Không tiếc thời gian để thưởng thức “Trăng lên”

Vanvn- Trên văn đàn, Thế Đức nổi tiếng với thể loại truyện ngắn và truyện vừa. Gần đây, nhiều tác phẩm của anh cũng xuất hiện thường xuyên trên báo. Năm 2022, Thế Đức tiếp tục thử sức ở thể loại tiểu thuyết với tác phẩm mang tên “Trăng lên”.

Nhà văn Thế Đức ở Hà Nội

Giải thích lý do viết tiểu thuyết, Thế Đức nói: “Chỉ có tiểu thuyết mới là nơi để cho người viết thử thách vốn liếng và sức viết của mình”. Điều này thực ra dễ hiểu, bởi khát vọng tiểu thuyết là khát vọng của phần lớn các nhà văn viết văn xuôi. Nhiều người coi truyện ngắn là “dao găm, súng lục”, gọn nhẹ so với tiểu thuyết là “đại bác”.

Vì sao nhiều nhà văn thích viết đề tài truyền thống?

“Trăng lên” viết về cuộc chiến tranh vệ quốc qua số phận con người. Giới chuyên môn nhận định tiểu thuyết này là một ví dụ về sự trở lại của đề tài truyền thống trên văn đàn. Có nhiều lý do để nhiều nhà văn dấn thân vào đề tài truyền thống. Thức nhất, thông qua tác phẩm, nhà văn muốn truyền tải nhiều thông điệp. Họ muốn thúc đẩy cuộc trò chuyện về các khía cạnh quan trọng của xã hội bằng cách cung cấp các hệ quy chiếu. Thứ hai, họ viết để chữa lành.

Dưới ngòi bút của Thế Đức, người đọc thấy được gần như trọn vẹn bức tranh cuộc sống trong một phần tư thế kỷ, từ sau Cách mạng tháng Tám (1945) đến sau Tết Mậu Thân (1968). Mỗi nhân vật trong tiểu thuyết “Trăng lên” đều có số phận. Số phận lại do tính cách cá nhân quyết định, tính cách lại do hoàn cảnh tạo nên. Giá trị cao nhất trong cuốn tiểu thuyết là cách Thế Đức chú trọng vào việc miêu tả tính chất phức tạp của từng tính cách.

Lựa chọn đề tài truyền thống nên Thế Đức viết “Trăng lên” theo tinh thần truyền thống, có hậu, trong cách kết thúc tác phẩm. Điều này khiến cho sự hy sinh, mất mát trong thời chiến không khiến người đọc cảm thấy khiếp sợ. Đâu đó vẫn có niềm tin và sự vỗ về dễ chịu: “Miền Bắc được hòa bình sau thắng lợi của Việt Minh ở Điện Biên Phủ chỉ vài tháng. Mấy ngày sau sự kiện ấy thì cha tôi về. Cha về vào một buổi chiều cuối thu. Lúc ấy mặt trời còn đỏ mọng như cục máu đang lơ lửng trên đỉnh núi xa tít phía chân trời. Cha sải từng bước dài trên con đường làng vắng teo…”.

Tác giả có thể nói với người đọc rằng những phản ứng cảm xúc đáng sợ nhất đối với những sự kiện khủng khiếp của chiến tranh, trên thực tế, là điều bình thường. Thật thoải mái khi biết điều đó, một niềm an ủi mà sự im lặng của chúng ta không thể mang lại. Có một khuôn mẫu vẫn đúng khi viết về chiến tranh. Nó mang con người xích lại gần nhau. Rõ ràng, chiến tranh có thể diễn đạt bằng lời. Nó cho phép người ở thì hiện tại không phải cố gắng hiểu, và người trong thời chiến không phải cố gắng giải thích.

Họ phải viết những gì họ biết

Tác giả “Trăng lên” đã đúng. Mặc dù chiến tranh là một trải nghiệm cá nhân mạnh mẽ đối với những người tham gia, nhưng đó là một nỗ lực rất công khai. Đó là lịch sử. Cũng như nhiều nhà văn khác thành công với đề tài truyền thống, Thế Đức hiểu rằng, lý do anh đặt bút viết vì đơn giản là anh phải làm gì đó với những ký ức khủng khiếp, phải biến chúng thành một thứ gì đó có giá trị. Viết lách là một phương tiện mang tính xây dựng để bộc lộ một số cảm xúc mạnh mẽ bên trong, và nếu việc tham gia vào nó giúp ích cho ai đó trên con đường chữa lành vết thương, thì điều đó càng có ý nghĩa hơn nhiều.

Đối với các nhà văn, có một câu ngạn ngữ cổ nói rằng họ phải viết những gì họ biết. Nói cách khác, họ chứng kiến chiến tranh, ở tất cả các mức độ khác nhau của nó, thì bằng cách kể câu chuyện của họ, xã hội mà họ đang sống cũng có thể biết điều đó.

Thưởng thức tiểu thuyết “Trăng lên”, nhà phê bình văn học Bùi Việt Thắng cảm nhận: “Bút pháp của Trăng lên, theo tôi, là tâm lý và trữ tình. Ngay cái nhan đề đã hàm chứa chất trữ tình. Thế Đức rất có duyên khi viết đối thoại, nhất là đối thoại trong lĩnh vực tình cảm… Tiểu thuyết Trăng lên là một cuốn sách đáng đọc”.

Tiểu thuyết “Trăng lên” – Nhà xuất bản Hội Nhà văn.

Thế Đức đã xuất bản các tập Lời nguyền thiêng (2008, được lọt vào vòng chung khảo giải thưởng văn học năm 2009 Hội Nhà văn Việt Nam), Ngưỡng Đời ( 2010), Bão Đỏ ( 2014). Truyện ngắn Thế Đức xuất hiện khá đều trên báo Văn Nghệ và Văn Nghệ Công An những năm gần đây.

 TIỂU MAI

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.