Trong thế giới không giống với những gì ta thấy

Vanvn- Không một nhân vật nào trong số 23 truyện ngắn in trong tập này là người bình thường. Nếu họ không dị dạng, khiếm khuyết, méo mó về hình thể, thì cũng dở điên dở dại, nửa ma nửa thần, nửa quỷ nửa người… Họ tập hợp lại thành một thế giới Những kẻ dị thường, là sản phẩm độc quyền của Đào Quốc Minh. 

Nhà văn trẻ Đào Quốc Minh

 Nhưng cái hình thể tàn tạ, xấu xí, điếc lác, mù lòa, bệnh hoạn gớm ghiếc, hay đủ thứ khuyết tật về tinh thần, chưa có gì đáng phải nói. Cái đời sống mà họ thuộc về, họ làm nên, họ được có mặt, họ phải chịu đựng, họ là nạn nhân, là chủ nhân… tạo ra một thứ bóng tối vĩnh cửu, mới đáng kinh sợ. Không người bình thường nào mong muốn một cuộc sống như vậy. Một cuộc sống như vậy là sự phi lý tột cùng. Không ai có thể sống cái đời sống ấy mà lại không phát điên, không tự hủy diệt, không bệnh hoạn hoặc không phạm tội, ít nhất là phạm tội trong ý nghĩ. Và họ không có tuổi, không có căn cước, không có quá khứ và tương lai. Nhà cửa, những điều giản dị làm nên một cuộc sống bình thường hoàn toàn vắng bóng với họ.

Thậm chí, ngay cả không gian, thời gian mà các nhân vật ấy hiện ra, cũng không thể xác định nó ở đâu, khi nào, vào thời nào. Nó vừa thực vừa ảo, vừa hiện tại, vừa quá khứ, vừa chưa xảy ra…

Nhưng những nhân vật ấy, đi kèm là những sự kiện rùng rợn, đáng sợ, đầy ma mị, đầy tính chất hăm dọa sẽ làm nổ tung mọi ảo tưởng, kéo đổ mọi thần tượng, phá vỡ những quy tắc…lại luôn đồng hành cùng người đọc như những hiện thực có thể sờ mó.

Kết quả là, mỗi khi đọc xong một truyện, bạn đọc cứ phải tự hỏi: Chuyện của thời nào? Nhân vật đang sống hay đã chết? Mọi thứ đang xảy ra là thật hay ảo? Tác giả kể hay ma quỷ kể? Bởi vì có truyện, phải khi đọc câu kết, mới biết người kể là một vong hồn, một con ma, một kẻ từng oanh liệt nhưng đã chết từ tám hoánh nào rồi. (Tiện thể nói luôn, hầu hết nhân vật của Đào Quốc Minh đều không thể xác định được tuổi. Chính xác hơn là họ không có tuổi). Có truyện, người kể và nhân vật cứ nhập vào nhau từng lúc, khiến không còn phân biệt được đâu là “tôi” nhân vật, đâu là “tôi” nhà văn với tư cách người trong cuộc kể lại, đâu là “tôi” quan sát… lạnh lùng đứng từ xa hay tít trên cao?

Và câu hỏi bao trùm khi khép sách sẽ là: Đào Quốc Minh muốn nói gì với bạn đọc? Các “dị truyện” của anh, luôn khiến bạn đọc hãi hùng, muốn truyền tải thông điệp gì?

Tập truyện ngắn Đứa con của nấm mồ – Đào Quốc Minh

Nỗi khổ phải sinh ra làm kiếp người trong một không gian thiếu vắng nhân tính, thiếu vắng vẻ đẹp, thiếu vắng tình yêu, nơi lịch sử, những giá trị bị đánh tráo, nơi sự dối trá, sự đọc ác lên ngôi… có vẻ là điều dễ nhận thấy nhất. Nhưng đấy là thứ mà ta mới chỉ tạm bằng lòng, để khép sách. Còn khi khép sách xong rồi, nằm vắt tay lên trán, lần lại hành trình của những câu chuyện trong sách, thì nhiều câu hỏi khác cứ liên tiếp hiện ra. Câu hỏi bám dai dẳng nhất-ít nhất là với tôi: Những gì Đào Quốc Minh sáng tạo có xuất phát từ hiện thực? Bởi nói nó hoang đường cũng không đúng, dù nó có tất cả các yếu tố phi hiện thực!

Cuối cùng tôi tạm bằng lòng với nhận định: Trong tập sách này chỉ có một nhân vật, đó là thời gian. Hiện tại, quá khứ, tương lai…chỉ là những khúc đoạn của thời gian, do con người đặt ra căn cứ vào cảm giác sinh tồn của mình. Còn thời gian trong tác phẩm của Đào Quốc Minh là một đại lượng đồng nhất, bao trùm và bao chứa. thời gian đang kể lại với bạn những gì thuộc về nó. Với mỗi truyện, phụ thuộc vào điều nó kể lại và muốn nói, nó sẽ điều động những nhân vật phù hợp. Dưới con mắt của thời gian, có biết bao thứ không giống như con người nhìn thấy, chứng kiến, trải nghiệm, suy đoán và đoan chắc. Và con người, thay vì đưa ra phán xét, phán quyết, chỉ có thể (và chỉ nên) khiêm tốn suy ngẫm, cật vấn không ngừng về bản thân mình.

Bởi xét cho cùng, mọi tai họa mà chúng ta đang vừa là nạn nhân, vừa là thủ phạm, phần lớn đều có nguyên nhân từ sự thiếu suy ngẫm, thiếu cật vấn thường xuyên của mỗi chúng ta.

Đào Quốc Minh còn trẻ, đang đầy năng lượng bùng nổ, khát khao thể hiện, vì thế chưa phải là lúc nói với anh về những điều đáng tiếc. Rồi tự anh sẽ nhận ra. Bởi, giống như một truyện ngắn của anh mà tôi rất thích (trước hết vì nó đầy chất thơ): luôn có một cặp mắt bám theo ta ở mọi lúc mọi nơi, để ghi dấu những bước chân mà ta in trên mặt đất. Tôi thích những bước chân chệch choạc về khoảng cách, những ngón chân miết xuống trong tư thế lao về phía trước, tiềm ẩn đầy sai lầm, tai nạn, hơn là những bước chân đều đều, an toàn, tạo ra những dấu vết bằng chằn chặn.

Thôi thì cứ chúc mừng tác giả và trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Hà Nội tháng 7.2021

T DUY ANH

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *