Vanvn- Không chỉ là âm thanh trong lễ hội bon làng đồng bào Mạ, tiếng chiêng nay đã ngân vang giữa sân trường, trở thành “sợi dây” kết nối học sinh với cội nguồn văn hóa dân tộc Mạ.
Đưa học đánh chiêng vào trường học
Mỗi chiều thứ Hai và thứ Sáu, sân Trường Tiểu học và THCS Trần Văn Ơn, phường Đông Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng lại rộn ràng tiếng chiêng của học sinh người Mạ.
Trong bộ trang phục truyền thống, các em chăm chú học từng nhịp gõ, cách giữ chiêng và cảm nhận âm thanh dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân trong bon.
Được triển khai từ đầu năm 2026, lớp học đánh chiêng dân tộc Mạ nhanh chóng thu hút đông đảo học sinh tham gia. Điều đặc biệt, không chỉ học sinh người Mạ, mà nhiều em học sinh các dân tộc khác cũng hào hứng đăng ký học.
Với nhiều học sinh, đây là lần đầu tiên được cầm chiêng và học cách đánh bài bản. Ban đầu, nhiều động tác còn lóng ngóng, chưa thuần thục, sau gần một tháng, nhiều em đã có thể ghi nhớ các nhịp chiêng cơ bản của đồng bào Mạ.
Em H’Nhiễn, học sinh Trường Tiểu học và THCS Trần Văn Ơn cho biết: Trước đây, mỗi khi bon làng tổ chức lễ hội, em và thanh thiếu niên trong bon chỉ đứng nhìn người lớn đánh chiêng. Vì vậy, khi trường mở lớp truyền dạy đánh chiêng, em đăng ký tham gia ngay.
“Theo học mới thấy đánh chiêng không hề dễ. Từ cách giữ chiêng, điều chỉnh ngón tay, vị trí gõ cho tới ghi nhớ một bài chiêng, là cả một quá trình. Muốn đánh được chiêng phải chăm chỉ luyện tập và thật sự yêu văn hóa dân tộc mình”, H’Nhiễn nói.
Trực tiếp truyền dạy chiêng, nghệ nhân H’Măng ở bon Bu Sốp, phường Đông Gia Nghĩa đã rất xúc động, phấn khởi, khi thấy các em tỏ rõ sự hào hứng với văn hóa truyền thống.
“Không chỉ học ở trường, nhiều em còn tìm đến nhà nghệ nhân vào buổi tối để tập thêm. Thấy các cháu yêu tiếng chiêng của ông bà để lại, tôi rất vui. Chỉ mong lớp trẻ tiếp tục giữ gìn để văn hóa dân tộc không bị mai một”, nghệ nhân H’Măng chia sẻ.
Đa dạng hóa hoạt động trải nghiệm và giữ gìn văn hóa truyền thống
Trường Tiểu học và THCS Trần Văn Ơn có hơn 500 học sinh, với 76% là học sinh người DTTS (80% trong số này là học sinh dân tộc Mạ). Đây chính là lý do nhà trường đặc biệt quan tâm đến công tác bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS.
Việc đưa tiếng chiêng vào giảng dạy trong nhà trường, là một trong những điểm nhấn nổi bật, góp phần đa dạng hóa nội dung giáo dục. Đồng thời, giúp học sinh gắn bó hơn với văn hóa truyền thống của dân tộc.
Để triển khai hiệu quả, nhà trường mời các nghệ nhân am hiểu, giàu kinh nghiệm trực tiếp hướng dẫn các em học sinh. Từ cách cầm chiêng, giữ nhịp đến cảm nhận âm thanh, mọi kỹ năng đều được truyền đạt tỉ mỉ, sinh động, giúp học sinh tiếp cận di sản một cách tự nhiên và hứng thú.
Học sinh tham gia lớp học đánh chiêng được khuyến khích mặc trang phục truyền thống của đồng bào Mạ; tập làm quen với việc biểu diễn chiêng.
Ông Lê Hữu Vọng, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Việc đưa cồng chiêng vào trường học, không chỉ giúp đa dạng hoạt động trải nghiệm, mà còn góp phần nuôi dưỡng tình yêu văn hóa truyền thống cho học sinh.
“Ban đầu nhà trường chỉ dự định thành lập một đội chiêng, nhưng số lượng học sinh đăng ký vượt mong đợi. Các em rất thích thú khi được trực tiếp học từ nghệ nhân”, ông Lê Hữu Vọng chia sẻ.
Trong nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, việc đưa tiếng chiêng vào trường học, được xem là cách làm thiết thực để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
“Không chỉ đánh chiêng, trong thời gian tới, nhà trường sẽ tiếp tục nghiên cứu, triển khai lớp dạy dệt thổ cẩm. Đây là 2 môn học phù hợp với đặc thù của nhà trường và gần gũi, với phần lớn học sinh trong trường”, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Trần Văn Ơn tiết lộ thêm.
Những nhịp chiêng vang lên giữa sân trường hôm nay, không chỉ là âm thanh của di sản, mà còn là tín hiệu vui về một thế hệ trẻ đang học cách gìn giữ cội nguồn từ chính những điều bình dị nhất.
LÊ HƯỜNG
Báo Vietnamnet
