NHÀ THƠ TẠ HỮU YÊN (1927-2013) - Tiểu sử văn học

Nhà thơ Tạ Hữu Yên còn có bút danh Tạ Hữu, Lê Hữu, Xuân Hữu, Đông Xuân, Cử Tạ. Ông sinh tháng 7 năm 1927, quê quán xã Ninh An, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình; thường trú tại K23, phòng 9, khu tập thể Trương Định, phường Tương Mai, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Vào Hội Nhà văn Việt Nam năm 1977. Mất ngày 29 tháng 5 năm 2013.

Tạ Hữu Yên nhập ngũ quân đội và công tác tại tỉnh đội Ninh Bình từ năm 1948. Sau đó, ông học Khoa báo chí, trường Tuyên giáo Trung ương khóa 1962 – 1964, rồi trở thành cán bộ, sau đó là trưởng phòng phát thanh địch vận, Cục Nghiên cứu, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và là cán bộ biên tập phòng Văn nghệ Nhà xuất bản Quân đội nhân dân. Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, vào năm 1977 ông được kết nạp Hội Nhà văn Việt Nam. Trước khi nghỉ hưu năm 1989, Tạ Hữu Yên mang quân hàm Đại tá.

Tạ Hữu Yên xuất hiện lần đầu trên báo vào năm 1962, với bài thơ “Quê mới”. Kể từ đó, ông sáng tác hơn 50 đầu sách và nhiều bài thơ, trong đó nổi bật là Đôi dép Bác Hồ (1969), Anh về cùng mùa hoa (1980), Đất nước (1984).

Tạ Hữu Yên cũng được xem là nhà thơ có số bài thơ được phổ nhạc nhiều nhất Việt Nam (với hơn 160 bài thơ). Ông mất ngày 30 tháng 5 năm 2013 tại Hà Nội, an táng tại quê nhà.

Thơ Tạ Hữu Yên dung dị, hàm xúc, tài hoa, giàu nhạc điệu, lại gần gũi với thiên nhiên, với con người, đặc biệt là những tình cảm, lòng kính yêu mà nhà thơ đã dành cho quê hương, Đảng Cộng sản Việt Nam hay Chủ tịch Hồ Chí Minh, được xem là tấm gương cho nền văn học Ninh Bình. Cho đến những năm cuối đời, Tạ Hữu Yên vẫn cố gắng viết sách, làm thơ và đóng góp cho quê hương.
Bài thơ “Anh về cùng mùa hoa” của Tạ Hữu Yên, sáng tác năm 1980, được đưa vào chương trình sách giáo khoa cũ của Việt Nam, được xem là bài thơ hay và đã đi vào lòng nhiều thế hệ học sinh Việt Nam. Ngoài ra, bài thơ “Đôi dép Bác Hồ” (sáng tác năm 1969), “Cảm xúc tháng Mười” (sáng tác năm 1974) hay bài “Đất nước” (sáng tác năm 1984) cũng đã được phổ nhạc trở thành những bài hát nổi tiếng của Việt Nam.

Trên 65 năm tuổi Đảng, 41 năm cầm súng đánh giặc và gần 70 năm cầm bút, Tạ Hữu Yên đã chiến đấu và làm việc hết mình, chưa phút nào ngưng nghỉ. Đại tá, nhà thơ Tạ Hữu Yên đã để lại một khối lượng tác phẩm đồ sộ mà không phải người cầm bút nào cũng làm được. Ghi nhận những công lao và thành tựu to lớn đó, ông đã được tặng thưởng nhiều huân, huy chương, nhiều giải thưởng về văn học nghệ thuật.

Tác phẩm đã xuất bản:

Thơ:

1.Ngọn súng biên phòng,1983.

2.Sấm dậy trưa hè,1984.

3.Thung lũng lửa và hoa,1987.

4.Nhớ Bác, 2001.

5.Tập thơ phổ nhạc, 1997.

6.Nữ tướng Việt Nam , 1991.

7.Tuyển tập Tạ Hữu Yên, 2006.

Giải thưởng văn học:

– Giải thưởng viết về đề tài Lâm nghiệp.

– Giải báo Thiếu niên Tiền phong.

– Giải Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Thành phố Hà Nội trao cho các bài thơ phổ nhạc về đề tài thiếu niên, đề tài Hà Nội, và nhiều giải khác.

Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2017.

Quan niệm văn học:

Đây là mội nghề cực nhọc, đòi hỏi sự toàn tâm, toàn ý suốt cả cuộc đời. Mang quân hàm Đại tá nhưng tôi vẫn cảm thấy mình như một binh nhì, luôn luôn gần gũi với chiến sĩ, các cựu chiến binh và các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Tôi muốn được đến các vùng đất lạ và quen, những vùng quê giàu truyền thống chống ngoại xâm và có bề dày văn hoá. Gắng viết về đề tài tôi từng ôm ấp: chiến tranh cách mạng, lực lượng vũ trang và các đồng đội của mình.

Một số hình ảnh nhà thơ Tạ Hữu Yên: