Vanvn- Sáng ngày 25.4.2026, tại Phòng Nghệ thuật NXB Hội Nhà văn ở Hà Nội đã diễn ra buổi giới thiệu sách “Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng” của tác giả Nguyễn Thành Nam, một trong những sáng lập viên chủ chốt của tập đoàn FPT, hiện là Phó Chủ tịch Hội đồng trường Đại học FPT, giảng viên môn Tư tưởng Hồ Chí Minh.
Có rất nhiều tác phẩm viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh, “Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng” của Nguyễn Thành Nam mang đến một cách tiếp cận khác biệt. Cuốn sách không chỉ nhìn về lịch sử, mà còn đối thoại với lịch sử từ góc nhìn của một nhà quản trị, một người làm kinh doanh và một nhà giáo.
Ở đó, lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX hiện lên như một sân khấu lớn, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhân vật trung tâm. Nhưng điều đặc biệt không nằm ở việc kể lại những gì đã diễn ra, mà là cách tác giả đi tìm lời giải cho những quyết định, những lựa chọn của Người trong hành trình cứu nước, giải phóng dân tộc. Từ việc phân tích các lựa chọn, hành động cụ thể của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cuốn sách không chỉ dừng lại ở việc tái hiện lịch sử, mà còn hướng đến việc đúc kết những phương pháp tư duy và hành động có thể vận dụng trong quản trị doanh nghiệp, phát triển tổ chức và hoàn thiện bản thân trong bối cảnh hiện đại.
Nhiều năm sau, trong quá trình giảng dạy tại VinUniversity, ông đã phát triển phương pháp học tập tương tác, coi lớp học như một “sân khấu lịch sử”, nơi sinh viên được đối thoại, tranh luận và tư duy độc lập. Chính những trao đổi đó đã góp phần hình thành nên nội dung cuốn sách. Đây là cuốn sách được kết tinh từ nhiều lớp trải nghiệm đan xen và bồi đắp lẫn nhau: từ góc nhìn của một nhà khoa học, của một doanh nhân giàu trải nghiệm thực tiễn, của một người thầy gắn bó với bục giảng và đối thoại cùng thế hệ trẻ, và sâu xa hơn là trải nghiệm của một công dân Việt Nam luôn trăn trở khi suy ngẫm về lịch sử dân tộc.
Tác giả Nguyễn Thành Nam chia sẻ: “Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng” được khởi nguồn từ một thất bại. Đầu những năm 2000, trong hành trình mở rộng thị trường tại Mỹ, ông đã trải qua một giai đoạn đầy khó khăn khi kế hoạch không thành công. Nhưng chính trong những ngày thử thách đó, việc tiếp cận cuốn tiểu sử Ho Chi Minh: A Life của sử gia người Mỹ William Duiker, một công trình nghiên cứu công phu kéo dài gần 30 năm. Việc đọc, dịch và chia sẻ cuốn sách này với đồng nghiệp đã trở thành bước khởi đầu cho quá trình suy ngẫm sâu sắc về tư duy và phong cách lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều – Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam mở đầu bằng một trăn trở: Trong dòng chảy hiện nay, dường như chúng ta đang dần rời xa lịch sử, khi không ít học sinh không còn mặn mà với môn sử. Lịch sử, vì quá quen thuộc, đôi khi bị nhìn như điều khô cứng, nhàm chán. Thế nhưng, chính không khí đông đảo tại buổi ra mắt với sự hiện diện nổi bật của nhiều người trẻ lại cho thấy một tín hiệu khác: lịch sử vẫn có sức hấp dẫn, nếu được tiếp cận bằng một cách thức mới.
Nhà thơ bày tỏ lời cảm ơn tới “Thanh” nhân vật trung tâm của cuốn sách như một biểu tượng cho thế hệ trẻ hôm nay, những người đang tìm đến lịch sử bằng góc nhìn cởi mở, đối thoại và giàu tinh thần khám phá. Theo ông, lịch sử không dừng lại ở quá khứ, không “khép lại” trong những mốc thời gian đã qua, mà luôn vận động, sống động trong hiện tại và mở ra những cách hiểu mới qua từng thời đại. Chính cách tư duy của con người đương thời đã làm cho lịch sử tiếp tục được “sống”.
Đánh giá về cuốn sách, ông cho rằng Nguyễn Thành Nam không tạo ra một hình ảnh khác về Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà giúp người đọc nhìn thấy Người sâu sắc hơn, rộng lớn hơn. Qua những trang viết, hình ảnh Hồ Chí Minh hiện lên gần gũi, như đang hiện diện trong đời sống hôm nay, đối thoại và chia sẻ cùng con người đương đại.
Từ trải nghiệm cá nhân, nhà thơ chia sẻ cách tiếp cận này gợi mở một hướng nhìn hữu ích trong một đời sống nhiều áp lực, phiền muộn, con người có thể tìm thấy cách giải quyết vấn đề từ chính những giá trị tư tưởng của Hồ Chí Minh vốn vẫn còn nguyên giá trị, chỉ chờ được hiểu và vận dụng đúng cách.
PGS-TS Nguyễn Mạnh Hà nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh rất đồng tình khi đọc cuốn sách với một cái tư duy giống ông là luôn luôn tôi đặt ra câu hỏi tại sao lại như thế? Tại sao lại thế? Tôi không chấp nhận những cái mặc định ấy, không chấp nhận mặc định mà tôi luôn luôn đặt ra những câu hỏi và mình phải tìm cách đi trả lời, để đi vào cái thực chất của nó, vào cái bản chất của nó, và quan trọng nhất là anh tiếp cận đi từ thực tế để khát quát lên, có khơi gợi để sinh viên quan tâm đến lịch sử, không biến lịch sử thành quá khứ mà đến sự lịch sử thành hiện tại bằng tất cả các phương pháp sư phạm.
Nhà sử học Dương Trung Quốc bày tỏ: Rất thích vì đã đáp ứng cho một điểm nghẽn hiện nay trong vấn đề giáo dục lịch sử nói chung, với ông 20 chương sách là 20 bài giảng, 20 giáo trình, tiếp cận về môn sử, không biến lịch sử thành quá khứ mà biến lịch sử thành hiện tại bằng tất cả phương pháp sư phạm, cách tiếp cận phù hợp với giới trẻ.
Dịch giả nhà nghiên cứu Vũ Thế Khôi: Rất tâm đắc với cách tiếp cận về Bác Hồ của Nguyễn Thành Nam, vì đấy cũng là cách tiếp cận của ông khi giảng dạy, không áp đặt học trò, mà đối thoại trực tiếp với học trò, để người nghe phải động não, phải suy nghĩ, phải tìm hiểu, phải lật đi, lật lại vấn đề, để thâm nhập được sâu hơn. Có những sự thật về bác Hồ mà tại sao người ta cứ phải giấu đi? Tại sao người ta không nói chuyện nữa? Tại sao đặt câu hỏi?.
Thực hành thì sinh ra hiểu biết, hiểu biết sinh ra lý luận và lý luận quay lại để chỉ đạo với thực hành. Hai cái đấy là học đi đôi với hành, Bác đều nói như thế. Cách của tác giả Nguyễn Thành Nam là có những cái khơi gợi để cho sinh viên quan tâm đến lịch sử.
“Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng” được cấu trúc thành năm phần, tương ứng với năm chủ đề lớn xoay quanh tư tưởng và hành động của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tạo nên một hành trình nhận thức vừa liền mạch vừa giàu tính gợi mở.
Phần thứ nhất, “Không có gì quý hơn độc lập tự do”, đặt nền tảng bằng việc khơi lại bản sắc lịch sử của dân tộc Việt Nam. Ở đó, khát vọng độc lập không chỉ là một mục tiêu chính trị, mà là mạch nguồn tinh thần đã được hun đúc qua hàng nghìn năm, trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong tư tưởng và hành động của Hồ Chí Minh.
Tiếp nối, phần thứ hai “Chạm vào tâm hồn” đưa người đọc theo dấu hành trình bôn ba của Nguyễn Tất Thành, khi Người đi qua nhiều quốc gia, tiếp xúc với các nền văn hóa và những trào lưu tư tưởng khác nhau. Chính những va chạm ấy đã góp phần hình thành nên một tầm nhìn rộng mở, giàu tính nhân văn và sâu sắc.
Ở phần thứ ba,“Dĩ bất biến, ứng vạn biến”, tác giả tập trung phân tích nghệ thuật xác định mục tiêu chiến lược đồng thời ứng xử linh hoạt trước những biến động phức tạp của lịch sử, đặc biệt trong giai đoạn trước và sau Cách mạng Tháng Tám 1945. Đây là phần thể hiện rõ bản lĩnh tư duy và khả năng thích ứng của Hồ Chí Minh trong những thời khắc bước ngoặt.
Phần thứ tư, “Lấy thế thắng lực”, gợi lại những bài học về chiến lược và nắm bắt thời cơ trong bối cảnh chiến tranh, khi Việt Nam phải đối diện với những đối thủ có tiềm lực vượt trội. Từ đó, làm nổi bật tư duy lấy yếu thắng mạnh bằng sự kết hợp giữa thế và lực, giữa ý chí và trí tuệ.
Khép lại cuốn sách, phần thứ năm “Sánh vai các cường quốc năm châu” mở ra những suy tư về con đường phát triển của đất nước trong thời bình. Ở đó, di sản tư tưởng Hồ Chí Minh không dừng lại ở quá khứ, mà tiếp tục được diễn giải, vận dụng trong bối cảnh hội nhập và phát triển. Thông qua cấu trúc này, cuốn sách không chỉ nhìn lại lịch sử, mà còn gợi mở cách nghĩ về hiện tại và tương lai.
Kết tinh từ hơn hai thập niên trải nghiệm, suy ngẫm và giảng dạy, “Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng” là một công trình nghiên cứu, một hành trình tri thức từ thất bại đến chiêm nghiệm, từ thực tiễn đến lý luận được gửi gắm tới bạn đọc hôm nay.
GIANG THANH BÌNH
