Tìm thấy đốm sáng, từ “rác rưởi”

Vanvn- Dịch giả tiếng Đức ở Việt Nam không nhiều, và Phạm Đức Hùng là một trong số không nhiều đó. Đáng nói, những tác phẩm tiếng Đức anh lựa chọn để chuyển ngữ đều rất đặc biệt. Một trong số đó là tiểu thuyết “Lão Unrat” của nhà văn Luiz Heinrich Mann.

Thông hiểu tiếng Đức cùng với trí tuệ sắc bén, Phạm Đức Hùng xông xáo đi đến tận cùng cuốn tiểu thuyết của nhà văn lớn người Đức.

Dịch giả Phạm Đức Hùng.

Bối cảnh lịch sửLão Unrat”

Nội dung cuốn tiểu thuyết nổi tiếng diễn ra tại thành phố Lübeck truyền thống của Hanseatic, nơi Heinrich Mann sinh ra. Vào thời điểm đó có đủ loại bất công xã hội, khoảng cách giàu nghèo rất lớn mà tầng lớp trung lưu khó có thể lấp đầy. “Rác rưởi” cũng đến từ chính tầng lớp trung lưu này.

Trong tác phẩm, Heinrich Mann không cung cấp một bức tranh toàn cảnh rõ ràng về cấu trúc xã hội, nhưng thông qua cách mô tả con người và hoàn cảnh một cách châm biếm và đôi khi gay gắt, ông gián tiếp cung cấp đủ manh mối về việc xã hội đó thực sự trông như thế nào.

Mối tình tay ba Unrat – Rosa – Lohmann

Tiểu thuyết “Lão Unrat” – Nhà xuất bản Hồng Đức.

Có thể nói, “rác rưởi” chính là từ khóa xuất hiện nhiều nhất trong cuốn tiểu thuyết “Lão Unrat”. Đây là cách Unrat – một giáo viên trung học 57 tuổi – được định nghĩa bởi người đời. Trong tiểu thuyết, Unrat đại diện cho nhóm người tột cùng tệ hại và xấu xa.

Cuốn tiểu thuyết phát triển mạnh về mối tình tay ba Unrat – Rosa – Lohmann. Đối với Unrat, người được miêu tả là nhân vật chính của cuốn tiểu thuyết, Rosa ngang hàng với ông ta, trong khi Lohmann có thể được coi là đối thủ chính của Unrat.

Lohmann là học sinh duy nhất mà Unrat không cảm thấy vượt trội hay ngang bằng. Điều này làm nảy sinh lòng căm thù lớn lao của Unrat đối với Lohmann. Lòng căm thù này ngày càng lớn dần theo suốt cuốn tiểu thuyết.

Lúc đầu, trong mắt Unrat, Lohmann chỉ là học sinh tệ nhất và Unrat chỉ phải đối phó với cậu ta ở trường, nhưng sau này Unrat liên tục đối phó với Lohmann. Từ mục tiêu nắm bắt được Lohmann, những mục tiêu quan trọng hơn, lớn hơn dần nhen nhóm và bùng lên.

Một mặt, mục tiêu vẫn là bắt được Lohmann, nhưng trên hết là sự cạnh tranh dành cho Rosa, người dần bắt đầu yêu Unrat. Một trong những điểm nhấn xuất sắc của cuốn tiểu thuyết “Lão Unrat” chính và việc Heinrich Mann mô tả diễn biến tâm lý Unrat. Chính sự thiếu an toàn và thái độ khó chịu khiến tâm lý Unrat ngày càng bệnh hoạn.

Về phía Lohmann, người xuất hiện như một thanh niên suy đồi và thông minh lệch lạc, hoàn toàn phù hợp với diện mạo hiện đại thời bấy giờ. Unrat, người sau này thường tổ chức tiệc chiêu đãi tại nhà, nhớ những phẩm chất này ở bản thân. Ông ta rất muốn có thể trải qua cuộc sống một cách dễ dàng trước đối thủ tồi tệ nhất của mình, nhưng điều này là không thể do cách cư xử trước đây và cách nuôi dạy khác biệt của ông ta.

Unrat không bao giờ trở thành hoặc sẽ giống Lohmann, nhưng ông ta vẫn cố gắng làm mọi cách để có thể ngang hàng với cậu học trò.

Cuối cùng, Unrat đã tự chuốc lấy sự hủy hoại thông qua những thay đổi của mình trong suốt cuốn tiểu thuyết, trong khi Lohmann chiến thắng và cuối cùng vẫn đạt được điều mình mong muốn.

Cái đáng giá của cuốn tiểu thuyết này thể hiện ở chỗ, trong cả hành trình tăm tối của “Lão Unrat”, người đọc thi thoảng vẫn bắt gặp những lấp lánh nhân văn phát ra từ sâu thẳm lòng người, chẳng hạn như khoảnh khắc Lohmann không còn hứng thú làm tổn thương lão Unrat: “Hôm nay, khi tất cả mọi người nói xấu lão, Lohmann đã thấy hổ thẹn cho lão. Cậu cảm thấy thương hại lão, kẻ vẫn còn nói đuổi học cậu ở thời điểm mà việc cho chính lão thôi việc đã được quyết định; và cũng là một sự thương hại giống như sự thiện cảm dè dặt dành cho địch thủ tầm thường đơn côi này…”

Đương nhiên, để có thể cảm nhận được nét đẹp của tác phẩm này, bạn đọc không thể quên vai trò của người chuyển ngữ. Với “Lão Unrat”, Phạm Đức Hùng cho thấy vốn sống phong phú, phông văn hóa rộng và cảm xúc tinh tế của mình, để hiểu được những tình huống cuộc đời của mỗi nhân vật trong tác phẩm, trong diễn biến tâm lý phức tạp của họ.

Đôi nét về Heinrich Man

Nhà văn lớn người Đức Heinrich Mann.

Nhà văn Heinrich sinh năm 1871 tại thành phố Lubeck, mất năm 1950 tại Santa Monica. Ông học trường Katherine Um. Nghề nghiệp đầu tiên ông làm trong đời đó là nghề bán sách trên bờ sông Elbe.

Sau khi kết thúc thời gian tại trường học, ông bán sách và làm việc ở một nhà xuất bản. Sau đó ông theo học trường đại học ở Berlin. Từ nhỏ, Heinrich Mann luôn muốn trở thành một nhà họa sĩ tài ba. Thế nhưng đến cuối cùng thì ông lại trở thành một nhà văn lỗi lạc.

Heinrich Mann là nhà văn có xu hướng chống lại phát xít Đức. Những trang văn của ông đều hướng đến cổ vũ cho tinh thần của giai cấp tầng lớp dân chủ vô sản. Ông có thiên hướng về hòa bình và niềm tin vào những điều tốt đẹp trong tương lai. Các tác phẩm của ông đều chủ yếu nhắm vào trí tuệ. Không những thế, tư tưởng quyền lực cũng chiếm một phần không nhỏ trong các tác phẩm của ông.

TIỂU MAI

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *