Văn chương mang lại điều gì cho các cây bút phái đẹp? – Kỳ cuối

Vanvn- Trên con đường văn chương, những nhà văn đích thực bao giờ cũng cô đơn và gặp nhiều khó khăn trắc trở, thậm chí bi kịch, như sự thử thách cho bản lĩnh sống và sáng tạo. Khi họ vượt qua thì ánh sáng nhân văn sẽ chiếu rọi vào trang viết giúp giấc mơ họ thăng hoa. Bàn tròn kỳ cuối này xin giới thiệu những tỏ bày của nhà văn, nhà thơ các thế hệ: Lê Phương Liên, Ngô Thị Thu Vân, Bùi Thị Như Lan, Thanh Yến, Hoàng Thanh Hương, Nguyễn Thành Tâm, Lê Hà Ngân. Ban biên tập Vanvn cũng xin cảm hơn tất cả các nhà văn, nhà thơ, nhà lý luận phê bình phái đẹp đã nhiệt tình tham gia Bàn tròn văn chương nhân dịp Ngày Quốc tế Phụ nữ 8.3. Chúc mọi người tràn đầy cảm hứng và năng lượng cống hiến!

Tranh của Nguyễn Quang Thiều

>> Văn chương mang lại điều gì cho các cây bút phái đẹp? – Kỳ 1

>> Văn chương mang lại điều gì cho các cây bút phái đẹp? – Kỳ 2

>> Văn chương mang lại điều gì cho các cây bút phái đẹp? – Kỳ 3

 

Nhà văn Lê Phương Liên (Hà Nội): Tôi khao khát tìm đến tinh hoa đời sống

Tôi đến với văn chương từ lúc 19, 20 tuổi. Lúc ấy tôi đang học hành tu nghiệp để trở thành giáo viên, một nghề mưu sinh lương thiện mực thước hợp với phụ nữ. Tuy vậy tôi không bằng lòng với một cuộc sống không sáng tạo chỉ rập khuôn theo sách giáo khoa. Tình yêu sáng tạo đã sớm nảy nở trong tôi. Văn chương như ánh mặt trời đánh thức tâm hồn tôi. Tôi khao khát tìm đến tinh hoa đời sống.

Nhà văn Lê Phương Liên

Từ một giáo viên tôi trở thành cán bộ NXB Kim Đồng chính là để tìm đến một cõi tinh hoa. Khi bắt đầu thời kỳ đổi mới việc làm sách theo cơ chế thị trường đã khiến tôi đối diện với thử thách về nhu cầu mưu sinh lợi nhuận và lẽ sống văn chương là tinh hoa. Để rồi trong thực tế chính tư tưởng: Văn chương là tinh hoa của tuổi thơ đã đưa NXB Kim Đồng, trong đó có tôi, tồn tại vững vàng trên thị trường.

Là một phụ nữ tôi đã trải qua đau khổ và gian nan trong việc sinh ra ba con, nuôi day các con trở thành những người lương thiện sống hạnh phúc. Đối với tôi việc bền bỉ với tình yêu sáng tạo chính là để vượt qua khó khăn của đời sống trong đó có việc lo toan cơm áo cho gia đình. Trong đời mình việc lựa chọn văn chương lên trên hết đã khiến tôi tìm ra con đường sáng sủa nhất, thành công nhất. Văn chương thực sự là lẽ sống của đời tôi.

Nhà văn Ngô Thị Thu Vân (Bến Tre): Văn chương giúp tôi khỏa lấp nỗi buồn trống vắng và vực dậy niềm đam mê chữ nghĩa

Tôi chọn học chuyên văn từ năm lớp 10 để chuẩn bị cho mình một tiền đề thực hiện ước mơ trở thành nhà văn. Giải phóng Sài Gòn đúng vào năm cuối cập ba, tôi như người say rượu bước loạng quạng quơ vào đâu cũng không có chỗ bám víu vì khi đó, toàn bộ các trường có liên quan như Đại học Văn khoa, Luật, Báo chí đều bị giải thể. Không thể cứ lông bông mãi tôi thi vào Sư phạm.

Nhà văn Ngô Thị Thu Vân

Ra trường, tôi tình nguyện về Bến Tre dạy học và lập gia đình. Sự vắng vẻ cô quạnh ở một vùng quê sông nước mỗi ngày làm ràn rụa trong tôi nỗi nhớ nhà, nhớ phố, nhớ trường lớp, bạn bè… Thế là tôi bắt đầu viết. Những con chữ sống động khỏa lấp đi muôn ngàn nỗi nhớ trong tôi, mang đến niềm vui và sự an ủi… giúp tôi vực dậy niềm đam mê và đem đến cho cuộc sống của tôi một không gian mới mẻ ấm áp mỗi ngày.

Bắt đầu từ những sáng tác được đăng trong tạp chí văn nghệ và các báo, đặc san, giai phẩm ở tỉnh, không lâu sau, tôi được báo Văn Nghệ và các báo có tên tuổi của Thành phố Hồ Chí Minh chọn đăng và giới thiệu. Tôi biết mình đã thuộc về thế giới của văn chương và có thể bước đi vững chắc trên con đường mà mình yêu thích nếu thật sự cố gắng.

Một mình với con nhỏ, với công việc giảng dạy, sau này là buôn bán, làm vườn, tham gia công tác địa phương rồi trở về Sài Gòn viết báo… nhưng tôi vẫn luôn dành cho sáng tác một thời gian nhất định cùng những cảm xúc thăng hoa nhất.

Nhà văn Bùi Thị Như Lan (Thái Nguyên): Nếu không sáng tác văn chương thì ai nói hộ đồng bào dân tộc tôi

Văn chương khơi dậy niềm đam mê, sự khát khao từ sâu thẳm trong tâm hồn, là động lực để tôi mạnh dạn trải lòng, nói tiếng nói của đồng bào dân tộc tôi – những người dân hiền lành, thật thà, chất phác, nhất là thân phận của những người mẹ, người vợ trong gia đình. Đồng thời, phản ánh những nét đẹp tinh tế, bản sắc văn hóa vùng miền, sự đổi mới trong cuộc sống từng ngày, từng giờ đang “thay da, đổi thịt” trên rẻo cao quê hương tôi.

Tuy nhiên, nơi ấy nhiều hủ tục lạc hậu tồn tại trên các bản làng cần phải xóa bỏ. Ngày nay, mặt trái của nền kinh tế thị trường đã tác động không nhỏ đến cuộc sống thanh bình của đồng bào dân tộc… Và đó chính là điều tôi trăn trở để chắp bút, đưa “muôn mặt” cuộc sống vùng cao vào tác phẩm truyện ngắn, tiểu thuyết… trên cơ sở đó hướng thiện cho người dân quê tôi phấn đấu sống nhân văn, sống đẹp…

Nhà văn Bùi Thị Như Lan

Để có thể bền bỉ với tình yêu sáng tạo văn chương, tôi phải vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, có những lúc tưởng chừng không trụ vững trước áp lực từ gia đình và xã hội và từ chính bản thân.

Đã đam mê rồi thì khó dứt ra. Tôi sáng tác mọi lúc, mọi nơi. Khi thì tranh thủ trên đường đi công tác, lúc viết vào nửa đêm hoặc buổi trưa… Tuy nhiên, tôi “vấp” khó khăn từ sự quan niệm “kỳ thị” của người đời xung quanh trong cơ quan, bạn bè, hàng xóm…. Họ gán cho những người phụ nữ mê văn chương như tôi là: “Tư cách không đứng đắn, dễ dãi, yêu bồng bột, xốc nổi, mơ mộng, không thực tế…”

Phải nói rằng, những ngày tháng đó tôi gặp áp lực từ những lời nói bâng quơ. Có lúc, tôi định buông bỏ con đường sáng tác đầy nước mắt, thế nhưng được sự thấu hiểu, cảm thông từ chồng con tôi, như là định mệnh với văn chương, tôi đã vượt qua. Tôi tự nhủ mình phải cầm bút sáng tác, phải viết. Bởi, nếu không sáng tác văn chương thì ai nói hộ đồng bào dân tộc tôi? Càng khó khăn thì tôi càng muốn dấn thân vượt khó.

Nhà thơ Thanh Yến (TPHCM): Tôi thường vịn vào con chữ khi đối diện với những thăng trầm, sóng gió trên dòng đời

Nhà thơ Thanh Yến

Văn chương đã mang lại cho tôi nhiều điều thú vị giúp cuộc sống thăng hoa, cũng là vườn ươm mầm và làm nảy sinh tư tưởng hướng đến hành động hoàn thiện hơn, nhất là về nhân cách, đạo đức. Đồng thời, văn chương còn tạo môi trường giúp tôi liên kết với cộng đồng, xã hội ngày càng tốt đẹp. Tình bạn văn chương chân thành giúp con người sống đẹp sống tốt hơn.

Để có thể bền bỉ với tình yêu sáng tạo, tôi thường vịn vào con chữ, nhất là khi đối diện với những thăng trầm, sóng gió trên dòng đời. Những lúc ấy, vần điệu đã sẻ chia, giúp tôi vơi bớt nỗi niềm và vượt qua khốn khó. Ngoài ra, tình cảm gia đình, người thân… cũng là động lực tạo nguồn cảm hứng giúp tôi gắn bó, bền bỉ với ngòi bút sáng tạo, hy vọng có những trang viết ưng ý.

Nhà văn Hoàng Thanh Hương (Gia Lai): Văn chương giúp tư duy và tình cảm trong tôi chín chắn và trách nhiệm hơn

Văn chương đem lại nhiều giá trị cho cuộc sống của tôi, trước hết nó cho tôi khả năng cảm nhận cuộc sống đa chiều, đa diện nhờ đó mà nhận thức của bản thân tôi về các lĩnh vực của đời sống được nâng lên theo thời gian. Thứ hai, văn chương đem lại cho tôi những trải nghiệm thú vị về cuộc sống hiện thực và cho tôi cơ hội cất lên tiếng nói riêng của mình về những gì mình đi/thấy/viết, thể rõ tiếng nói cá nhân đồng tình hay phản biện trước các vấn đề lớn/nhỏ của đời sống xã hội, quảng bá về con người và quê hương nơi tôi sinh sống theo cách riêng của mình đến bạn bè trong nước quốc tế. Thứ ba, văn chương giúp tư duy và tình cảm trong tôi chín chắn và trách nhiệm hơn với chính mình, cộng đồng và xã hội.

Nhà văn Hoàng Thanh Hương

Để có thể bền bỉ với tình yêu sáng tạo văn chương, tôi đã vượt qua những định kiến của không ít người trong xã hội này khi nhắc tới 3 từ “văn nghệ sĩ”. Thực ra những văn nghệ sĩ chân chính họ rất chuyên nghiệp trong công việc, lối sống, tác phong. Tôi đã vượt qua những khó khăn, bận rộn của người phụ nữ cần phải “giỏi việc nước và đảm việc nhà” vì tôi là một công chức. Có người hỏi tôi viết khi nào? Tôi viết vào những đêm dài khi mọi người đã say ngủ, những thứ 7, chủ nhật rảnh rỗi, với phụ nữ viết văn nhan sắc hao tàn là để đổi lấy con chữ và tác phẩm. Tôi cảm ơn những chuyến đi công tác cơ sở trên khắp địa bàn tỉnh khi làm một cán bộ tuyên giáo, những chuyến đi ấy đã cho tôi chất liệu để viết thật sâu, sát, cảm xúc về vùng đất và con người nơi tôi sống, làm việc trong những tháng ngày dài rộng của tuổi trẻ. Với tôi, tác phẩm thiếu hơi thở cuộc sống, xa rời hiện thực đời sống sẽ không thể tồn tại lâu dài.

Nhà thơ Nguyễn Thành Tâm (Hà Nội): Văn chương mang lại những khát vọng sống và vẻ đẹp của ngôn từ tiếng Việt

Với cá nhân tôi, văn chương mang lại những khát vọng sống cao đẹp, những góc nhìn hiện thực, những nét văn hóa của đời sống của xã hội trong từng giai đoạn lịch sử của nhiều vùng miền, những vẻ đẹp của tâm hồn, những vẻ đẹp của tình nhân ái, tính nhân văn, những vẻ đẹp của ngôn từ tiếng Việt.

Nhà thơ Nguyễn Thành Tâm

Tôi được đọc, được viết, được học hỏi, được bày tỏ sự sự yêu ghét và phản đối những sự cuộc ngày ngày va đập vào trái tim tôi, được sáng tạo câu từ trên một trên một diễn đàn nhân văn và trí tuệ.

Rất nhiều người cầm bút bị những áp lực về đời sống vật chất, tôi cũng vậy, ngoài việc lo toan cuộc sống của một gia đình trong đó có các cháu nhỏ còn đang đi học, áp lực về tiền bạc luôn luôn là mối quan tâm của tôi. Là một kỹ sư, là một giáo viên toán ở độ tuổi chưa nghỉ hưu, tôi ngày ngày đối diện với các dự án của công ty và có thêm một trung tâm dạy toán buổi tối, tôi thường chọn thời gian từ 22h đến 24h cho việc viết văn, tuy nhiên khi say mê viết thì có thể viết đến mấy giờ sáng. Dù nhuận bút những bài viết không nhiều, sách của mình muốn in phải bỏ tiền túi ra in, nhưng niềm đam mê học hỏi và sáng tạo trong văn chương giúp tôi vượt qua tất cả những khó khăn mà tôi hiện có.

Nhà văn Lê Hà Ngân (Nam Định): Văn chương giúp sống tử tế hơn mỗi ngày qua từng câu chữ từng trang viết.

Tôi quan niệm văn chương là thân phận con người, giúp tôi sống tử tế hơn. Tiếp xúc với văn chương tôi cảm nhận được niềm vui cuộc sống bớt tẻ nhạt hơn. Khi mở lòng ra với trang viết, hóa thân vào tác phẩm được sáng tạo, được thanh tẩy tâm hồn để mình sống nhân văn hơn hướng thiện hơn. Đến với văn chương tôi thấy mình được sống thêm lần nữa. Khi cái thiện cái ác vỗ vai nhau cùng cười để đi đến tương lai thì nhà văn phải mở hồn ra để lắng nghe âm thanh của cuộc sống và trái tim phải đập theo nhịp đập với nhân quần.

Nhà văn Lê Hà Ngân

Đến với văn chương thực sự là một con đường gian nan và cô đơn đòi hỏi phải có niềm đam mê và kiên trì với nghề thực sự mới bám trụ được. Tôi là một cô giáo dạy cấp 2 ở một vùng biển ngày ngày đến trường với học sinh. Tôi cũng không được đào tào qua trường lớp viết văn nào cả. Thời gian dành cho văn chương của tôi không có nhièu. Đôi khi còn bị coi là lạc lõng khi mình cứ âm thầm viết. Nhưng tôi không chùn bước vẫn tận dụng mọi thời gian để viết. Tôi luôn mở lòng ra để giao hòa với sự vật và quan sát xung quanh tạo cho mình cảm xúc tươi mới để văn không bỏ mình.

Có lẽ đam mê luôn thắp lửa trong tôi, tạo cho tôi động lực cầm bút. Tôi cũng không có nhiều cơ hội đi tham quan du lịch hay giao lưu văn chương với bạn viết để học hỏi kinh nghiệm. Tôi cứ âm thầm nhìn lên bầu trời, cúi xuống mặt đất để nghe tiếng thở dài của gió, tiếng cựa mình của sông, nghe tiếng khóc uất nghẹn của bao cảnh đời éo le quanh ta. Quan sát và đồng cảm yêu thương dâng lên trong hồn để chảy thành mạch văn. Tôi khát viết và tự rèn dũa mình. Tự  đọc để nâng phông văn hóa của mình trong tác phẩm. Và sự sáng tạo ùa về trong hồn tôi. Giúp tôi vượt lên để hoàn thiện dần trang viết và yêu nghề hơn, sống tử tế hơn mỗi ngày qua từng câu chữ từng trang viết.

YÊN YÊN thực hiện

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *