏ trời, ghe bẹo đuôi tôm lạch bạch cập bến, đã nghe má rón rén ngoài chái bếp sau. Đám cúm núm thôi không còn gọi bầy, mùa nước cạn lại mặn, tiếng con cúm núm cũng rát rạt đêm hôm. Cúm núm quen nước đồng bưng, giọng gọi bầy cũng ngọt sớt như phù sa châu thổ. Nay chắc khát cổ họng nên tiếng gọi nghe thê lương hơn mọi bận. Má nói hồi hôm, hễ cúm núm gọi bầy, là cái ghe tò te của thằng Tà Lọt xuôi dòng Nha Mân. Nó về giỗ tía nó. Thằng Tà Lọt, cái tên là thấy khổ đời, cái tên ai đặt để hổng biết, chỉ biết nó cùng mọn đến độ bỏ xứ lênh đênh chín nhánh sông miệt này.

Ờ thì cũng có về, mỗi lần về, nó hay gọi trước cho má, nó biểu tại dì Bảy đó, tía tui thương dì quá chừng, thương từ hồi cà na chưa trồng, đến khi cà na ra bông thì nghiệt cái dì Bảy đi lấy chồng. Mà yêu đương chi cắc cớ hén dì Bảy, ổng thương ổng lặng thinh, cách một quãng đồng à, để sáo sổ lồng sáo bay, tiếc đứt ruột vậy đó. Nhưng bận sáo về bên hiên sau quãng đời sải cánh miên di, con sáo trơ trụi lông lá, con sáo nỉ non bên dòng Nha Mân thì tía tui cũng xuôi theo phù sa xứ này mà bồi đắp đất quê. Tía đi mà ổng dặn tui trong cái lon sữa ghi-gô có đôi bông tai mù u, là hồi đó tía gọt tặng dì Bảy. Đến cả má tui mà ổng còn hổng làm nữa đó nghen. Bị sao dì Bảy biết hông, bị má tui con nhà giàu mà, vòng vàng cưới má tui đem qua hết, tía tui chỉ vác cái thân đàn ông về nhà vợ.

Chuyện đời hay lắm nghen dì Bảy, sáo hay người gì thì cũng phải đi qua khoảng đời dâu bể, gieo neo với thác ghềnh phận mình, chừng đã nếm trải đủ đầy chua cay mặn đắng thì lại lủi thủi tìm về xứ quê. Bởi cái xứ gì mà ác nhơn, đi năm bảy vòng đời rồi cũng thèm về. Xứ gì mà vì tình người ta bỏ đi, rồi cũng vì tình mà người ta tìm về.

Bận đó, Tà Lọt ngồi chái bếp sau uống cái ót ly rượu gạo Nha Mân ấm cổ, thở ra cái khà, rồi nói tuốt luốt mấy chuyện xưa cũ. Má cũng nhấp ly rượu nghe lòng mình ai giần ai giã buốt nhói gì đâu.

Tà Lọt năm đó hai mươi, cao to vạm vỡ như tía nó. Tà Lọt da ngâm vàng màu phèn, bóng nhẩy như nắng đồng. Gương mặt nó dạn dày nét phong trần của đứa con sớm dầu dãi. Nhìn Tà Lọt mấy ai biết nó con nhà giàu. Cháu ngoại của chủ tiệm vàng nức tiếng trên thị tứ. Nhưng mà chuyện đó là chuyện hồi xưa, chứ hồi nó theo tía quay về lại Tứ Thời, thì đúng là nghèo đến độ cái mồng tơi cũng chẳng có mà rớt.

Hồi Bế Hai gặp Tà Lọt, cũng là những ngày mới theo má qui cố hương sau chục năm bám đất Long Xuyên.

Hồi Bế Hai gặp Tà Lọt, cách một quãng đồng, mà mưa đuổi bóng với tiếng cười trăng rằm nắc nẻ trên ruộng mùa nước nổi. Hồi đó cúm núm kêu ngọt lừ, ngọt như đường cát. Hồi đó xứ này, mát như đường phèn. Hồi đó thương rưng rức.

3.

Thằng Tà Lọt về đâu có được mấy hôm đã rổn rảng khắp xứ. Bữa trưa nắng nức toạt đất thành những vết dọc ngang, Tà Lọt đứng chống nạnh ngay nhà Tám Tình chửi rân trời. Ông ăn gì mà ác nhơn, bộ ông nghe dân thị tứ nói miệt này giàu có là ông tin à. Trời thần năm chục ngàn một khối nước ngọt, ông đem về đây bán hai trăm. Bán gì mà bán cắt cổ vậy cha. Xà lang kéo về cũng có lấy bao nhiêu, bán tám chục là lời chết rồi. Đằng này ông đâu có thương bà con. Sống vậy rồi sống với ai. Rồi ai chơi với ông. Dân xóm mình chưa đủ khổ sao trời. Không bán không mua thứ gì hết. Mai tui ra thị tứ tui gom nước. Tui thuê xà lang kéo về. Tui không tính đồng lời nào luôn. Cha nội lạng quạng là tui chém nát thây. Thứ gì đâu mà hổng biết thương người.

Xóm rần rần, Tám Tình cũng tung rào nhà lao ra. Mụ nội cha mầy thằng mồ côi, mầy bỏ xứ biền biệt, năm về một lần biết cái khỉ gió gì mà la làng. Bộ mầy tưởng dễ có nước ngọt lắm à, rồi mầy kéo về đi mầy mới thấy nó cực cỡ nào. Tao bán là bán vậy, có bắt ai mua, ai cần thì tới bơm. Nè tui đâu có ép ai, tui bán vậy là thương bà con mà làm. Chứ mấy ai ra thị tứ nói chuyện được với đám nước máy để nó nhường cho. Khắp cả cái Cửu Long này khát nước, riêng gì Tứ Thời mà la. Mầy không bơm thì thôi. Ai nghe nó thì từ mai khỏi qua nhà tui bơm nước nữa. Đúng là làm ơn mắc oán. Cái thứ y hệt như thằng cha mầy, thứ bỏ xứ mà đòi thương quê. Nghe mà thấy nhục gì đâu.

Bụi tung mù trời, tiếng la ỏm tỏi, tiếng gà tao tác, thêm đám heo chuồng nhà Tám Tình được thể eng éc. Trời thần vụ gì vậy bây, má chạy tới ngay chỗ đám đông hiếu kì bu đen bu đỏ. Thôi bây ơi, chòm xóm mà, phải quấy thì nói cho đặng, bây đánh vậy sứt gọng gãy càng cũng thiệt cho thân mình. Người lao vào, kẻ kéo ra. Tiếng chửi thề vang động xóm quê. Gió vẫn hừng hực nóng. Đất vẫn nứt nẻ như vết chim di in hằn lên đuôi mắt mấy người già Tứ Thời. Dòng Nha Mân hụt nước, đồng vẫn trơ trọi. Thưọng nguồn người ta ngăn đập, chặn dòng, cái khốn cùng bần khổ nó len lỏi tận mấy bờ kinh, mấy khúc lóng, mấy con rạch…

Ờ len tận lòng người xứ Tứ Thời. Má nói vậy khi lôi Tà Lọt về tới hiên nhà. Đám sẻ theo mây trời tím thẫm cuối ngày mà quay về tổ.

4.

Má lấy ba, rẽ sóng nước Nha Mân về miệt đồng tứ giác Long Xuyên. Mà nói cho chính xác thì má theo sắp xếp của ngoại về với ba, chỉ biết mặt nhau bữa dạm hỏi, cho tới lễ rước, chứ nào có tình cảm trước gì đâu. Chỗ bạn bè thâm giao, hôn phối được người lớn sắp đặt, những năm đồng bưng còn lay lắt cơ cầu. Hôm má lấy chồng, mùa cà na bông rợp đường đê. Má mặc áo hồng nhìn về phía đồng, cách có một quãng mà sao dịu vợi xa.

Cơm bưng nước hầu đâu chừng hai năm thì nhà nội giục chạc. Lâu quá hổng có thấy gì, cái bụng phẳng lì, nhà nội chỉ có một mình ba nối dõi tông đường. Má liệu mà tính. Cũng đâu có cần má tính chi cho mòn mỏi thanh xuân đời con gái. Bữa sỉn say ba khệ nệ nói với nội, người ta có bầu với tui, giờ tính sao. Ủa thì sao nữa, thì rước về chứ sao trăng gì thằng ông trời. Má lấp ló dưới nhà sau, nghe lòng mình đau niềm rạn vỡ.

Người ta của ba vốn là con gái nhà gia giáo, dân thị tứ hẳn hoi, vóc dáng yêu kiều, tay chân thon trắng. Người ta của ba về làm lẻ nhưng mà là chính. Má cũng học được bài học buồng ai nấy ở, phận ai nấy giữ. Trầu cau chánh thất thì đã là chuyện của năm trước rồi. Nghĩa tình bạn bè sui gia thì cũng đã là chuyện xưa xa. Giờ ba chỉ quẩn quanh ở cái buồng đỏ nhà ngoài. Má lủi thủi cơm nước nhà sau. Bữa người ta đẻ, nghe đâu nhà trên chén bát khua rổn rẻng, má nín lặng thon thót ở buồng dưới. Ba từ độ đó cứ sớm hôm làm bạn với rượu. Ông bà nội vào ra chì chiết. Má nghe tiếng khóc con nít thì lại quặn lòng. Ờ thôi, để chị phụ em, phận đàn bà mà cưng, mình hổng thương nhau, thì ở cái nhà này ai thương mình. Đứa con nít lạ quơ, tóc xoăn tít, da đen xì lì, ngó bộ đích thị cái nòi của “chà ma ní”.

Nhưng người ta của ba cũng đâu chịu nổi lời đe nạt của nội. Những cái bạt tai như trời giáng của ba càng làm cho buồng đỏ thêm nặng nề. Một đêm nội rú lên thống thiết, má bổ nhào chạy đến buồng đỏ, trên cây xà gỗ bắt ngang treo lủng lẳng một thân thể cứng đơ. Đám tang diễn ra lặng lẽ chóng vánh chỉ đúng một ngày. Nội bảo nó chết ngày mồng hai, là vong báo oán thế thôi. Nội cho thầy tới tụng, đúng mười hai giờ đêm đem ra đất gò mà chôn. Má lén bồng Bế Hai khi đó mới hơn tháng tuổi, đứng nép mình vào mấy tàu lá chuối, là cho Bế Hai nhìn mặt mẹ mình lần cuối.

Bận đó, má thấy nội đi quanh huyệt, rắc những con bài của bộ bài tứ sắc xuống mộ. Sau này, trong một lần nép mình bên mâm cơm, má nghe nội thủ thỉ với ba, tao dằn rồi, nó hổng có tung mồ mà quậy gì đâu. Nó là oán, chết ngay cung Ly, trời thần không ếm nó, để nó trồi lên phá nát nhà mình. Có đâu con nhà gia giáo lại bày cái trò đê hèn, không dưng ai ăn ốc sao bắt mầy đổ vỏ. Ba chẳng nói gì, chỉ rót ly rượu ừng ực như thay nước uống. Bên tai văng vẳng mấy lời hát “cha cha cha, ma ní lấy chồng chà và” của thiên hạ rân trời ngoài thị tứ.

Mà chẳng biết có phải là báo oán như nội nói hay không, chỉ biết nhà nội năm đó lại càng thêm rủi vận. Của nã tứ táng theo những chuyến đi hàng lậu từ đường Nam Vang bị bắt bớ. Đất đai cứ bán tống bán tháo để chuộc người. Ba trở về hốc hác gầy trơ. Ba nghiện rượu. Nội kêu trời. Đi ba chuyến thì bắt hết ba. Đi năm chuyến thì mất luôn ghe hàng. Đêm đêm tiếng Bế Hai khóc dạ đề cũng làm nội dằng dặc. Cái của nợ này phải đi, đi thiệt xa, ở đây nó càng quấy phá mình. Đi theo con gái mẹ nó càng tốt. Không thì nhà này chẳng yên ngày nào. Nội nói vậy, một đêm khi nghe tin ghe hàng bị lật. Ba nằm lại đâu đó bên dòng Tri Tôn.

Má thẩn thờ nhìn dòng đêm đen kịt luềnh loáng. Má ôm Bế Hai tất tả trong màn mưa qua bắc Vàm Cống xuôi dòng về lại Nha Mân.

5.

Cháy cháy cháy rồi…

Giữa thâm u của trăng hạ tuần mênh mang sóng nước, tiếng hô hoán vang dậy miệt thứ. Nhà cha Tám Tình cháy ngùn ngụt. Gió thốc khô khốc. Đám cháy bắt gió lan nhanh bao trùm căn nhà. Người múc nước sông, người tháo nước bơm. Lửa tách từng dậu lá, từng cột cây ngã rầm rập xuống đất. Cách một quãng đồng, Tà Lọt cũng chạy hụt hơi theo phía ngọn lửa. Con vợ Tám Tình ở đây, rồi chồng mầy đâu. Má nắm lấy tay vợ Tám Tình, trong cơn bấn loạn đầu bù tóc rối, con vợ Tám Tình chỉ biết ú ớ gào rống mắt hướng về phía bên trong đám lửa.

Có tiếng hô hoán xông vào. Có tiếng can ngăn. Gió táp quá chừng, cậy ngã chắn lối. Nước ven sông rút xa bãi, dân xóm phải chuyền tay nhau từng thùng. Tà Lọt chạy tới cái trạm bơm nước ngọt của Tám Tình tháo nước, còn bao nhiêu tác bấy nhiêu, tát thẳng vào mái nhen bà con. Tà Lọt dứt lời thì lột cái áo nó ra, nhúng nước rồi căng ngang đầu xong vào đám lửa. Bế Hai thót lòng quặng dạ, nước mắt không dưng rơi khóe môi.

Lửa phả hơi nóng hừng hực. Thiên hạ cứ vậy mà bu đông bu đỏ, tay tưới, miệng la, phải khoanh vùng nhà nó lại, không để cháy lan, nắng mấy độ giòn khốc cây cối vườn tược chung quanh, hễ cháy lan là chết cả xóm nghen bây. Bế Hai chấp tay, tiếng Nam mô lầm thầm trong miệng. Sao chưa thấy thằng Tà Lọt ra vậy trời. Hay là nó xông vào cứu Tám Tình rồi cũng gục ngã đâu đó trong đám cháy. Bế Hai chỉ biết ngó lên trời. Xóm Tứ Thời vang động. Ai đó la làng nước bơm hết sách. Thiên hạ lại thấp thỏm nhìn đường truyền nước từ mé sông vào. Nước hổng về đồng, mùa khô cạn cả khúc lóng, quãng đường từ bãi đến đám cháy xa xăm quá đỗi.

Bế Hai trân trân nhìn vào đám cháy, thình lình từ đám cháy băng ra một ảnh hình. Chết thằng nhỏ rồi trời ơi! Cái cây đòn ngang ngay cửa trước đang độ lửa bốc mạnh rớt xuống trúng người thằng Tà Lọt. Nó nhoài người ra phía ngoài rồi ngã gục, thân thể cháy xém. Tám Tình văng từ trên lưng xuống đất, mặt vẫn trùm chiếc áo ướt nhẹp của Tà Lọt. Chẳng ai còn nhúc nhích cục kịch. Cái hộp ghi-gô đựng tiền bán nước ngọt của Tám Tình cũng rớt mạnh xuống nền đất. Mấy tờ tiền văng tung tóe.

6.

Bữa chiều hôm ông trời nấu cơm kéo màu lửa ấm, má ngồi nhậu sớm, Bế Hai tay vắt lai cái quần, miệng nhì nhằn. Nay má cũng tập tành nhậu chi dữ thần. Cái đám ngò dạo này ai phá vườn hay sao mà cứ sáng ra là thấy trụi lủi. Má còn hổng lo. Rồi thằng Tà Lọt cũng bày đặt xáp kèo. Mần ăn thì hổng chịu. Từ bữa nó về tới giờ hổng thấy đi nữa. Thằng thiệt cà tửng. Bế Hai thở dài, tiếng thở chừng cũng ran rát như tiếng bầy cúm núm.

Thằng Tà Lọt theo tía về Tứ Thời khi má nó bỏ nhà đi đâu. Mà suy cho cùng thì nó cũng đâu gốc gác máu mủ với tía nó. Hồi má nó lỡ cỡ cái bụng lum lúp, má nó vồ ngay thằng con trai đóng mộc cho nhà mình, đẩy đưa ỉ ôi rồi tiện thể một đêm sấm chớp ì đùng, thân trai thắt thẻo mối tình câm sang sông, đêm đói lòng thì thuận ý cô chủ nhỏ của gia đình bán vàng nứt vách của thị tứ Nha Mân.

Tưởng chỉ là chuyện đàn ông đàn bà phút giây khát khao cái bản năng thế thôi, ai dè đâu ngót tháng sau má nó tìm về miệt thứ báo trễ kì kinh, hình như có sinh linh hoài thai đang cựa quậy trong người. Tía nó ngẩn ngơ, thì thôi phải tội cam phận lái phải theo thuyền cho đặng lòng ông bà chủ lớn. Nhưng so lại ngày tháng sanh nở thì tía nó cứ nghi ngờ trong lòng. Má nó sanh đâu chừng hai tháng đã dứt sữa ra tiệm bán vàng. Tía nó cứ quẩn quanh bên bàn mạ xi. Thỉnh thoảng thấy vợ mình đẩy đưa với khách hàng thì cũng ngậm miệng mà im re. Hó hé chi được khi mình phận ở rể. Cá nằm trên thớt, nhúc nhích là lại bảo ăn no ấm cật dậm dật kiếm chuyện. Anh đó, phải phước ba đời mới lấy được con gái tôi. Nó mê cái gì hổng biết. Có cái mã mà muốn hưởng cả gia tài tôi thì phải biết ngoan.

Tía thằng Tà Lọt thì ngoan, ngoan hổng phải bởi gia tài, ngoan bởi vì cạn cùng trong suy nghĩ, dẫu gì cũng còn thằng Tà Lọt, nhẩm tính ngày tháng thì cũng chỉ là nhẩm tính, chứ từ lúc nó lọt lòng tới giờ, nó như thể nguồn sống duy nhất khiến tía nó có thêm động lực mà đi qua nỗi buồn. Đời tía nó cơ cầu, đời nó hằng mong sẽ hanh thông muôn phương vạn lối.

Nhưng phàm ở đời, ông trời ổng sanh người ta ra thì cũng trao sẵn cho người ta một số phận, đâu ai có thể lựa chọn. Một hôm tinh mơ còn chưa cạn giọt sương đọng trên tán lá, má thằng Tà Lọt đi biền biệt cùng mớ vàng trong tiệm. Ông bà ngoại té đụi ngay cái tủ ngoài tiệm. Con đĩ. Hình như đó là lời cuối cùng ông ngoại nói được. Cơn nhồi máu cùng lúc khiến ông nằm liệt chẳng còn biết trời trăng gì ráo. Bà ngoại dắm dúi vào tay tía mớ tiền rồi phủi tay cái rột. Bây thương nó thì lo, không thì tao đem lên chùa. Cái của nợ này thiệt tình hổng phải con bây. Mà tao cũng hổng biết con ai giữa đám trai tráng làng này. Thiệt tình tao hết biết sống làm sao. Bây đi đi, từ đâu đến, thì về nơi đó. Tía ôm mớ đồ cho vào cái túi bạc thếch rồi bồng Tà Lọt xuôi về cố xứ. Năm đó Tà Lọt đâu chừng hơn một tuổi. Năm đó Bế Hai cũng chỉ tròn lên sáu.

Bế Hai chẳng biết thằng Tà Lọt tên gì, chỉ biết năm chín mười tuổi gì đó đã thấy nó băng đồng về chợ Giữa phụ chạy vặt cho mấy cái sạp hàng. Hỏi nó sao hổng đi học nó cười tỉnh rụi, chèn ơi mấy con chữ nó hổng có biết tui chị Bế Hai ơi. Cứ vậy mà Tà Lọt sống lăn long lóc ngoài chợ đời. Cái nghề đóng mộc dần lụi tàn theo sự phát triển ngoài thị tứ, thời này ai thèm ba cái bàn ghế đóng kiểu thô sơ rồi đánh vẹc-ni bóng sáng hăng hắc mùi khó chịu thí mồ. Đặt cái bàn, chờ cũng hai ba ngày, đặt cái tủ chắc cả tuần, đặt cái giường thì biết đâu ngủ một giấc bảnh mắt ra lớn ròng năm ba bận nước mới xong. Cầm cục tiền xuôi ghe ra thị tứ, là có liền, đẹp mà tân thời hơn. Cứ vậy mà tía thằng Tà Lọt ít mối hàng hơn, bữa cơm cũng bắt đầu quen dần mớ cá cắm câu hay đám rau tập tàng sau vườn nhà. Bận lũ về thì thôi rồi mì tôm dăm ba bữa, gạo mốc cũng cạn đáp khạp. Vậy nên, mạnh tía bươn bả, mạnh con lăng xăng. Được cái thằng Tà Lọt lanh lợi, kêu gì cũng làm, chỉ một cái là nó hiểu ngay. Dân chợ Giữa cần mấy thằng chạy phụ việc như vậy, rẻ rề, mấy ngàn đồng một buổi. Được bữa nhiều sạp kêu, vậy là kiếm cũng hai chục ngàn, đủ cơm nước cho Tà Lọt và tía.

Vậy nên, cái quơ quào lạng lách của thằng nhỏ đen thùi lùi, trên mình mỗi cái áo rách tươm với quần cụt ngủn cách đầu gối một gang tay khiến bà con đặt chết danh Tà Lọt. Sớm nghe dì hai bán cá quắc Tà Lọt ơi, xế trưa lại nghe cô ba bán thịt Tà Lọt à. Thằng nhỏ chạy loanh quanh. Loanh quanh cho đến tận một hôm nhổ giò, bể giọng, cặp ngực săn nở ra ôm lấy cái áo thun cháo lòng vá víu bởi mũi kim đàn ông nhìn thảm sầu quá đỗi. Bế Hai tần ngần đứng ngoài chợ giữa quắc Tà Lọt rồi dúi vào tay nó bộ đồ. Nè chị may cho em nghen, bận mà đi làm, lớn rồi, đồ cũ hổng có vừa đâu nghen! Nay Tà Lọt lớn rồi đứng cao ngấp nghé Bế Hai, vai u ra, trái cổ lộ dần chạy lên chạy xuống, ngước cặp mắt với đôi lông mày rậm rạp nhìn Bế Hai. Lừng khừng rồi nó cầm lấy. Mà nè khoang, còn cái bao đen này trong đó có mấy cái quần con, em tập mặc đi là vừa. Mặc nó vào rồi, hãy mặc cái quần cụt bên ngoài. Về nhà mới mở ra coi nhen! Bế Hai tất tả quay đi, bỏ mặc thằng Tà Lọt xiết mớ quần áo vào lồng ngực đang thình thịch đập.

Má cười khùng khục nghe Bế Hai nhì nhằn, bây khéo lo, Tà Lọt nó nói nó hổng đi ghe bẹo nữa, cả đời sóng nước thương hồ, cái ghe bẹo xuôi chín nhánh sông rồi cũng quay về xứ này mà thôi. Bận giỗ tía nó, nghe nó rì rầm khấn mà tao xót lòng. Nó nói nó hổng có tìm gặp được má nó, nó xuôi theo vơi đầy con nước mà về tứ giác Long Xuyên. Dò la ròng rã cả năm, người ta nói má nó lên Sài Gòn, rồi bị tình nhơn ruồng rẫy, lừa sạch tiền, còn bắt phải làm gái bán Bar đến phát điên, tự tử chết. Cũng có người nói thấy má nó đâu miệt Xà No, con bồng con bế, mà nghèo tứ bề nên hổng thể về cố hương. Bận nó cũng cho ghe về Xà No, nhưng mười bốn sườn kinh, biết đâu mà lần. Tha hương xa xứ cũng bảy năm trời, giờ nó về đây, gom góp mớ vốn để cưới vợ. Trời thần nghe nó đòi cưới vợ tao muốn sặc bây ơi! Tiếng cười má như tiếng sóng nước, cứ luềnh loáng mải miết trên khúc sông quê. Mấy cây cà na đương mùa bông trĩu cành.

7.

Cũng vào một mùa cà na say trái nhất của xứ Nha Mân. Bế Hai lắc đầu khi có người dạm ngỏ. Má lặng lẽ đẩy tráp lễ về phía bà mai. Bế Hai chỉ muốn cả đời ở cạnh má. Xứ xa đĩa lềnh muỗi kêu đó biết có còn đường về với má hay không? Huống hồ người ta cũng chỉ biết qua mối mai, qua lời ngon ngọt con Bế Hai nó đậm đà nhất xứ này, siêng năng tháo vát, cứ nhìn cái mông cong cong, tròn đầy lẳng lơ thế nào cũng sai cành trĩu quả. Chớ kì thực đâu có biết mặt mày nhau đâu. Lần dạm này, đối diện với người lạ xa, Bế Hai ngỡ ngàng quá đỗi, tựa hồ như có gì đó vụn vỡ trong lòng. Hai mươi lăm tuổi, xứ mình lấy chồng hết rồi đó con. Má mình ên cũng được, nhưng mà, con ơi má đâu có sống đời với bây, ngộ lỡ má nằm xuống, bây trơ trọi má hổng đành. Nhưng Bế Hai vẫn lắc đầu, Bế Hai chạy ra triền sông, cách một quãng đồng, mùi khói chiều ngai ngái lan xa.

Con cúm núm gọi bầy khắc khoải bến sông quê, Tà Lọt giọng ngà ngà say, băng đồng giữa chừng thì gặp Bế Hai đang ngồi thu lu giữa bạt ngàn mạ non. Chị Bế Hai đi lấy chồng đi, chờ gì xứ này? Tía mất cũng ngót ba năm tang chế, mãn tang rồi, tui sắm cái ghe bẹo, tui xuôi theo con nước mà lênh đênh thương hồ. Chiều vỡ ra trăm ngàn mảnh tím. Tà Lọt đưa Bế Hai về chái bếp rồi lủi thủi băng đồng. Bế Hai đứng ngó theo.

Đời ghe bẹo vậy mà ngót nghét bảy năm. Mỗi bận Tà Lọt về, nó ghé qua nhà gọi má qua mần giỗ tía nó. Nó nhìn Bế Hai rồi cười cái khì. Chị Bế Hai còn ở đây là tui mừng quá chừng. Trước bữa nó đi, thể nào cũng lén má thẩy vào lòng Bế Hai cục tiền, chị Bế Hai cất cho tui nghen, tiền của tui cất nhà lấy vợ đó. Nói rồi nó nhìn Bế Hai một đỗi. Mà chừng tui về, nếu…ờ nếu chị Bế Hai chưa có chồng, thì để tui lo. Rồi nó đi. Má nói dân ghe bẹo gặp ai cũng ghẹo. Bận đó Bế Hai cứ thắt thẻo câu nói của Tà Lọt, rồi mông lung câu dạy của má. Xứ mình, đám ghe bẹo năm thê bảy thiếp cũng nhiều quá rồi. Nhìn qua nhìn lại, Bế Hai đi qua hàng ba hồi này hổng hay.

Vậy nên chiều nghe má nói Tà Lọt đòi lấy vợ, Bế hai mở cái lon ghi-gô ra ngồi đếm tiền thằng Tà Lọt gởi. Nhiều quá chừng đủ cho nó lấy vợ rồi. Chắc là đi ghe bẹo, cặp bến nào đó rồi ưng con gái người ta. Chắc là tính nhờ má đi làm mai tráp lễ. Chắc là tính nhờ Bế Hai may bộ đồ vía để đi nói vợ. Nhiều cái chắc là của Bế Hai cộng dồn lại khiến lòng nó như ai giần ai giã. Hay tại đám cúm núm gọi bầy ngoài triền sông nghe não nuột. Bế Hai hổng biết chỉ thấy lòng nó như hồi lắc đầu cái tráp lễ người ta dạm ngỏ năm xưa. Giống như bữa chiều vỡ nhiều mãnh tím bận đó. Không dưng nước mắt nó rơi. Ngộ quá chừng!

8.

Bế Hai dừng đạp cái chân vịt khi tiếng rèo cót két phía ngoài hiên. Má đi chợ về. Nắng soi dòng Nha Mân, sao má về xóm vậy chèn. Bộ nay chợ hổng có gì vui hả má. Má lại thẩy cái giỏ đệm xuống góc hiên nhà, thở dài thườn thượt. Lôi từ trong giỏ ra cái xấp vải áo dài nhung màu đỏ mận. Nè bây, thằng Tà Lọt nó kêu má đem về cho bây may để má bận đi ngồi sui cho nó. Kì này nó lấy vợ thiệt bây ơi. Nó nói vợ nó nhà đơn chiếc lắm, một mẹ một con, chắc nó xin ở rể đặng tiện bề báo hiếu. Đời nó hổng có mẹ, nên mẹ vợ nó thì nó coi như mẹ ruột. Nó hỏi má chớ nó tính vậy được hông? Má nghe mà thấy thương thằng nhỏ hết sức. Đồng bưng mới sáng mà sao sóng nước hắt lên cái bức rức sớm quá chừng.

Chiều Bế Hai dẹp bàn máy may sớm, lững thững đi dọc triền sông ra gốc cà na hồi xưa hay ngồi, mùa xanh trái lúc lĩu. Cứ vậy mà để sóng nước vỗ lòng mình luềnh loáng. Thằng Tà Lọt từ đâu hổn hển chạy tới. Chèn ơi tui tìm gần chết luôn. Tui tưởng chị Bế Hai đi lấy chồng biệt xứ không đó. Bảy nói chị đi dọc triền sông thì tui mới biết. Nãy tui ghé nhà tui nghe Bảy chửi rân trời. Bảy chửi đứa nào phá cái đám ngò của tao. Tui sợ muốn chết nè. Bảy dữ quá chừng. Mà tui nói cái này chị Bế Hai đừng có la nghen. Tui bứt đám ngò đó. Tại… ờ tại… Mà thôi cái xấp vải áo dài màu hồng này, chị Bế Hai đem về may cho vợ sắp cưới của tui nghen! Đâu để coi, chèn hay cái là vợ sắp cưới của tui cái dáng nó y rang chị Bế Hai luôn đó. Cứ vậy chị Bế Hai may đi.

Bế Hai quay qua lừng khừng nhìn Tà Lọt. Vậy thôi đi về nhà, chị gom tiền chị đưa em đi cưới vợ. Bế Hai nói xong là đứng lên đi tuốt luốt một mạch. Phía sau thằng Tà Lọt í ới vang cả chiều sóng nước Nha Mân. Chèn ơi tui đâu có đòi tiền mần chi chị Bế Hai ơi…

Chái bếp má đang vắt chân ngồi lùa cơm đã nghe tiếng rào rạo xối nước, rồi tiếng Bế Hai thậm thịch đi vào. Thằng Tà Lọt lót tót theo sau ỉ ôi luôn miệng. Chèn ơi tui đâu có đòi tiền chị Bế Hai. Sau này chị muốn giữ gì thì giữ. Tui đưa cho chị giữ cả đời luôn đó. Nhìn gì Bảy? Ừa tui là tui bứt ngò nhà Bảy đó. Bảy khỏi chửi ai hết trơn. Tui đó, tui lén sáng sớm canh Bảy đi chợ tui băng đồng qua bứt. Mồ tổ cha mầy nghe thằng Tà Lọt, cách một quãng đồng khi không qua đây bứt ngò. Bứt về tế ông nội mầy hả?

Thằng Tà Lọt nghe má chửi mà miệng cứ trơ trơ cười. Ủa Bảy mắc cười hông, thì tại tui thương người ta quá chừng mà hổng dám nói, tui biết mần sao đâu, tui thập thò cái tui bứt cọng ngò tính lấy bình tĩnh thì Bảy về tới nơi. Sợ thí mồ bỏ chạy mất tiêu. Nên … nên…vậy đó, ủa Bảy hứa Bảy đi nói vợ cho tui mà. Nè đó vợ tui muốn nói đứng đây nè. Bảy mần mai đi.

Bốn con mắt nhìn thằng Tà Lọt chưng hửng. Ủa gì nhìn, tui nói với tía rồi, duyên tía hổng trọn thì tía phải độ cho con. Hồi xưa cách một quãng đồng à, mà tía hổng kịp, thành ra lỡ cả một đời. Nay con băng đồng qua đây luôn. Giờ gật hay lắc thì con cũng ở trong nhà này rồi nghen Má. Tiếng má thằng Tà Lọt cố tình kéo dài, nhấn nhá to rền cả tiếng sóng nước Nha Mân.

Trời thần, ủa mầy tính ăn vạ hả, mồ tổ cha mầy nhen Tà Lọt. Má chưa chửi dứt câu, đã thấy Bế Hai cầm sấp vải màu hồng đi vào buồng mình. Quay qua nhìn thằng Tà Lọt đã thấy nó ngồi lùa cơm cười tủm tỉm. Mời má ăn cơm. Mai con đem hình tía con qua biểu ổng nói chuyện mần sui với má nghen. Trời thần, tao lạy mầy Tà Lọt ơi, mầy để người thương tao yên đi nghen. Thằng Tà Lọt vỗ đùi cái đét, vậy thì má cũng để người thương con yên nhen, nãy giờ người ta còn đang mắc cỡ, trốn trong buồng kìa. Má gõ đầu thằng Tà Lọt cái cốc, giọng hạ xuống thủ thỉ, mầy còn ở ngoài đây làm gì?

Tà Lọt như chợt tỉnh, lúi húi xỏ dép chạy tới gõ cửa buồng Bế Hai. Thượng nguồn người ta xả dòng, nước về đồng xăm xắp. Mấy con cúm núm gọi bầy đã ngọt giọng hơn.

TỐNG PHƯỚC BẢO

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *