Vanvn- Trăng đêm 16 chênh chếch soi vằng vặc khắp cả vùng trời biển, thủ thủy đoàn tàu KN-490 cùng với các đoàn đại biểu từ Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, Bắc Ninh, Bộ Xây dựng, Hội Nhà văn Việt Nam, Hệ thống giáo dục Lomonosov,… của đoàn công tác số 13 năm 2026 trang trọng tổ chức lễ tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo trên vùng biển Gạc Ma, Cô Lin, Len Đao thuộc Đặc khu Trường Sa.
>> Nhà giàn DK1/19 Quế Đường – Điểm tựa giữa biển khơi
>> Từ Nam Yết đến Sinh Tồn Đông – Hành trình KN 490
>> Cảm xúc từ đảo Sơn Ca của Đoàn công tác số 13
Cái tên Gạc Ma vẫn luôn nhói lên trong trái tim hàng triệu người dân Việt Nam như một dấu son bi tráng về lòng yêu nước và sự hy sinh cao cả của những người lính hải quân. Trận hải chiến ngày 14.3.1988 đã đi vào lịch sử dân tộc, 64 cán bộ, chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam đã anh dũng ngã xuống để bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Trong giờ phút sinh tử giữa trùng khơi, những người lính trẻ năm ấy vẫn mang trong tim lời thề giữ đảo. Dù đối mặt với hiểm nguy, họ vẫn kiên cường bám trụ, tạo thành “vòng tròn bất tử” quanh lá cờ đỏ sao vàng giữa đảo đá Gạc Ma. Vòng tròn ấy là đội hình chiến đấu, là biểu tượng thiêng liêng của tinh thần đoàn kết, lòng quả cảm và ý chí bất khuất của dân tộc Việt Nam. Các anh đã chấp nhận hy sinh để khẳng định chủ quyền biển đảo không thể tách rời của dân tộc.
Năm 1988, tại khu vực quần đảo Trường Sa đã diễn ra cuộc xung đột lịch sử đầy đau thương nhưng cũng vô cùng anh dũng, được biết đến với tên gọi Hải chiến Trường Sa hay sự kiện Gạc Ma. Trong sự kiện này, Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã sử dụng vũ lực nhằm chiếm đóng các bãi đá Gạc Ma, Cô Lin và Len Đao, nơi cán bộ, chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam đang làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền và xây dựng công trình trên đảo.
“Lịch sử vùng III hải quân 1975 – 2005” do NXB Quân đội Nhân dân đã ghi lại: “Ngày 14.3.1988, khi các tàu vận tải cùng với bộ đội của ta đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ đảo Cô Lin, Gạc Ma và Len Đao, thì các tàu chiến của đối phương lao đến ngang ngược và bất chấp luật pháp quốc tế, họ đã dùng pháo lớn bắn vào các tàu HQ-604 ở đảo Gạc Ma, HQ-605 ở đảo Len Đao và HQ-505 ở đảo Cô Lin; cho quân đổ bộ lên đảo Gạc Ma nhổ cờ Tổ quốc, nổ súng vào bộ đội gây cho chúng ta nhiều tổn thất…”.
Không sợ nguy hiểm, người chiến sĩ Trần Văn Phương đã lao vào giành giật lá cờ Tổ quốc và trúng đạn. Anh để lại cho đời sau một di chúc: “Thà hi sinh chứ không chịu mất đảo, hãy để cho máu mình tô thắm lá cờ truyền thống của quân chủng hải quân anh hùng”. Giây phút đó, anh đang là Phó Chỉ huy trưởng đảo Gạc Ma (thuộc cụm đảo Sinh Tồn).
Sự hy sinh của các anh đã để lại nỗi đau không gì có thể bù đắp đối với gia đình, người thân và đồng đội. Đó là nỗi đau quá lớn, quá sâu lắng, khó có ngôn từ nào diễn tả hết và cũng không có thời gian hay sự đền bù nào có thể lấp đầy khoảng trống mất mát ấy. Sau mỗi sự hy sinh là những mái nhà thiếu vắng tiếng cười, là những người mẹ mòn mỏi nhớ thương con, những người vợ lặng lẽ gánh chịu nỗi cô đơn khi mất đi người bạn đời, và những đứa trẻ lớn lên trong vòng tay thiếu vắng tình cha. Nhà thơ Phan Hoàng trong bài thơ “Tiếng vọng đáy biển sâu” từ Trường Sa đã viết đầy day dứt:
“Tôi lại nghe lúc nức nở lúc thì thầm trong mưa
tiếng khóc con thơ nhớ cha ư a đòi vú mẹ
tiếng vợ nhớ chồng thở dài trằn trọc canh khuya,
và tôi thảng thốt nghe
tiếng những người lính trẻ sợ mẹ già ngủ không yên giấc
nhờ gió chuyển lời an ủi từ đáy biển sâu:
– Con thương mẹ lắm
con nhớ mẹ lắm
con sẽ về bên mẹ
con và đồng đội trên con tàu vận tải vẫn còn nhiệm vụ Gạc Ma…”
Nỗi đau ấy càng quặn thắt hơn khi người phụ nữ mất đi chỗ dựa duy nhất của cuộc đời mình. Từ đây, trên đôi vai gầy của họ không chỉ là nỗi nhớ thương khôn nguôi mà còn là gánh nặng của cuộc sống, của những tháng ngày âm thầm vượt qua mất mát để nuôi con khôn lớn và gìn giữ ký ức về người đã khuất. Có những giọt nước mắt lặng lẽ rơi trong đêm, có những nỗi nhớ âm thầm theo suốt cả cuộc đời, trở thành vết thương chẳng thể nào nguôi ngoai. Thân mình các anh đã hóa thành một phần của biển đảo quê hương để hôm nay biển trời Trường Sa vẫn rực sáng màu cờ Tổ quốc. Những con sóng ngoài khơi như vẫn ngân lên khúc tráng ca bất diệt về lòng yêu nước, về tinh thần quả cảm của người lính Hải quân Việt Nam. Sự hy sinh ấy sẽ mãi khắc ghi trong lịch sử dân tộc trở thành biểu tượng thiêng liêng của ý chí bảo vệ chủ quyền biển đảo.
“Để tri ân và chia sẻ những đau thương mất mát với thân nhân các gia đình liệt sĩ, những năm qua Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, các cấp, các ngành, các địa phương, trực tiếp là Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Hải quân luôn chăm lo làm tốt công tác chính sách quân đội và hậu phương quân đội, cố gắng làm hết sức mình để tìm kiếm, quy tập hài cốt các liệt sĩ, mong sao sớm đưa các anh về gần hơn với hơi ấm đất mẹ thân thương. Nhưng biển rộng, nước sâu, mà sức người có hạn, hoàn cảnh bất lợi, nên đến nay xương cốt của nhiều liệt sĩ vẫn còn nằm lại dưới đáy biển sâu, hàng ngày, hàng giờ quặn đau trong sự khắc nghiệt muôn trùng của sóng biển.
Các anh ra đi cho Tổ quốc bình yên, nhưng để lại nỗi đau tột cùng, bao nỗi tiếc thương vô hạn của những người mẹ, người cha, người vợ, người con và đồng chí đồng đội, cứ mỗi lần đưa đoàn công tác ra thăm đảo, nghe tiếng sóng gầm gào suốt ngày ầm ĩ, chúng tôi lại thấy đau xót đến xương tủy. Chúng ta xin bày tỏ sự đồng cảm, sẻ chia và biết ơn sâu sắc tới thân nhân gia đình các Anh hùng Liệt sĩ đã hiến dâng những người con ưu tú của mình cho sự trường tồn của Tổ quốc, của dân tộc Việt Nam Anh hùng.” – Trích trong bài viết Lễ tưởng niệm ngày 2.5.2026.
Khi tiếng chuông tưởng niệm vang lên giữa đại dương, từng ngọn nến, những đóa hoa được thả xuống biển mang theo lòng biết ơn vô hạn dành cho 64 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh để bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Vòng hoa chầm chậm trôi trên mặt nước lung linh ánh trăng thay lời tri ân gửi đến các anh, những người đã nằm lại giữa lòng biển mẹ. Đêm mênh mông biển trời Trường Sa, lễ tưởng niệm các chiến sĩ hy sinh tại Sự kiện Gạc Ma 1988 diễn ra trong không gian sâu lắng đến nghẹn lòng.
Con tàu neo đậu giữa biển trời, ánh trăng trải dài trên mặt nước, sóng biển vỗ nhè nhẹ vào mạn tàu hòa cùng tiếng nhạc trầm buồn khiến ai cũng lặng đi trong xúc động. Trên bong các đại biểu kính cẩn, lặng lẽ tưởng nhớ đến các anh qua từ bông cúc vàng, và hàng nghìn con hạc giấy được thả xuống biển với muôn lời cầu chúc quốc thái dân an, cầu mong các anh linh liệt sĩ siêu thoát… được ghi trên cánh hạc giấy thả xuống biển khơi. Giữa không gian bao la của trời nước, sự hy sinh của các chiến sĩ Gạc Ma càng trở nên lớn lao và bất tử.
“Trong giờ phút thiêng liêng xúc động này, với lòng thành kính và niềm tiếc thương vô hạn, đoàn công tác xin kính cẩn nghiêng mình trước anh linh các anh hùng liệt sĩ, những người con ưu tú của dân tộc Việt Nam Anh Hùng, đã hiến trọn tuổi thanh xuân vì sự toàn vẹn, bình yên biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới gia đình, dòng họ, quê hương đã sinh ra các Anh hùng Liệt sĩ, để các anh mãi mãi đi vào lịch sử trường tồn của dân tộc ta, non sông đất nước ta.” – Trích trong bài viết Lễ tưởng niệm ngày 2.5.2026.
Các anh đã đi xa, nhưng tên tuổi và dấu ấn oanh liệt năm nào vẫn còn sống mãi với non sông đất nước. Trong tiếng sóng Trường Sa hôm nay như vẫn vọng về lời thề giữ biển. Những người lính Gạc Ma đã trở thành cội nguồn của sức mạnh tinh thần, là ngọn lửa âm thầm hun đúc lòng yêu nước cho bao thế hệ mai sau. Thời gian có thể phủ mờ nhiều điều, nhưng không thể xóa nhòa sự hy sinh cao cả ấy. Bởi ở nơi đầu sóng ngọn gió, giữa biển trời Tổ quốc các anh mãi mãi là những tượng đài bất tử trong lòng dân tộc Việt Nam.
Hôm nay, giữa hành trình nơi trùng khơi Tổ quốc, những con tàu kiêu hãnh vươn mình ra biển lớn, những ngọn hải đăng tỏa ánh sáng giữa đêm khuya, hay những người lính ngày đêm bền gan giữ đảo đều gợi nhắc về tinh thần bất khuất của các chiến sĩ Gạc Ma năm xưa. Dẫu thời gian đã lùi xa, nhưng ý chí kiên trung và lòng yêu nước của các anh vẫn như còn hiện hữu trong từng con sóng, từng nhịp gió giữa biển trời Trường Sa. Những người lính năm xưa đã hóa thành sóng biển, thành ánh sao giữa trời đêm Trường Sa, để ngọn lửa yêu nước và tinh thần bảo vệ chủ quyền biển đảo mãi cháy sáng trong trái tim các thế hệ hôm nay và những lớp người tiếp nối.
Ba mươi tám năm đã đi qua, nhưng hình ảnh những người lính Gạc Ma vẫn sống mãi trong lòng đất nước. Máu của các anh đã hòa vào sóng biển Trường Sa, để hôm nay biển trời quê hương vẫn rực màu cờ Tổ quốc. Mỗi con tàu vươn khơi, mỗi ngọn hải đăng giữa biển xa, mỗi người lính ngày đêm canh giữ đảo đều như tiếp nối ý chí kiên cường của những người đã ngã xuống. Các anh đã lấy thân mình viết nên bản anh hùng ca bất tử giữa đại dương, làm sáng đẹp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ – Người chiến sĩ Hải quân”. Những người lính năm xưa đã nằm lại giữa biển khơi, nhưng tinh thần của các anh sẽ mãi trường tồn cùng non sông đất nước. Chúng ta có quyền tự hào trước những hy sinh, bởi đó là sự hy sinh vì bình yên, hạnh phúc, để lại trong lòng nhân dân sự tin yêu lớn lao. Như lời thơ Phan Hoàng đã viết:
“Biển dịu êm lời ru ngọt ngào
sao lòng ta ầm ào bão nổi
đi giữa Trường Sa gió đau đớn nhớ Hoàng Sa
đi giữa Trường Sa gió cuồn cuộn xoáy Gạc Ma
làm sao gió lặng sóng yên cho ngư dân tự do ra khơi bám biển
đảo nổi đảo chìm nối vòng tươi xanh trong tiếng hát tình ca?”
(Đi giữa Trường Sa nhớ Hoàng Sa)
GIANG THANH BÌNH
- “Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian” và việc tiếp cận tác phẩm có yếu tố nhạy cảm
- Ra mắt tiểu thuyết sử thi “Tiếng gọi của dân cày” của Khachik Dashtents
- Chuyện hai con đèo
- Nhà văn Hiramatsu Tomoko: “Tôi là người Nhật quốc tịch Việt Nam”
- Một trong ‘tứ kiệt’ được Chủ tịch Hồ Chí Minh mời tham gia Chính phủ
