Truyện ngắn tác giả trẻ H’Xíu Hmok ở Đắk Lắk

Vanvn- H’Xíu Hmok là cây bút trẻ, sinh năm 1991, tốt nghiệp Khoa Báo chí – Truyền thông Trường Đại học KHXH&NV TPHCM năm 2013, hiện làm việc tại Cơ quan thường trú Đài Tiếng nói Việt Nam tại Tây Nguyên. Khởi đầu của H’Xíu với những truyện ngắn in trên Tạp chí Chư Yang Sin của Hội VHNT tỉnh Đắk Lắk, và năm 2020, H’Xíu đã trình làng tập truyện ngắn đầu tiên Những mùa rẫy.

Nếu bạn đọc truyện của H’Xíu Hmok, cũng có nghĩa cô ấy sẽ đưa bạn đến vùng đất huyền bí, dữ dội và dịu dàng của thiên nhiên, văn hóa, con người, phương ngữ Tây Nguyên. Với phong cách nhẹ nhàng, đôi khi như những lời thầm thì, tâm sự H’ Xíu truyền đến với người đọc cảm giác bâng khuâng, chông chênh đến lạ.

NIÊ THANH MAI giới thiệu

Tác giả trẻ H’Xíu Hmok

CHÙM HOA XANH THÊU TRÊN VÁY

 

Con ghét dì.

Tôi hét to vào mặt cha rồi chạy nhanh về phòng, đóng sầm cửa lại trước ánh mắt kinh ngạc và và bất lực của cha, cùng với đôi mắt đượm buồn của dì Như. Mặc kệ, ai bảo dì bước chân vào nhà tôi, xen vào mối quan hệ của cha con tôi, thay thế vị trí của mẹ tôi trong ngôi nhà từng có rất nhiều tiếng cười hạnh phúc của gia đình tôi. Dì biến tôi thành đứa trẻ ngang ngược trước mắt mọi người. Tôi ghét cái cách dì làm mọi việc mẹ tôi vẫn thường làm, loay hoay trong gian bếp mẹ tôi vẫn thường đứng mỗi bữa nấu ăn. Tôi ghét cả cái cách dì tỏ ra quan tâm, hỏi han tôi hôm nay thế nào, đi học có gì vui không, có muốn kể gì cho dì nghe không. Tại sao tôi phải kể dì nghe hôm nay tôi buồn thế nào khi các bạn khác được 10 điểm bài văn tả cảnh một bữa tối ấm cúng của gia đình, trong khi tôi chỉ được có 6 điểm. Sao tôi phải chia sẻ với dì rằng hôm nay trên lớp bạn An (cô bạn thân của tôi) được nhận quà từ bạn Tuân (người tôi để ý bao lâu nay) vào đúng ngày sinh nhật của bạn ấy. Những điều ấy, tôi chỉ muốn kể với mẹ tôi, đó là bí mật của 2 mẹ con tôi. Sao tôi phải kể với dì Như chứ.

Tôi còn ghét cái cách mà cha tôi dần để dì Như thay thế mẹ trong cuộc sống của chúng tôi. Cha chấp nhận để dì vào sống trong nhà, chăm sóc tôi và em Tũn. Tôi ghét lây cả em Tũn khi nó mếu máo mách dì vì bị bạn trêu chọc, cầm chiếc áo bẩn đến nhờ dì giặt. Những việc ấy trước đây đều là việc mà mẹ tôi vẫn làm hàng ngày. Sao dì lại nhọc công làm thay mẹ tôi làm gì.

Tôi từng có một gia đình hạnh phúc, cha là người bận rộn nhưng yêu thương gia đình. Cha thường có những chuyến công tác xa nhà dài đằng đẵng, có khi cả tháng mới về. Còn mẹ là người phụ nữ siêng năng nhất mà tôi từng biết. Mẹ rất thích trồng cây và hoa. Sau nhà tôi có một bãi đất trống khá rộng. Hàng ngày mẹ dành rất nhiều thời gian ở đó, vun xới đất và trồng lên đó những cây rau xanh mướt xen những bụi hoa li ti nhưng rực rỡ. Mẹ là người dậy rất sớm, nấu bữa sáng tươm tất cho cả nhà rồi tất bật khua khoắng 2 chị em tôi (lúc đó còn mải mê ngủ nướng) thức dậy vệ sinh cá nhân, ăn sáng rồi vội vã đến trường. Sau khi chúng tôi đi học mẹ mới có thời gian dành cho mảnh vườn của mình. Thỉnh thoảng vào những ngày nghỉ, tôi và Tũn hay ra vườn của mẹ, thích thú lần tìm những trái dâu tây hay cà chua bi chín mọng, căng tròn. Cứ tìm được trái nào là tôi lại bứt rồi nhanh tay cho luôn vào miệng (sau khi nhem thèm em Tũn) khiến Tũn dậm chân dùng dằng móc miệng tôi đòi lấy lại. Có những hôm chúng tôi đang đào đất trồng rau thì cha về, mang theo cả đống quà. Cha nhìn 3 mẹ con lấm lem bùn đất thì không nhịn được cười, trách mẹ sao để chị em tôi bẩn hết người thế kia. Mẹ bảo cũng phải để chúng tôi biết mùi bùn mùi đất cho quen, với lại phải thế mới khoẻ lên được. Cha nghe thế thì không ý kiến gì thêm, chỉ bảo mấy mẹ con mau tắm rửa rồi vào nhà xem quà bất ngờ cha đem về.

Cha mua cho tôi chiếc váy công chúa màu hồng có gắn chiếc nơ kim sa óng ánh. Em Tũn được một con rô bốt biết đi và có đèn sáng chíu chíu. Còn mẹ tôi thì được cha tặng một đôi giày cao gót màu đen rất sang trọng. Cha nói sắp tới nhà mình sẽ có một chuyến đi cùng cha, vì cha sắp dự một buổi tiệc gì đó rất quan trọng.

Tiệc tùng quan trọng gì không biết, nhưng sau đêm hôm đó, gia đình hạnh phúc của tôi bỗng nhiên tan vỡ, mẹ tôi bị tai nạn và nằm viện một thời gian rất dài. Mỗi lần vào thăm, tôi chỉ thấy mẹ nằm im bất động, quanh người chằng chịt những máy móc phát ra tiếng tít tít đều đều. Mẹ không thèm ngồi dậy ngắm chị em tôi lấy một cái, không thèm hỏi tôi lấy một câu. Ngôi nhà của chúng tôi cũng tắt lịm tiếng cười đùa vui vẻ, khu vườn mà mẹ hàng ngày chăm bẵm nay khô cằn, rau và hoa chết sạch, chỉ còn lại cỏ dại thi nhau mọc lên. Mẹ cứ ở viện như thế được gần một năm thì ra đi mãi mãi. Tôi và em Tũn khóc như mưa tiễn mẹ về cõi vĩnh hằng (bà nội nói, đó là nơi linh hồn người chết sẽ đến khi họ mất đi, ở đó mẹ tôi sẽ không còn phải chịu khổ sở, đau đớn gì nữa). Có nơi tốt đẹp như nội nói thì sao mẹ không đưa chị em tôi đi cùng. Tôi quay sang nhìn cha, chỉ thấy đôi mắt cha hằn lên những đau khổ, đôi mắt cạn khô không một giọt nước mắt. Nhưng đêm đó khi tôi tỉnh giấc giữa cơn mơ, tôi nghe tiếng cha khóc lặng lẽ dưới góc bếp. Tôi biết, cha cũng đang nhớ mẹ.

***

Dì Như bước qua cánh cửa nhà tôi vào một ngày nhạt nắng, khi những con đường ngoài kia ồn ã giờ tan tầm, cha vừa tất bật đón hai chị em về muộn. Dì mang theo một ít trái cây và quà cho chị em tôi. Em Tũn thích thú với chiếc ô tô điều khiển từ xa, chạy khắp các ngõ ngách trong nhà, tự động quay lại khi chạm phải chướng ngại vật. Tôi nhìn khắp dì Như một lượt. Chiếc váy xòe đuôi cá màu vàng nhạt với những bông hoa li ti trên thân váy, mái tóc tết gọn và buộc cao phía sau, đôi giày cao gót trông sang trọng và đắt tiền, chiếc túi xách nhỏ xinh hợp tông với chiếc váy. Một tổng thể hài hòa trên một thân hình mảnh mai và khuôn mặt bầu bĩnh. Tôi đoán dì còn trẻ, chắc ít tuổi hơn mẹ tôi.

Số lần dì Như xuất hiện trong nhà tôi ngày càng nhiều, không chỉ sau giờ làm, mà cả những ngày nghỉ, thậm chí những khi cha tôi đi công tác xa nhà, dì cũng ghé nhà và ngủ lại với chị em tôi. Những khi đó, dì sẽ ru em Tũn ngủ bằng những câu chuyện cổ tích với cái kết có hậu, hỏi han tôi vài câu rồi khuyên tôi ngủ sớm để hôm sau đến trường. Buổi sáng dì cũng tranh thủ nấu cho chị em tôi ăn, dì cũng hay hỏi chúng tôi thích ăn gì để dì nấu.

Tôi để ý thấy cha đang dần thay đổi, ông bớt đi công tác hơn, tỏ ra quan tâm chị em tôi hơn, dành nhiều thời gian ngày nghỉ cho chúng tôi hơn. Cuối tuần ông sẽ đưa chúng tôi đi chơi hoặc đi ăn món gì đó, và nhiều lần trong số đó sẽ gặp dì Như tình cờ đi ngang qua hay đến đó có việc. Tôi nhận ra dì Như có mặt nhiều hơn trong cuộc sống của chúng tôi, làm thay đổi cha tôi, cả em Tũn cũng dần trở nên quý mến dì, chấp nhận sự có mặt của dì. Nhưng tôi không muốn thế, tôi không muốn dì thay thế mẹ, không muốn mẹ biến mất trong suy nghĩ và nỗi nhớ của cha và em Tũn. Ngay cả bà nội cũng bảo chúng tôi may mắn khi được dì chăm sóc. Sao có thể gọi đó là may mắn chứ? Chẳng phải dì đang cố tình chiếm mất vị trí của mẹ tôi hay sao?

***

Dì Như gõ cửa phòng tôi và chờ rất lâu phía ngoài. Tôi mặc kệ, tôi không muốn nói chuyện. Dì bảo có món quà nhỏ dành tặng tôi. Quà gì chứ, tôi không cần thứ gì của dì cả, thứ tôi cần thì dì làm sao cho tôi được. Tôi nghĩ mông lung rồi ngủ quên lúc nào không biết. Khi tôi tỉnh dậy đã là sáng sớm hôm sau, tôi ra mở cửa thì có một hộp quà đặt ngay ngắn ở đó. Khi tôi mở ra, không thể tin vào mắt mình, đó là chiếc váy mà tôi áo ước sẽ được mặc trong ngày tổng kết cuối cùng của năm trung học. Điều này tôi từng kể với mẹ, tôi đã nói với mẹ rằng tôi muốn mình trở nên xinh đẹp nhất trong ngày chia tay với các bạn trong lớp, khi đó tôi tự tin rằng Tuân sẽ nhận ra tôi xinh đẹp như thế nào và cậu ấy sẽ thích tôi chứ không phải An- cô bạn thân của tôi. Những điều này ngoài mẹ tôi thì làm gì có ai biết được?

Tôi gạt chiếc váy sang một bên rồi đi xuống bếp. Ngang qua nhà tắm, nhìn ra sân phơi đồ, tôi nhìn thấy chiếc váy màu xanh pastel của dì Như đang phơi ở đó. Tôi nhớ đó là chiếc váy cha tôi tặng dì một dịp gần đây, là chiếc váy dì thích nhất. Một ý nghĩ thoáng qua, tôi chạy về phòng, nhìn khắp một lượt và dừng ánh mắt trước lọ mực xanh tôi hay dùng để bơm bút luyện chữ. Tôi vội cầm ra, làm như vô tình, vẩy mạnh vào thân váy. Một đường mực xanh loang ra khiến chiếc váy lem nhem. Đang định vẩy thêm cái nữa thì tôi nghe tiếng người tiến lại nên vội vàng cất lọ mực đi rồi đi rửa mặt. Nhận ra người tiến lại là dì Như thì tôi vênh mặt quay đi, không quên ném lại cho dì cái nhìn thách thức. Tôi còn nghe thấy tiếng dì hốt hoảng khi thấy chiếc váy yêu thích bị lấm bẩn.

Tôi còn đang hí hửng chờ đợi cơn tức giận của dì hay của cha vì hành động ban sáng của mình. Tôi đoán dì sẽ ấm ức mà kể cho cha nghe về hành động ấy của tôi, cha sẽ trách mắng tôi và khi đó tôi sẽ có cơ hội để cha thấy là dì Như không hề yêu thương tôi như cha nghĩ. Nhưng tôi đã nhầm, dì vẫn tỏ ra bình tĩnh, chuẩn bị bữa sáng cho tôi và không kể lại với cha chuyện tôi đã làm.

***

Tôi ra về sau buổi tiệc chia tay với khuôn mặt buồn bã, Tuân và An đã trở thành một cặp, mặc dù hôm nay tôi đã mặc chiếc váy lộng lẫy nhất và nghĩ rằng mình xinh đẹp nhất buổi tiệc. Nhưng Tuân vẫn không chọn tôi, cậu ấy thích An, và An cũng thích cậu ấy. Tôi đang ngồi ở ghế đá đợi cha đến đón thì thấy bóng dì Như từ xa bước lại. Gì thế? Dì đang tới để chọc tức tôi chăng? Hay đến để thấy sự thất bại của tôi? Tôi còn đang suy nghĩ mông lung thì dì đã đến gần, càng ngạc nhiên hơn là dì đang mặc chiếc váy màu xanh pastel hôm trước bị tôi làm bẩn. Nhưng điều đặc biệt là vết mực đã được làm sạch (dù nếu để ý kỹ sẽ nhận ra vẫn còn chút vết mờ) và trên đó đã được che khéo léo bằng chùm hoa li ti màu xanh (một loài hoa mà mẹ tôi từng rất thích khi mẹ còn sống) được thêu đè lên vết mực.

Tôi chưa kịp nói gì thì dì đã ngồi bên cạnh tôi, sau một im lặng, dì hỏi, tôi có ổn không,… Có buồn lắm không. Rồi dì kể, trước đây, thời còn đi học, dì có một cô bạn rất thân, thân như chị em ruột. Cả hai có rất nhiều sở thích giống nhau, cùng thích một loài hoa, và tình cờ cùng thích một chàng trai. Nhưng sau này, chàng trai lại thích người bạn thân chứ không thích dì. Dì đã rất buồn nhưng sau đó vẫn vun vén cho người bạn đó. Rất nhiều năm sau này, hai người đó đã kết hôn và có một gia đình hạnh phúc, những đứa con thật xinh. Nhưng khi gặp lại, người bạn đó đã cho dì biết một bí mật, cô ấy đang bị bệnh nặng và sắp phải đi xa, người bạn đó biết dì vẫn luôn quan tâm, dõi theo cuộc sống của cô ấy dù không bao giờ nói ra. Chính vì thế người bạn đó đã nhờ dì hãy thay cô ấy chăm sóc cho các con và cho chúng có được một gia đình thật sự.

Đúng vậy, người bạn đó chính là mẹ tôi và câu chuyện đó còn liên quan đến cả cha tôi nữa. Hoá ra… Chẳng có gì là hoá ra… Cuộc sống vẫn luôn có những điều tưởng chừng như trùng hợp như vậy. Tôi không biết tôi có thể chấp nhận sự thật mà dì Như nói hay không, tôi không rõ là câu chuyện của cha mẹ tôi và dì Như có đúng như lời dì kể hay không. Tôi chỉ biết Tuân chọn An chứ không phải tôi, thôi thì, tôi cũng sẽ chúc cho hai bạn ấy có được cái kết trọn vẹn và hạnh phúc.

  Buôn Ma Thuột, đêm 28.4.2021.

Tranh của họa sĩ Y Nhi Ksor

NGƯỜI ĐÀN BÀ CÓ BÙA NGẢI

 

Người ta bảo nhau, bà có bùa ngải. Bà bỏ bùa những đứa trẻ con đến nhà bà chơi, bà làm chúng mê muội, trở nên lười biếng, không chịu nghe lời. Chúng sẽ không chịu lên rẫy cùng cha mẹ, không chịu về nhà mình mà chỉ thích ở nhà bà, nghe lời bà. Thế nên người ta bảo đám con của mình tránh xa nhà bà ra, không được bén mảng đến gần nhà bà, không được tiếp xúc với các con bà, vân vân và vân vân. Đám trẻ con nghe lời cha mẹ lắm, cứ thấy bà là lảng tránh ngay, cấm có lại gần. Chúng cũng chừa các con bà ra, không chơi với mấy anh em nó, dù cho tụi nó có chạy theo xin đi chơi cùng, hay cố gắng lao vào giành trái bóng đang lăn trên sân, tụi nó cũng bị chừa ra một bên, đành lủi thủi ra đứng một góc, hướng đôi mắt thèm thuồng nhìn đám bạn cùng tuổi ầm ầm chơi với nhau.

Bà có ba đứa con trai, đứa nọ cách đứa kia hai tuổi, thằng lớn nhất 11, đứa nhỏ nhất 7 tuổi. Ba anh em cũng ngoan ngoãn lắm, đứa nào cũng biết vâng lời, đỡ đần mẹ, thằng anh biết chẻ củi, nấu cơm, thằng em thì lau nhà rửa chén, đứa út lăng xăng phụ hai anh. Bà không có chồng, chẳng ai biết vì sao, mà cũng chẳng ai hỏi, người ta tò mò, nhưng mà sợ nhiều hơn. Người ta sợ nói chuyện với bà sẽ bị những người xung quanh bắt gặp và xa lánh, sợ nói chuyện với bà sẽ bị trúng bùa ngải của bà, có khi sợ vu vơ nhiều thứ khác nữa.

Bà mới chuyển đến buôn này, mua mảnh vườn nhà ama Tô bán lại. Nhà ama Tô có khu vườn rộng lắm, nhưng bán dần cho mấy người lạ, thành ra bây giờ còn mảnh nhỏ xíu. Xưa kia ama Tô cũng khá giả, nhà có của ăn của để, ching ché cũng nhiều, trâu bò cũng đông. Nhưng mà nhà hiếm con cái, có được đứa con gái thì cũng  sớm về với ông bà khi mới biết gùi nước, thành ra vợ chồng già ra vào hiu quạnh, già lụ khụ mà cũng có hai ông bà với nhau, trâu bò không ai chăn rồi cũng bán, ching ché không ai dùng rồi cũng dần dần ra đi theo mấy người buôn đồ cổ. Ông bà bán chúng đi để có tiền mà mua rau mua gạo, chứ già rồi, chân tay làm không nổi, lấy gì mà ăn. Hết ching ché rồi đến đất nương rẫy, dần dần rồi đến mảnh vườn nhà. Bây giờ nhà ama Tô chỉ còn lại mỗi khoảnh sân trước ngôi nhà dài sập sệ mối mọt gặm nham nhở mấy cây cột lớn. Còn mảnh vườn đã chia năm sẻ bảy cho những người lạ, những người từ xa đến, họ mua mỗi người mỗi mảnh nhỏ để dựng nhà. Bà cũng mua một mảnh như thế. Bà không dựng nhà dài như những người ở đây vẫn làm. Bà cũng dựng nhà gỗ nhưng không có sàn, nền nhà nằm trên mặt đất đổ xi măng bóng nhẵn, mát rượi. Nhìn kiểu nhà đã thấy khác những ngôi nhà quanh đó. Bà không đi lấy nước suối đầu nguồn, không gùi những chiếc gùi mây, không đựng nước trong trái bầu già, cũng không mặc m’iêng như những người ở đây. Bà cho đào một cái giếng ngay sau nhà, giếng sâu, nước trong giếng lúc nào cũng đầy, trong vắt, mát rượi. Hàng ngày bà lấy nước đó để uống, để nấu ăn, để tắm giặt; mọi việc dùng đến nước đều diễn ra ở đấy. Bà chứa nước trong một cái thùng thật lớn, Dùng tay quay, nối sợi gàu dài kéo nước dưới giếng lên. Bà có một khoảnh vườn nhỏ được rào chắn cẩn thận trồng nhiều loại cây lạ, có cả cây cỏ mọc trong rừng. Hàng ngày bà lại kéo nước giếng lên tưới cho khoảnh vườn ấy. Trước giờ ở buôn chẳng ai làm thế, từ thuở ông bà xa xưa, người ở đây đều dùng nước đầu nguồn để ăn uống tắm giặt, tưới cây thì trông chờ vào những cơn mưa từ trời. Đám con gái từ khi chập chững biết đi đã biết theo mẹ ra bến nước, lớn thêm tí nữa thì được cha đan cho cái gùi nhỏ, mẹ bỏ trái bầu nước nhỏ vô rồi đeo lên lưng theo mẹ đi gùi nước. Thế nên, lớn lên đứa con gái nào chẳng biết gùi nước, lại còn gùi giỏi nữa là đằng khác, đứa con gái nào mà không biế gùi nước sẽ bị chê cười, sau này còn không cưới được chồng ấy chứ. Cứ mỗi sáng sớm tinh mơ khi mặt trời mới ló rạng hay chiều tà khi mặt trời sắp đi ngủ, từng đoàn các bà các mẹ, cả những cô gái mới lớn hay đám bé gái mới chập chững biết gùi nước lại nối đuôi nhau lũ lượt ra bến nước đầu nguồn, nơi có rừng cây cổ thụ già trăm tuổi cây to phải mấy vòng người ôm không xuể, để tắm giặt, lấy nước đầy những gùi bầu già mang theo rồi lại nối đuôi nhau về. Bởi vậy việc bà đào giếng ngay vườn nhà cũng làm người ta thấy lạ và tò mò. Mà phàm cái gì làm người ta tò mò thì người ta sẽ chú ý, sẽ bàn tán và kể cho nhau nghe. Thế nên việc bà đến sống ở buôn này khiến người ta nghi hoặc.

Bà mới đến lại sống lặng lẽ, lâu lâu đi ra đi vào, cũng có đôi lần sang nhà nọ nhà kia, nhưng mỗi khi bà sang, chủ nhà có vẻ lảng tránh, cứ ra chiều bận bịu gì đó, bà hỏi gì cũng chỉ trả lời qua loa cho có. Thành ra, bà ở trong buôn cũng đã được vài tuần mà chẳng mấy khi nói chuyện với ai. Đến vài tháng sau thì có mấy nhà gần đó quan tâm hơn đến sự có mặt của bà, nhưng người ta vẫn có vẻ dè chừng, có vẻ hoài nghi.

Thực ra, cũng chẳng ai rõ bà có bùa ngải hay không, bởi chưa ai nhìn thấy cả. Chỉ là, người ta bảo nhau thế. Mà không hiểu sao ở buôn này người ta sợ bùa ngải đến thế. Ama Yel là thầy mo trong buôn có lần trong buổi họp buôn đã nói “mấy người lạ đến đây chẳng có ý đồ gì tốt đẹp đâu, họ đến bỏ bùa buôn mình thôi. Bà con mình phải tránh xa người lạ ra, không là bị dính bùa ngải đấy, tôi không khấn Yang để chữa cho mọi người nổi đâu…” Thế nên người ta càng sợ, sợ Yang phạt, sợ bị bùa ngải, sợ người lạ vào buôn bỏ bùa.

Biết là thế, sợ là thế, nhưng vì cuộc sống, vì cơm ăn áo mặc, cái gì cũng cần tiền. Mà tiền thì không phải lúc nào cũng có. Nhiều người trong buôn đi đây đi đó mang về mấy giống cây trồng mới, trồng nhiều rồi bán lại cho người ta. Dần dần cũng có những người lạ vào buôn để mua bán trao đổi. Người trong buôn có mối bán buôn thì cũng kiếm được đồng ra đồng vào. Sợ thì sợ đấy nhưng chẳng phải người trong buôn vẫn phải tiếp xúc với người lạ đấy thôi. Lâu rồi người ta cũng quen, và rồi người ta cũng quên đi lời cảnh báo của ama Yel ngày nào. Chỉ có đôi khi, có ai đó chợt khựng lại trong những lúc tụ tập nói chuyện bên bếp lửa nhà dài, chợt nhắc đến bà, người ta mới như chợt nhớ ra, rồi lại rôm rả nhắc chuyện cũ, và người ta bật cười vì sự sợ hãi vu vơ của mình.

Bây giờ là tháng Ba, trời cao lồng lộng gió và chang chang nắng. Đang ban trưa, giờ này các nhà trong buôn đều đi vắng cả. Người lớn thì đi lên đồi lên rẫy làm cỏ, tuốt lúa, đám trẻ con thì đi học. Thỉnh thoảng đâu đó có tiếng con nít quấy khóc hay tiếng chó sủa rời rạc giữa cái nắng hanh hanh. Thằng Y Chiêu từ đâu tất tưởi chạy về, đầu trần tóc bết mồ hôi, mùi nắng vương trên tóc hăng hắc, khét lẹt. Y Chiêu lên 10 tuổi, học lớp 2, nó đi học trễ vì hồi nhỏ còn đi chăn bò giúp mẹ, lớn lên thấy lũ bạn đi học hay hay, thế là đòi cha mẹ cho đi. Nhưng mà nó đi học không đều, bữa đực bữa cái, phần vì thấy đi học khó quá, con chữ viết lên giấy viết hoài mà không đẹp lên được, cứ bị đám bạn cùng lớp chê hoài, phần vì nhà nó neo người, không có ai phụ mẹ nó làm cỏ trên rẫy nên đôi bữa cậu chàng phải nghỉ học lên rẫy giúp mẹ. Hôm nay Y Chiêu cũng bỏ học để theo mẹ đi dọn rẫy cho xong vạt cỏ trước khi đốt đất để chờ mùa mưa xuống là vào vụ trồng. Nó vừa chạy vừa thở dốc vừa reo gọi ai đó, trong buôn vắng teo không thấy bóng người, đáp lại tiếng reo của nó chỉ là tiếng lũ chó giật mình sủa ông ổng giữa trưa nắng. Nó chạy lên cầu thang nhà ama Vôl, cửa nhà đóng kín không thấy ai. Nó nhìn quanh thất vọng, nước mắt tràn ra lăn xuống má nóng hổi cùng lúc với mồ hôi từ hai bên tóc mai tuôn giọt lăn dài. Nó lại nhảy từ sàn nhà dài đánh uỳnh xuống đất, cú nhảy làm nó loạng choạng, cảm giác muốn trẹo cả chân. Nó chạy cà nhắc, mặt nhăn nhó vì đau nhưng vẫn cố chạy. Nó chạy ngang nhà bà, thấy ngôi nhà mở cửa, nó khựng lại, ngập ngừng định vào, nhưng rồi lại quay đầu bước đi vẻ nấn ná. Bà vừa bước ra trông thấy nó, nó quay đầu chạy thẳng, được một đoạn lại quay lại. Y Chiêu đến trước mặt bà, vừa thở dốc vì mệt, giọng run run: “ Mẹ… mẹ bị… rắn cắn…” Bà hiểu ra, giọng gấp gáp gặng hỏi: “ Thế mẹ cháu đâu rồi, đã sơ cứu gì chưa? Dẫn bác đến chỗ mẹ cháu…” Y Chiêu chỉ kịp ấp úng như vậy rồi dẫn bà ra rẫy nhà mình, nó vừa đi vừa chạy, chốc chốc lại ngoái lại như giục bà bước nhanh hơn. Trước khi đi, bà không quên hái thêm nắm lá trong khu vườn nhỏ gần giếng nước mà bà vẫn chăm sóc hàng ngày.

Giữa cái nắng ban trưa đang vào gay gắt, amí Lam ngồi tựa dưới gốc cây Knia ở bìa rẫy, đôi môi tái nhợt khô khốc, tay giữ chặt vết rắn cắn. Sáng nay lúc gom cỏ khô để đốt, amí không để ý có con rắn hổ đất đang cuộn người trên đám cỏ vì màu nó lẫn với màu cỏ khô, vô tình dẫm phải nên bị nó đớp vào chân. Amí không bước đi được, thằng Y Chiêu đi cùng vội chạy đi tìm người đến giúp. Đang trong cơn đau buốt, amí Lam vẫn kịp nhận ra người đang tiến lại gần mình cùng với Y Chiêu trong bộ dạng vội vã gấp gáp. Amí Lam tái mặt, đôi mắt mở to sợ hãi, môi mấp máy không nói thành lời, chỉ nhìn Y Chiêu chớp chớp mắt rồi lịm đi. Bà vừa tới nơi vội bỏ cái túi đeo mang theo đặt ra đất, lôi trong đó ra cái bật lửa, con dao nhỏ xíu và mảnh vải sạch, thêm lọ cồn và băng gạc trắng. Bà dùng cồn lau con dao, bật lửa hơ nóng đầu nhọn và rạch một đường gần vết nanh rắn rồi nhẹ nhàng nặn máu độc ra. Giọt máu đen thẫm chảy ra từ vết rạch. Bà dùng băng gạc lau sạch, lấy nắm lá mang theo nhai nát rồi đắp lên vết cắn và dùng mảnh vải trắng băng lại. Bà quay sang Y Chiêu – nãy giờ đứng gần đó chăm chú nhìn theo những việc bà làm – nói nhẹ nhàng: “Cháu lấy ít nước cho mẹ uống, nhớ là uống từng ít một thôi nhé. Cháu hiểu không?”. Y Chiêu gật gật đầu rồi lật đật chạy lại cái gùi mây của amí nó lấy trái bầu nước mang lại thấm thấm lên môi amí cách cẩn trọng. Lát sau amí Lam cũng dần khỏe lại, cảm thấy chân mình đã cử động được và không còn nhức buốt nữa. Lúc này bà mới yên tâm trở về buôn sau lời cảm ơn rối rít của amí Lam. Chiều hôm đó, người trong buôn lấy làm lạ khi vợ chồng amí Lam và thằng Y Chiêu cầm sang nhà bà một con gà mái tơ, ban đầu họ còn rụt rè nép nép sau cổng nhưng rồi cũng mạnh dạn bước vào. Bà từ dưới nhà chạy lên, hết sức bất ngờ với những người khách ghé thăm, niềm nở mời họ vào nhà chơi. Thằng Y Chiêu nhìn quanh liên tục, ngôi nhà gọn gang sạch sẽ, nền xi năng mát lạnh, trên tường có cái tủ nhiều hộc đựng nhiều loại rễ cây vỏ cây khô được sắp xếp ngăn nắp. Nó mon men lại gần cái tủ, đánh vần mãi mới ra chữ “cam thảo”. Tò mò nó hỏi thành tiếng, “Cái này ăn được không?” Bà cười hiền “Cái đó thêm với vài vị thuốc khác dùng để nấu nước uống chữa bệnh đó cháu”. Ngồi một lát ama Lam lên tiếng, ý là cảm ơn bà vì đã giúp chữa cho amí Lam hồi sáng, không có bà thì chắc amí Làm về với ông bà rồi, trong nhà chẳng có gì đáng giá nên chỉ cho bà được con gà như của lễ cảm ơn. Ama Lam nói không sõi tiếng Kinh, bà nghe rồi cũng hiểu, vội vã từ chối không nhận con gà, bà bảo người trong buôn thì giúp đỡ nhau thôi, ơn nghĩa gì, hơn nữa bà cũng là thầy thuốc, chữa bệnh cứu người là việc bà nên làm. Bà bảo ama Lam mang con gà về nấu cháo cho amí Lam ăn lấy sức cho mau khỏe.

Từ sau lần nhà ama Lam mang con gà qua nhà bà rồi lại xách về, trong buôn bắt đầu truyền tai nhau về việc bà giúp amí Lam chữa bệnh, amí Lam bị rắn cắn đã được trị khỏi mà không phải cúng Yang, mọi người đã thay đổi cái nhìn với bà, đám trẻ cũng không còn xa lánh bà và các con bà nữa, chịu cho chúng nó chơi chung, thậm chí đến tận ngõ nhà bà để rủ tụi nó đi đá bóng hay câu cá. Sau này, nhiều nhà còn tìm đến nhờ bà chữa bệnh thay vì đi tìm ama Yel để cúng bái. Cuộc sống của buôn dần thay đổi theo những nét mới của những người lạ vào sống trong buôn. Dù đôi khi, đâu đó vẫn còn những nỗi sợ mơ hồ, những sự hoài nghi và có đôi lần người ta vẫn nhắc đến câu chuyện bùa ngải nhưng câu chuyện của họ trở nên không đầu không cuối và giống những câu chuyện kể bên bếp lửa nhà dài. Còn thằng Y Chiêu, sau lần từ nhà bà về, nó bỗng siêng học hơn, lâu lâu lại cầm sách vở sang hỏi bài thằng con thứ 2 của bà. Y Chiêu bảo nó sẽ học tốt để sau này còn làm bác sĩ nữa./.

Tranh của họa sĩ Y Nhi Ksor

KHI MỘT CON CHIM BAY VỀ VỚI ĐÀN

 

Nắng. Trời nắng to. Con mương dài cạn nước. Nước rỉ chảy từng giọt nặng nề. Con mương khát. Hứng từng giọt nước quý giá vào cái bầu nhỏ, cô cẩn trọng bỏ vào chiếc gùi. Nước vào mùa khô hiếm lắm.

Ngước mắt nhìn lên đồi, vạt cỏ tranh trơ trụi, lá lay lắt vàng úa. Chỉ cần một tàn lửa thôi, ngọn đồi kia sẽ trơ trọi một màu tro.

Sự sống nơi đây thật lẻ loi, hoang tàn. Đàn chim không còn trú đêm vì những ngọn cây đã không còn nữa. Đất bạc phếch vì mưa cuốn hết lớp đất đỏ màu mỡ trên bề mặt. Có vẻ ai đó đã vô tình quên đi vùng đất này, quên đi khu rừng từng xanh tốt nơi đây. Nơi này thật khắc nghiệt, cô chỉ muốn rời xa nơi đây, thoát li khỏi những cảnh vật gai góc này. Mọi thứ trơ trọi, khô khốc và khắc nghiệt, nó làm cô khó chịu.

***

Mưa. Mùa mưa bắt đầu. Con suối đầu buôn ồ ạt nước. Làn nước trong vắt chảy róc rách uốn mình qua buôn. Cỏ cây thi nhau đâm chồi. Mầm xanh phủ đầy mặt đất. Sự sống đang dần trở lại nơi này. Mọi người lên rẫy lên đồi, làm đất, trồng tỉa. Đám thanh niên đi làm, đi đổi công. Náo nức, nhộn nhịp. Cô thích những ngày như thế, mệt nhưng vui.

Đêm. Tiếng cú vọng vang khu rừng. Tiếng kêu nghe vừa gần vừa xa, buồn thảm thiết. Có cái gì đó vừa mất đi, có ai đó vừa đi xa. Tiếng cú đêm nghe càng buồn thảm não nề.

Bên bếp lửa. Mùi khoai lang vùi tro bếp thơm dìu dịu. Mùi thơm lan tỏa khắp ngôi nhà. Tiếng củi cháy lách tách nổ, lấp lóe vài đốm sáng bay lơ lửng rồi tắt ngúm trong không gian đêm trên gác mái. Cô ngồi, tay mân mê cái tà m’iêng[1]. Ngày mai hết được mặc nó rồi. Mai cô sẽ đi đến buôn Yoăn[2]. Ở đó có người đang chờ cô.

Người ta bảo cô là con rơi, amí[3] đưa về nuôi. Giờ amí về với Yang[4] rồi. Có người nhận là em trai gì đó, nói đưa cô về buôn Yoăn gặp mẹ. Ngày xưa mẹ nghèo không đủ khả năng nuôi nên đưa cô cho amí nuôi. Bây giờ mẹ giàu rồi mà cũng già rồi lại bệnh nữa, muốn gặp cô lần cuối trước khi đi xa.

Cô cứ ngồi như thế, trong lòng thấy nhớ amí, nhớ lắm. Amí cô da ngăm màu bánh mật, đôi mắt to tròn đen lóng lánh. Lưng amí còng khum khum như lưng đồi. Cái lưng ấy ngày ngày đưa cô lên rẫy thuở còn thèm sữa mọc răng. Amí không cao nhưng với cô, amí vĩ đại như ngọn đồi sau buôn vậy.

Ngày mai, khi ánh mặt trời lên, cô sẽ theo xe về phố. Tự nhủ với lòng, cô sẽ chỉ đi gặp mẹ, chỉ cần biết mặt mẹ thôi. Dù sao đó cũng là mẹ mình mà. Cô nhớ ngày nhỏ, lũ bạn hay trêu chọc, gọi cô là Yoăn, Yoăn. Giận chúng nó lắm, muốn đánh nhau nữa. Tức mà không làm gì được. Cô òa khóc rồi chạy về nhà nhịn cơm, giận lây cả amí. Amí không biết tưởng cô bệnh gì lo lắm, gặng hỏi hoài. Rồi amí cũng biết. Amí quay đi không nói gì. Nhưng cô nhận ra amí buồn, mắt tròn ngấn nước. Từ đó, cô không bao giờ nhắc chuyện cũ, cũng chẳng bận tâm khi bạn bè chọc mình. Mỗi lần có ai gọi cô là Yoăn, cô chỉ cười trừ rồi quay đi, lủi thủi. Đôi khi chợt tủi, tự hỏi mình là ai? mẹ mình là ai? Có lẽ sau ngày mai, cô sẽ có câu trả lời cho câu hỏi ấy. Câu hỏi đã theo cô từ lâu, lâu đến mức cô đã quên mất việc phải đi tìm câu trả lời. Nhưng bây giờ khi mọi thứ sắp ngủ yên trong tiềm thức của đứa trẻ, đáp án lại dường như đang dần trở lại để cô phải hồi hộp mong chờ và khó chịu như lúc này. Đêm đã khuya nhưng cô vẫn chưa muốn đi ngủ, đôi mắt cứ thức với những suy nghĩ mông lung đẩy tâm hồn lửng lơ ở một nơi nào đó.

Ánh mặt trời xuyên qua tán cây, kẽ lá rọi xuống giọt sương. Sương long lanh lăn lăn rồi rơi xuống mặt đất và biến mất không còn dấu vết. Dường như giọt sương chưa từng tồn tại vậy. Xe đến, người em trai đưa cô đi. Làng buôn xa dần, cây cối xa dần sau lưng, mất dần, mất dần vào khoảng không xa xa phía chân trời đang ở lại. Trước mắt cô bây giờ là con đường nhựa uốn qua những lùm cây. Nhà cửa hiện ra ngày càng nhiều. Không còn là sang dlông[5], không còn là sang dring[6]. Những ngôi nhà bằng gỗ có, bằng gạch cũng có, nằm san sát nhau trên đường. Cô biết, mình đã đến buôn Yoăn. Gần hai mươi mấy mùa rẫy, đây là lần đầu tiên cô đi xa nhà amí đến vậy. Ngày còn nhỏ, cô đi đâu cũng có amí đi cùng, lên rẫy, đi tuốt bông lúa, rồi đi làm đất, trả công cho người ta. Amí chỉ có mình cô, ama[7] đi rừng bị rắn độc cắn, không mang đi chữa kịp nên về với Yang khi cô mới chập chững biết đi, amí bảo thế. Ngày xưa nhà nghèo, cơm gạo không có mà ăn, nên chụp ảnh là cái gì đó rất xa xôi và chẳng ai nghĩ tới. Thế nên, cô chẳng có ảnh ama để biết ama trông thế nào. Chỉ nghe amí bảo ama cũng đẹp trai lắm, người vạm vỡ, cao to, lại hiền lành. Amí ưng ama cũng vì thế. Bất giác cô mỉm cười một mình khiến người em tò mò. Cả quãng đường dài hai chị em chưa nói với nhau trọn vẹn câu nào. Không phải cô không nói được tiếng Yoăn. Cô giáo dạy cô cũng là người Yoăn mà. Cô giáo có nước da trắng, tóc dài thẳng mượt và đen. Cô giáo hay gội đầu bằng nước quả kpăm[8], cô nói như thế tóc sẽ càng mượt. Thế là cô với đám con gái làm theo. Đúng là tóc mượt và đen thật. Cô giáo nói tiếng Êđê bập bẹ nhưng tiếng Việt thì giỏi lắm, nghe cô nói mà thích lắm cơ. Nhà cô giáo ở trong buôn, có hôm cô còn mặc m’iêng đi dạy nữa, nhìn cô đẹp dịu dàng thế nào ấy. Cô giáo dạy bằng tiếng Việt, ít khi cô cho lớp nói tiếng êđê. Cô bảo như thế các em mới giỏi được, lên lớp nói tiếng Việt, về nhà nói tiếng Êđê, vậy là biết hai thứ tiếng. Cô giáo nói thế nên không đứa nào phản đối, chẳng đứa nào thắc mắc, mình sẽ dùng tiếng Việt để làm gì?!

Chiếc xe dừng lại trước một ngôi nhà lớn có cánh cổng sắt màu đen và giàn hoa thiên lí vắt ngang vòm cổng. Bức tường dài cao quá đầu lừng lững bao quanh khuôn viên một khu nhà lớn đường bệ.

– Tới rồi, chị xuống xe đi. Mẹ đang nằm trong nhà đó, mẹ đợi chị lâu lắm rồi.

Cô bước xuống xe, lòng hồi hộp. Hai mươi mấy năm qua, chưa bao giờ cô từng nghĩ mình sẽ có lúc như thế này. Cô sẽ gặp một người xa lạ, người cô gọi là mẹ, người đã bỏ rơi cô từ khi còn đỏ hỏn. Nhưng cũng lạ là cô lại mong găp người đó dù chỉ một lần để thỏa mãn cho câu hỏi mình đã hỏi bao nhiêu năm nay. Bỗng dưng cô sợ, nỗi sợ mơ hồ len cả niềm vui sướng và cả nỗi khát khao cũng mơ hồ. Cô chẳng thể gọi tên cảm giác của mình lúc này. Người em trai cầm túi đồ, mở cổng rồi nhẹ nhàng. – Chị vào đi, không sao đâu. Có lẽ chị thấy hơi lạ nhưng chị sẽ quen ngay thôi mà. Bước qua cánh cổng, ngôi nhà vắng lặng, mùi hoa thiên lí thoang thoảng trong không khí đem đến cảm giác dìu dịu. Mọi thứ tĩnh lặng, cái kiểu im lặng đến rợn người. Chỉ có tiếng kim đồng hồ là tích tắc nhảy từng nhịp chậm rãi theo bước nhảy của kim giây. Người em đưa cô vào một căn phòng.

– Chị ở đây nhé, phòng của chị đó. Chị có muốn nghỉ ngơi một chút rồi đi gặp mẹ không?

Cô đưa mắt nhìn quanh. Căn phòng rộng, bốn bức tường được sơn màu hồng nữ tính, mọi thứ thật gọn gàng nhưng cũng thật lạnh lẽo và xa lạ. Nó không giống ngôi nhà dài mà cô vẫn sống, nó không có cầu thang lên xuống, cũng chẳng có sàn nứa và bếp lửa nghi ngút khói mỗi ngày.

“Chị muốn gặp … mẹ”. Câu nói bật ra xóa tan không gian tĩnh lặng trong phút chốc, lấp vào khoảng trống sau câu hỏi của người em. Cô không tin là mình vừa nói. “Dạ, vậy chị cứ để đồ đó rồi đi với em nhé”.

Trước mặt cô là người phụ nữ với làn da trắng nhợt nhạt. Trong căn phòng mọi thứ đều màu trắng. Lỉnh kỉnh những dây ống nối từ giường với máy theo dõi và máy thở ôxy. Chiếc máy theo dõi phát ra âm thanh tit tit đều đều. Người phụ nữ lim dim, hình như đang ngủ. Tiếng cửa mở làm bà tỉnh giấc. “Mẹ, con đưa chị về gặp mẹ rồi đây”. Người phụ nữ mở mắt nhìn. Đôi mắt sáng lên vui sướng rồi long lanh, hai hàng lệ ứa ra lăn dài theo khóe mắt, thấm vào chiếc gối bông trắng muốt phía dưới. “chị, đây là mẹ mình. Mẹ chờ chị lâu lắm rồi…” Câu nói người em bỏ lửng lơ hay cô không chú ý vế sau là gì. Cô đứng bất động không bộc lộ cảm xúc. Cô không biết phải làm gì bây giờ? Chạy lại gọi thật to tiếng mẹ rồi ôm chầm lấy người mẹ mà cô đã chờ đợi bao nhiêu năm nay, hay cô chỉ đứng đó, từ xa, và im lặng, như một sự trừng phạt bởi người phụ nữ trước mặt cô đã bỏ cô đi khi cô chưa có một ý niệm gì về cái gọi là tình mẫu tử? Cô không biết nữa. Trong khoảnh khắc, cô vẫn đứng bất động với chuỗi những câu hỏi lờn vờn trong suy nghĩ. Tiếng “mẹ” phát ra vô thức khó khăn, bị nghẹn lại nơi cổ họng và trở nên nhẹ bẫng, thì thầm khi lọt ra khoảng không khí trước mắt. Người phụ nữ nằm đó, lấy hết những sức lực cuối cùng còn sót lại trong thân thể tiều tụy kia, giơ bàn tay lên quơ quơ trong không khí. Dường như bà đang cố gắng để vẫy người con gái trẻ tiến đến gần mình. Và, như có một lực đẩy vô hình nào đó, cô tiến đến bên chiếc giường như một người vô thức trong cơn mê. Chỉ tới khi, bàn tay già nua kia chạm tới đôi tay cô, cảm giác ấm áp kì lạ khiến cô bừng tỉnh. Bất chợt, giọt nước mắt lăn dài trong tiếng nấc thổn thức.

***

Hai bàn tay, một già một trẻ cứ nắm chặt vào nhau như thế. Thời gian như ngừng lại chậm rãi quanh đây. Rồi bất chợt, bàn tay già nua buông ra, lỏng dần, lỏng dần và trở nên lạnh ngắt. Chiếc máy theo dõi kêu tít tít yếu dần rồi trở thành tiếng tít dài bất tận. Nó đã không còn bắt được nhịp đập thể hiện sự sống của bà cụ nữa. Bàn tay già nua buông lơi, nụ cười hé nở trên đôi môi già cỗi. Trong căn phòng trắng, giường nệm trắng, cô gái òa khóc bật ra tiếng gọi xé lòng. “…Mẹ…”. Nhưng có lẽ người mẹ đã không còn nghe thấy được tiếng gọi đó nữa. Hoặc có chăng, nhưng bà không thể đáp lại tiếng gọi ấy trong lúc này. Hai tiếng “con gái” đã mãi mãi không thể được phát ra từ miệng bà. Người con gái ấy, cách đây hơn hai mươi năm bà đã phải bỏ lại cho một người phụ nữ dân tộc mà thậm chí bà còn không biết rõ tên tuổi. Đứa con gái, kết quả của tình yêu mù quáng với người chồng phụ bạc, bà đã bỏ nó lại để ra đi và sống trong sự dằn vặt những tháng ngày sau đó. Khi gia đình đã yên bề, bà đi tìm con nhưng không gặp. Giờ đây trong những giây phút cuối đời, bà được nhìn mặt con sau bao năm xa cách. Nó nhìn bà xa lạ, có cả căm hận nữa, nó không gọi bà tiếng “mẹ” mà bà tha thiết muốn được nghe. Ừ, bà cũng không thể trách nó được, bà đâu có quyền gì chứ, chính bà đã bỏ rơi nó cơ mà. Giây phút này bà chờ đợi lâu lắm rồi, bà chỉ muốn gặp lại người con gái, gọi nó bằng hai từ thân thương mà thiêng liêng “con gái”. Bà muốn nói với nó từ “xin lỗi”, bà không xứng đáng để được nó tha thứ. Bà càng mong mỏi điều ấy biết bao khi mà căn bệnh ung thư đã vào giai đoạn cuối. Bà thầm cảm ơn ông trời vì đã ban cho bà đứa con trai hiếu thuận, nó quyết đi tìm và mang chị gái mình về thăm bà. Bấy nhiêu đó đã làm bà mãn nguyện lắm rồi, bà cũng chẳng thể mong điều gì hơn. Nụ cười lặng lẽ hiện lên trên đôi môi đang trở nên tím thâm lại, và dần lạnh ngắt. Đôi mắt hằn những đường xô nhăn nhúm giờ đến lúc giãn ra, khép hờ, có giọt nước trong vắt khẽ lăn xuống thật chậm. Trái tim đập trong thổn thức liên hồi giờ đã thấy bình yên, nó biết nhiệm vụ của mình đã đến lúc hoàn thành và giờ có thể ngơi nghỉ, rồi nó từ từ dừng lại. Mọi thứ đã đến hồi nhả tiếng thở phào nhẹ nhõm. Bà cụ mãn nguyện, và bình yên, yên tâm rời xa thế giới này.

***

Cô đứng thật lâu trước mộ người quá cố. Di ảnh của bà đang nhìn cô trìu mến, đôi mắt nở nụ cười. Đám tang mẹ qua lâu rồi, bốn mươi chín ngày của bà cũng đã kết thúc. Giờ đã đến lúc cô trở về, về với ngôi nhà dài của amí, với buôn làng nơi cô đã lớn lên. Ở nơi ấy, mỗi mùa mưa đi qua cô vẫn cùng amí lên rẫy, tuốt từng bông lúa chín hay hái từng trái dưa, trái bí mang về. Đó là nơi cô gắn bó. Nơi có những người bạn vẫn í ới gọi nhau đi đổi công, đi gùi nước. Trước đây, có lúc cô đã ghét nó, nhưng giờ đây, cô nhận ra nó thân thương gần gũi đến nhường nào. Đó cũng sẽ là nơi cô xây dựng gia đình, chăm sóc những đứa con và dạy chúng nên người. Không phải ở đây, nơi thành phố ồn ào náo nhiệt, nơi thật xa lạ với cô.

Chiếc xe bon bon chạy trên con đường vào buôn. Những cảnh vật thân thuộc đang từ từ hiện ra. Ana hra[9] đầu buôn vào mùa trái chín, chùm quả chúm chím lấp ló trên thân cây. Sang dlông[10] thấp thoáng xa xa đang dần rõ hơn và gần hơn theo quãng đường xe chạy. Chợt, cô ngước nhìn xa xăm, phía chân trời một đàn chim đang bay về hướng mặt trời mọc. Có con chim lạc đàn kêu chiêm chiếp. Nó đang cố gắng bay thật nhanh để nhập đàn. Nó bay mãi, bay mãi. Những nỗ lực của nó cuối cùng cũng được đền đáp. Đàn chim vẫn bay. Và, sau một hồi chững lại, con chim lẻ đã bay kịp với đàn. Bất chợt, cô mỉm cười…

H’XÍU HMOK

__________________

[1] Váy (tiếng Ê đê)

[2] Người Kinh

[3] Mẹ

[4] Thần (ở đây chỉ thế giới của người chết)

[5] Nhà dài

[6] Nhà sàn

[7] cha

[8] Quả bồ kết

[9] Cây sung

[10] Nhà dài

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *