Nhà thơ Phan Hoàng còn có các bút danh Phan Phú Yên, Hoàng Thủy, Hoàng Hòa Đồng. Ông tên thật Phan Tấn Hùng, sinh ngày 10 tháng 10 năm 1967 – Đinh Mùi phía hữu ngạn cuối dòng sông Đà Rằng, tức hạ nguồn sông Ba thuộc tỉnh Phú Yên, nay thuộc tỉnh Đắk Lắk. Ông lớn lên, học phổ thông cơ sở ở quê nhà xã Hoà Đồng, học phổ thông trung học ở Trường PTTH Lê Hồng Phong và học lớp Chuyên văn đầu tiên của tỉnh Phú Khánh cũ tại trường Nguyễn Huệ (Tuy Hòa) và trường Lý Tự Trọng (Nha Trang).
Nhà thơ Phan Hoàng tốt nghiệp chuyên ngành ngôn ngữ học Khoa Ngữ văn Trường Đại học Tổng hợp TP.HCM, nay là Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn – Đại học Quốc gia TP.HCM năm 1991. Ông từng làm phóng viên – biên tập viên Tạp chí Kiến Thức Ngày Nay, Chủ biên tờ Người Đương Thời (sau đổi tên là Đương Thời), Chủ nhiệm Văn phòng miền Nam Báo Văn Nghệ thuộc Hội Nhà văn Việt Nam. Ông còn là giảng viên thỉnh giảng báo chí, văn học ở một số trường đại học.
Nhà thơ Phan Hoàng là Uỷ viên Ban Chấp hành – Trưởng ban Nhà văn trẻ kiêm phụ trách báo chí – truyền thông Hội Nhà văn TPHCM khoá VI (2010-2015), Phó Chủ tịch Thường trực Hội kiêm Chủ tịch Hội đồng Thơ – Hội Nhà văn TP.HCM khoá VII (2015-2020); Uỷ viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khóa X (2020-2025), Giám đốc – Tổng Biên tập Vanvn.vn.
Nhà thơ Phan Hoàng đồng chủ tọa Hội thảo Văn học Việt – Hàn đầu tiên tại TPHCM năm 2017; tham dự Liên hoan Thơ quốc tế Thượng Hải lần thứ VIII tháng 12.2023 cùng một số diễn đàn thơ quốc tế khác. Thơ Phan Hoàng được dịch và đăng tải bằng nhiều thứ tiếng trên thế giới. Ông còn là người khai sáng thể thơ 1-2-3 sau chuyến thăm nước Nga quá giang nước Qatar bên vịnh Ba Tư vào mùa thu năm 2018. Thơ 1-2-3 có sức lan tỏa mạnh mẽ với hàng mấy trăm người tham gia sáng tác, được dịch sang nhiều ngôn ngữ và đăng tải trên nhiều báo chí ở trong và ngoài nước.
Tác phẩm đã xuất bản:
– Tượng tình (thơ 1995)
– Phỏng vấn Tướng lĩnh Việt Nam (3 tập 1997-2000, tái bản 4 lần)
– Phỏng vấn Người Sài Gòn (2 tập 1998-1999)
– Phỏng vấn Người Hà Nội (2 tập 1999-2000, tái bản 2 lần)
– Dạ, thưa thầy! (2 tập 2000-2002, tái bản 2 lần)
– Hộp đen báo bão (thơ 2002)
– Chất vấn thói quen (thơ 2012, tái bản 2015; xuất bản bằng tiếng Anh ở Canada năm 2021, Hungary năm 2022).
– Bước gió truyền kỳ (trường ca 2016, tái bản 2018)
– Sài Gòn đất lành chim đậu (ký sự nhân vật tập I-2016, tái bản 2 lần 2016; tập II-2018 tái bản 1 lần)
– Sài Gòn đất thiêng khí tụ (ký sự nhân vật 2017, tái bản 2018)
– Sài Gòn ngọt từ da thịt ngọt ra (tản văn 2018)
– Theo dấu bụi vàng tích Việt (ký 2025)
Giải thưởng văn học:
– Giải nhì thơ sinh viên – học sinh TPHCM năm 1989 với bài Áo trắng trong mơ.
– Giải nhất bút ký báo Khoa Học & Đời Sống năm 1998 với bài Khi nhà thơ làm kinh tế.
– Tặng thưởng báo Văn Nghệ năm 2000 với bài phỏng vấn nhà ngữ học Cao Xuân Hạo.
– Giải thưởng thơ tạp chí Văn Nghệ Quân Đội năm 2003-2004 với bài Bước gió truyền kỳ.
– Giải ba cuộc thi thơ nhạc Đây biển Việt Nam với hai bài thơ Mặt trời trong ngôi nhà đầy sóng đầy gió, Gió hợp hôn đất nước, do Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Nhạc sĩ Việt Nam và báo VietNamNet tổ chức năm 2011-2012.
– Giải thưởng Hội Nhà văn TP.HCM năm 2012 với tập thơ Chất vấn thói quen.
– Tặng thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2012 cho tập thơ Chất vấn thói quen.
– Giải thưởng VHNT TPHCM 5 năm lần thứ II với tập thơ Bước gió truyền kỳ năm 2019.
– Giải thưởng Nghệ thuật Quốc tế Danube của Hội Nhà văn Hungary năm 2022 trao cho tập thơ Chất vấn thói quen.
Quan niệm văn học:
Tôi luôn sống trong hơi thở nhịp sống thi ca, mày mò học hỏi và khám phá, làm thơ rất nhiều và cũng tự xoá bỏ rất nhiều. Thơ khó tính, ma lực, linh thiêng. Thơ đòi hỏi sự khác biệt. Thơ cũng là nỗi sợ hãi lớn nhất mà suốt hành trình sáng tạo tôi nghĩ mình khó có thể chạm đến sự vi diệu của nó.
Như người mê leo núi có thể không bao giờ đến được cái đích mình mơ ước nhưng tôi vẫn phải leo. Leo vì không thể không leo. Làm thơ vì không thể không làm thơ. Tập thơ Chất vấn thói quen là một phần còn lại từ mười năm mê “leo” trong vật vã và khoái cảm ấy.
Một số hình ảnh của nhà thơ Phan Hoàng:
