Truyện ngắn tác giả trẻ Trương Văn Tuấn ở Bến Tre

Vanvn- Trương Văn Tuấn sinh năm 1985 ở Bến Tre, hiện là giáo viên, đã xuất bản 4 tập truyện ngắn: Làm mình bất ngờ đi, Hai đứa mình cộng lại, Về miền Tây, Mây trắng giăng ngang lưng đồi và tập truyện tranh Cúng rằm.

Tác giả Trương Văn Tuấn bắt đầu viết truyện ngắn từ năm 17 tuổi. Với những trải nghiệm có được từ những năm làm báo và từ việc thay đổi môi trường sống, nhân vật của Tuấn phần nhiều vẫn là con người nông thôn, nhưng câu chuyện của họ mới mẻ và có nhiều biến động hơn chứ không chỉ gói gọn trong phạm vi vùng miền. Ở truyện của Tuấn, ngôn ngữ rất nhẹ nhàng, nhưng trong ấy có gì đó rất ấm áp, yêu thương, vỗ về…

VŨ HỒNG giới thiệu

Tác giả trẻ Trương Văn Tuấn

Có con chim tranh cọng cỏ khô bay về xây tổ

 

Những lời thôi thúc của Nhựt dắt tay Linh chạy băng băng ngang qua đồng. Bờ ranh phân chia các phần ruộng chỉ mong manh vừa một hàng người đi. Nhựt chạy trước, Linh hối hả theo sau. Thi thoảng, hoặc Nhựt, hoặc Linh bị chới với nhưng đã kịp gượng lại.

Cái tin “trứng bìm bịp đã nở con hết rồi” là tin vui nhất tuần, sau những ngày buồn u ám ở nhà Linh.

Mấy tuần trước Nhựt, Linh, Khoa cùng thấy một con bìm bịp lông mượt mà miệng ngậm một mớ cỏ khô bay cắt ngang mặt chúng, rồi sà vào lùm cây. Ba đứa trẻ bò chầm chậm lại thăm dò thì thấy con bìm bịp vừa nãy đang xây tổ, có lẽ nó sẽ đẻ trứng trong vài ngày tới.

Ba đứa trẻ thỏa thuận, nếu con bìm bịp đẻ đủ ba trứng và nở ra ba con thì chúng sẽ thực hiện phép chia đều: mỗi đứa nuôi một chú bìm bịp con. Nếu chỉ có một hay hai quả trứng, thì ưu tiên phần Linh nuôi hết.

– Không đủ chia ba thì thôi, để cho chúng lớn lên rồi bay đi – Linh nghĩ ra giải pháp hay ho hơn.

Hai thằng bé cùng gật gù, dẫu có tiếc nhưng ý kiến của Linh luôn được chúng tôn trọng.

Cũng hôm đó, ba đứa trẻ đã cùng nhau đánh cược: Ông bà của ai sẽ chết trước.

Bà cố của Linh đã gần một trăm tuổi. Con cháu dỗi hờn do bà chia đất không đều nên chẳng ai thèm tới thăm. Bà sống cùng ba mẹ Linh – chính xác là bà nằm bất động trên giường. Bà già yếu và lú lẫn đến mức quên cả thở. Phải luôn có người túc trực bên cạnh, cứ khoảng năm phút thì gọi một lần, cho bà nhớ ra là mình phải thở để sống tiếp. Ban đêm thì ba mẹ Linh thay phiên nhau gọi, ban ngày thì cô bé phụ canh sự sống cho bà.

Trừ thời gian ở trường, phần thời gian còn lại Linh đều phải ngồi cạnh giường của bà. Cứ khoảng năm phút thì bà lại quên thở, cơ thể bà mềm dần ra như sắp tan chảy, hơi thở lịm dần đi.

– Cố, cố à! – Linh gọi vừa đủ nghe.

Thế là bà lại tiếp tục thở.

Cũng hơi chán, vì Linh rất ít có dịp chạy đi chơi đâu đó. Nhưng có lần con bé ra sau nhà tự giặt cái áo đồng phục, phơi xong lại còn phải ngắm nghía xem như thế này là còn mới hay đã cũ, có nên xin mẹ mua thêm áo không… khi trở vào Linh thấy bà đã như viên nước đá trên nền sân giữa trưa hè. Con bé hoảng hốt gọi:

– Cố ơi! Cố! Bà cố!…

May là còn kịp, bà thở hắt mạnh một cái, những cọng gân dưới lớp da mềm nhăn nheo cũng co được một phát khá mạnh rồi giãn ra, bà thở lại đều đều.

Con bé tuyên bố với đám bạn: Đứa nào muốn chơi gì thì sang đây, chứ tôi là tôi không đi chơi xa được.

Ông ngoại của thằng Khoa chỉ gần bảy mươi thôi. Một ngày nọ, ông không phân biệt được đâu là cà phê nước một – đậm đà, đâu là cà phê nước hai – nhạt hơn. Thế là ông cầm lấy ly nước một – dành để pha ra thành ba bốn ly nhỏ – cho đường, đá vào rồi tu một hơi cho đã khát. Ít phút sau mặt ông đỏ bừng bừng, bần thần bẫn thẫn rồi quay cuồng. Huyết áp ông lên cao rồi ông đột quỵ, bán thân bất toại.

– Sống cục cằn, hàm hồ, thô lỗ rồi cũng chính cái hàm hồ, thô lỗ đó hại mình.

Mỗi ngày vừa thay tã cho chồng, bà ngoại của Khoa vừa càm ràm như thế.

Những đứa con gái của ông vô cùng hiếu thảo với ba. Các cô chăm sóc chu đáo, tận tình, hay bóp chân, trở mình cho ba, mua đồ bổ cho ba ăn, hỏi han động viên ba mỗi ngày…

Thiên hạ chẳng nghĩ ông sẽ có được cái phúc đó. Nhưng các cô tâm sự rằng: Nhớ hồi trước nhà tôi như địa ngục. Ba đi nhậu về là đánh đập vợ con, phá nát nhà cửa. Đang cầm chén là ba ném chén, đang cầm dao ba ném dao, mặc kệ vợ con thương tích thế nào. Giờ ba nằm đó gia đình tôi vô cùng yên bình. Để có cái yên bình này tính ra ba tôi đã nhận thiệt thòi về mình. Sống yên bình thế này chúng tôi phải biết hiếu thảo để trả ơn ba.

Được chăm sóc là thế, nhưng đâu ai nằm liệt giường mà thấy vui vẻ. Một thời ngang dọc, mà giờ đến cả đi tiểu ông cũng không tự cầm lấy “vòi”, thậm chí phải nhờ vợ cố khều cái vòi dài ra để người không bị ướt bẩn. Ông thấy đời mình quá chán, nên mong được sớm chết. Nhưng người ta bảo cái miệng còn chửi được là khó chết lắm. Nên ông cố tự làm mình chết. Ông nhiều lần tự nín thở nhưng sau đó Khoa ngồi bên ngoài nghe ông mình thở ra phì phò, phì phò và buông những tiếng chửi trong bất lực. Ông từng nuốt cả lõi khăn giấy cho nghẹn nhưng không ăn thua gì. Ông cố cầm lấy cái ca nhựa đập vào đầu mình nhưng nó đã văng ra và ông không nhặt lại được.

Có lần thấy ông nằm dưới đất, mọi người biết ông đã cố làm mình té nên khóc lóc rất nhiều, thậm chí quỳ lạy van xin ông đừng làm vậy nữa, vợ con sẽ không an tâm mà sống.

Từ đó ông im lặng cam chịu, bớt chửi và không tìm cách chết.

Mỗi ngày đi học về Khoa vẫn phải dành phần lớn thời gian ngồi bên cạnh chăm sóc cho ông.

Hoàn cảnh của Linh và Khoa có phần giống nhau nên thân nhau hơn hẳn.

Nhựt thấy tiếc khi ông bà mình hoặc đã mất hoặc vẫn còn khỏe mạnh. Khi ba đứa ngồi cạnh nhau, Nhựt thấy mình như bị hai bạn kỳ thị vì quá rảnh rỗi, gia đình lại khá hạnh phúc. Với trò cá cược xem ông bà ai chết trước, Nhựt cũng chỉ là người chứng kiến chứ không thể tham gia. Và Nhựt thầm ước: Nếu bà của Linh mất thì cô bé sẽ thua cuộc, như vậy biết đâu cô bé sẽ giận dỗi Khoa, không thân nhau nữa. Đồng thời Linh sẽ rất rảnh rỗi và có thể tung tăng đi chơi đây đó với mình.

Ba hôm trước những người họ hàng của Linh kéo đến nhà con bé, danh nghĩa là thăm bà nhưng chỉ ngồi trách hờn xỏ xiên về việc chia đất không đều. Một ông chú đã lên tiếng căn dặn:

– Sau khi bà mất, thì đưa về dưới kia cho tôi lo đám tang.

Ba Linh nhất thời không nhịn được buột miệng hỏi:

– Sống không ai lo, chết thì mang về để lấy tiền phúng điếu hả?

Thế là những người lớn lao vào cãi nhau, đòi giết nhau dậy cả xóm.

Bà cụ nằm bất động đấy nhưng vẫn còn nghe được, nên thở dồn dập, ngực cứ nhấp nhô liên hồi. Nhựt sang chơi, ngồi cạnh giường của bà, thấy thế thầm nghĩ: Còn lâu lắm bà

mới chết, còn lâu lắm Linh mới có thể tung tăng đi chơi cùng mình.

Sáng nay, ba đứa nhóc hẹn nhau đi thăm tổ chim. Nhựt chạy sang nhà Linh, đến ngã ba đầu ngõ thì thấy mẹ của Linh đứng đấy mặt còn u buồn trò chuyện cùng người hàng xóm. Người mẹ trẻ dặn dò cậu bạn của con gái:

– Cô chưa xong việc, con nói Linh ở nhà đợi cô về rồi mới được đi chơi nghen.

Nhựt dạ một tiếng rồi chạy vào nhà.

Con bé nhìn bạn, đôi mắt tròn xoe chớp chớp:

– Khoa đâu?

Câu hỏi của Linh làm Nhựt chạnh lòng nên chợt quên lời dặn dò.

– Khoa nói sẽ ra đó luôn, chúng ta không cần đợi – Nhựt hối – Đi nhanh đi, ra đó lấy cây che tổ lại, để người ta đi gặt lúa thấy được là họ bắt mất.

Nhựt chỉ tay ra cửa:

– Mẹ Linh về tới rồi kìa.

Con bé nhìn ra thấy mẹ đang đứng đó nên an tâm quay sang từ biệt cố: “Cố, cố! Thở mạnh nha, đừng ngủ nha! Con đi chơi chút thôi” rồi cùng Nhựt theo lối cửa sau chạy băng băng ra đồng.

Lần đầu tiên cùng Linh chạy băng băng qua mấy quãng đồng mà không có ai khác bên cạnh khiến Nhựt thấy háo hức đến lạ.

Hai đứa trẻ ngồi cạnh lùm cây nhìn vào tổ bìm bịp rồi khe khẽ nhắc nhau:

– Người ta nói ở cạnh tổ chim thường có rắn lục, nên đừng có đến gần nhé.

Hai đứa lại ngồi dưới gốc cây sao vừa làm lồng chim vừa đợi. Trên lưng Nhựt là một túi lớn các nan tre và khung lồng. Anh trai của cậu đã làm giúp mấy thứ đó, giờ chỉ cần ráp khung, vót lại đầu nan rồi cài vào thôi.

Linh vừa làm vừa thắc mắc: Khoa lâu quá. Nhựt thì mặc kệ, hắn đi chậm chút cũng không sao.

Nắng sáng xiên xéo qua từng vòm cây cũng đã dần đứng lên. Loay hoay cả tiếng, hai đứa nhỏ cũng ráp xong một cái lồng.

Nhựt đưa chiếc lồng ngang mặt ngắm nghía thì thấy ở phía đê lớn một hàng chừng năm sáu người cưỡi xe máy nối đuôi nhau phóng đi thật nhanh. Từ phía sau lưng chúng tiếng trống chầu thuận gió bất chợt vọng đến thùng thùng.

Ban đầu hai đứa nghệt mặt ra không hiểu là tiếng gì, ít phút sau thì Linh lầm bầm: Trong xóm mình có người chết à?

Hai đứa tức tốc thu dọn đồ chơi rồi chạy băng băng về. Lần này Linh là người chạy trước, bước thấp bước cao, thi thoảng hụt chân xuống bùn. Chúng chạy qua một cánh đồng rộng, hai cánh đồng rộng, ba cánh đồng rộng…

Mấy con chim sẻ đang giành nhau cọng cỏ khô định mang về xây tổ, nghe tiếng bước chân hoảng hồn tung lên bay tán loạn.

Từ xa thằng Khoa đang chạy đến, mặt mày trắng bệt. Nó thở hổn hển, lắp bắp đôi môi:

– Chết rồi…

Con Linh hỏi ngay:

– Ai chết?

Thằng Khoa bắt đầu nghẹn giọng, rơm rớm nước mắt.

Lúc sáng, mẹ của Linh sau khi nói chuyện với hàng xóm xong thì chưa vào nhà vội, bà phải đi thẳng ra chợ có việc.

Thằng Khoa sang nhà Linh thấy bà nằm đó, thân đã mềm nhũn. Khoa ngó quanh chẳng thấy ai nên đành ngồi lại gọi bà mỗi năm phút một lần: Bà, bà ơi.

Thằng Khoa cố nén sợ hãi:

– Ông ngoại kêu mình cứ đi chơi đi, để yên cho ông ngủ. Ông kêu mình kéo quạt máy vô gần cho ông mát…

Nửa tiếng sau người ta thấy ông nằm lưng chừng nửa trên giường nửa dưới đất, dây điện quấn quanh cổ.

Thấy bạn mếu máo, hai đứa kia nước mắt cũng lưng tròng. Nhựt lắp bắp:

– Thôi, về thôi.

Ba đứa trẻ lại chạy băng băng trên cánh đồng lớn hướng về nhà. Khoa vừa chạy vừa thút thít khóc, hai đứa còn lại lòng mơ hồ – với những đứa trẻ, chết nghĩa là hết sống, chứ những điều liên quan đến cái chết vẫn còn là chuyện xa xăm, khó hiểu.

Tranh của Nguyễn Quang Thiều

Không ai thức giấc

 

Dường như vết cắt của con dao băm bèo đã khiến mọi chuyện trở về. Đó là con dao dài tầm bốn tấc, to bản và sắc lạnh lùng. Nó đã canh me lúc chị sơ hở mà để lại một vết đứt dài, sâu tận xương ở gốc ngón tay cái.

Cơn đau âm ỉ cùng những bức bối của tuổi già đang đến khiến chị trằn trọc, bực dọc. Chị như giật nảy mình khi chợt nhớ lại: Ôi, tại sao mình lại tha thứ cho họ? Ghê gớm thế mà, khốn nạn thế mà? Mất mát đó đâu phải chỉ đơn giản là chuyện đưa tay vớt hụt một cánh bèo để nó trôi đi biền biệt? Là họ đã cắt ruột thẻo gan mình và dửng dưng lôi đi cơ mà?…

Tim chị đêm nay cứ cuộn lên như cái cồn cào của mười mấy năm trước.

Chị đã đặt con chị ở võng đấy, pha sẵn bình sữa đặt ở kia. Ông nội nó chỉ cần thi thoảng kéo nhè nhẹ cho võng lắc lư. Con chị mang nặng đẻ đau sẵn cho cả họ bu vào nựng nịu, chị không đòi tiền công, chỉ cần trông giúp chị ít phút để chị ra chợ.

Chỉ thế thôi! Mà cũng không xong!

Chị thấy người ta đứng chật ních sân nhà. Chị chẳng thấy con chị nơi cái võng úp ngược.

Con trăn của ông già chồng đang nằm dài phè phỡn, bụng no tròn ở giữa sân.

– Mổ ra!… Mổ bụng nó ra…

Chị không nhớ rõ đó là tiếng gào của mình hay là lời của hàng xóm.

– Mổ ra cũng muộn rồi.

Không rõ đó là lời của ông già chồng hay lời của hàng xóm.

Chị bấu tay vào hai ống quần, chạy sang trái sân rồi chạy ngược sang bên phải sân. Chị không khóc ra tiếng, chỉ có tiếng ư ử trong cổ, nước mắt đổ suối trên hai gò má xanh lè và nước đái nóng hổi tràn trề ra ngập háng.

Dường như chị nghĩ đây là một tấc phim, cứ đi lùi lại là có thể cứu vãn mọi thứ. Nên chị quay đầu chạy ngược ra lộ. Như con bé con bị đám trẻ trai giật mất búp bê mà không có ông bụt hiện ra phân giải, chị cứ một mình khóc hư hư chạy chân đất trên đường. Chị hướng về nhà mẹ ruột, chạy thẳng vào bếp cầm cây củi lên quơ quơ đập đập, không nói nên lời. Những việc ấy chẳng có một ý nghĩa nào cả. Chỉ có người hàng xóm chạy theo sau mới giúp ba mẹ chị hiểu chuyện gì đã xảy ra.

Chồng chị từ Bình Phước về, sang nhà mẹ vợ vén màn nhìn tấm lưng chị bất động trên giường. Rồi mười lăm năm nay anh không qua nữa.

Người ta hỏi sao kỳ. Có người bảo không phải tại anh vô tâm. Tại anh yếu đuối quá. Anh không đủ can đảm đối mặt với chị. Có lẽ anh cũng ước đời là một cuốn phim có thể tua lại: anh chưa cưới vợ, chưa đi xa, chưa từng mất mát.

Có lẽ như vậy tốt cho cả hai. Mười mấy năm nay, ruộng nâng thành đường, sông bắt được cầu, hai gia đình mạnh ai nấy đi một hướng, chẳng có dịp gặp lại nhau. Hai lối tách biệt, nỗi đau không gặp nỗi đau, để không dâng lên thành chất ngất.

Chị chưa bước hẳn vào tuổi già, nhưng có tật quên nhớ thất thường. Chỉ có chăn lợn, băm bèo, hốt phân gà là giỏi giang thành nếp. Vậy cũng hay. Trí nhớ tốt quá để làm gì!

Chiều nay khi ngồi ở trạm y tế xã chờ được bôi thuốc, chị nghe người ta bảo thằng cháu lớn của ông Hai chuẩn bị đám cưới. Chị đột nhiên hỏi: Trời ơi con tui cũng là cháu nhà ấy cơ mà, sao đứa thì sắp cưới vợ, đứa mãi không biết bò là gì? Bất công quá, đúng hôn! Chị nước mắt lưng tròng chạy đi bỏ lại sau lưng cậu y tá trẻ tay cầm lọ cồn tay cầm băng gạc.

Không hẳn là chừng ấy năm chị chưa từng quay lại nhà chồng. Chắc có chứ, nhưng vì lí do gì chị vẫn quay lại nhà mẹ ruột và cắm mặt băm bèo từng ấy năm thì chị không nhớ rõ.

Tiếng chuột chuyền cành làm chị bừng tỉnh. Chị nhận ra chân mình đang giẫm lên nền cỏ của cái chân rào xa lạ. Mười mấy năm trước nơi đây không có rào, nhưng chắc chắn bên trong là khoảng sân cũ – nơi chị túm quần lết từ bên này sang bên kia. Nước tiểu chị tè từng đọng vũng nơi đây.

Không rõ nhà có nuôi chó hay nuôi bất cứ thứ gì không, nhưng những bước chân ngập ngừng của chị không có thứ gì lao ra cản ngăn.

Đêm yên tĩnh đến mức chị nghe rõ tiếng ình ịch từ ngực trái. Giờ làm gì nhỉ, đạp cửa xông vào gào khóc bắt đền? Con tôi đâu, trả con tôi đây. Mười sáu năm, không cần lấy lãi. Chỉ cần trả con tôi đây!… Chắc người ta sẽ quỳ xuống dập đầu: Xin lỗi, chúng tôi xin lỗi!…

Hai hàng nước mắt chực tuôn ra thì tiếng húng hắng ho trong nhà làm chị giật thót mình. Nước mắt cũng vội vàng chui ngược trở vào tuyến lệ.

Chị hồi hộp chờ đợi. Tiếng ho dứt. Mọi thứ lại chìm vào im lặng. Không ai thức giấc lúc này. Hai ba tiếng ngáy kho kho của đàn ông vọng đều ra. Chị chẳng còn phân biệt được đâu là tiếng ngáy của ai nữa, chỉ biết đây là tiếng ngáy của giấc ngủ sâu…

Thôi nhớ rồi! Chị nhớ rồi. Đâu phải là chị chưa từng về lại đây. Một đêm nào đó của nhiều năm trước, chị về lại đây ngồi vật xuống bậc thềm ôm ngực khóc ngất khóc nghẹn. Giận gì nhau. Giận chi nhau. Chỉ cần anh mở cửa bước ra ngồi xuống cạnh chị, vỗ nhè nhẹ vai chị: “Nín em ơi, nín đi”, là chị có thể tự quẹt nước mắt quên sạch mọi thứ. Chỉ cần đêm đêm anh quay qua gác cái chân đàn ông nặng trình trịch lên bụng chị là mọi nỗi đau không còn cơ hội cuộn trào.

Chị đã khóc, khóc nhiều lắm mong anh nghe thấy. Rồi như đêm nay, bất chợt tiếng ngáy vang lên. Không ai thức giấc khi ấy. Chị im bặt tiếng khóc. Mấy giọt nước mắt lấp lánh ánh trăng trên nền sân và chị ngó nhau ngượng ngùng. Tự nhiên chị thấy mình trơ trẽn dễ sợ. Người ta quên rồi mình nhớ chi cho thêm ngượng.

À thì ra là vậy! Thì ra đã từng vậy!

Đêm nay tiếng ngáy còn nhiều và đều hơn trước. Chị lại thấy mình trơ trẽn. Về thôi, người ta quên rồi mình nhớ chi cho thêm ngượng.

TRƯƠNG VĂN TUẤN

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *