Trăng lên – Tiểu thuyết của Thế Đức – Kỳ 3

Vanvn- Lão Sáng từ từ hé mắt, đôi môi lão giật giật như người bị trúng gió. Hình như lão đã nhận ra người ngồi bên cạnh chính là Đặng Vũ. Nước mắt lão trào ra, chảy thành dòng, ướt sũng cả mớ tóc trên thái dương. Lão Sáng run rẩy, đưa hai tay chắp trước ngực, miệng lập bập, nói bằng hơi thở hổn hển: – Tôi đội ơn ông… đã… cho tôi được sống ạ.

Nhà văn Thế Đức ở Hà Nội

>> Trăng lên – Tiểu thuyết của Thế Đức – Kỳ 1

>> Trăng lên – Tiểu thuyết của Thế Đức – Kỳ 2

 

Chương X

VỤ ÁN TỬ ĐƯỢC GIẢI CỨU

 

Khi được tin đội xử án chính quyền nhân dân chuẩn bị kéo về làng Vân Nhuệ thì tôi đã lên một tuổi.

Cũng đúng vào thời điểm ấy, Ủy ban Kháng chiến huyện đang có đợt kiện toàn lại cơ cấu tổ chức. Trước tiên, cái tên Ủy ban Kháng chiến huyện được đổi thành Ủy ban Hành chính huyện. Theo sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, Đặng Vũ thôi giữ chức chủ tịch để đặc trách công tác Đảng. Trước đó, Đặng Vũ đã đề nghị với Ban Tổ chức cán bộ tỉnh bổ nhiệm bà Hoa thay cho cương vị chủ tịch của mình nhưng không được chấp thuận. Ban Tổ chức cán bộ tỉnh đã bổ nhiệm Sâm cho đúng với lộ trình quy hoạch lãnh đạo. Bà Hoa thôi giữ chức trưởng ban Dân vận để đảm đương cương vị phó chủ tịch Ủy ban Hành chính huyện thay Sâm. Trưởng ban Dân vận sẽ do Mẫn, một cán bộ từ địa phương mới lên đảm trách. Mẹ vẫn giữ nguyên cương vị nhưng cái tên Hội Phụ nữ cứu quốc được đổi lại là Hội liên hiệp Phụ nữ.

Đặng Vũ liên tiếp nhận được thông tư chỉ đạo của Thường vụ Tỉnh ủy chuẩn bị cho cuộc cải cách ruộng đất. Tiếp theo việc giảm tô cho người nghèo là một chính sách mới. Theo đó, những gia đình có diện tích từ năm mẫu ruộng trở lên, thuê nhiều nhân công hoặc có nhiều người ở mướn, đều bị quy kết là địa chủ. Đã bị quy kết là địa chủ thì ruộng vườn, đất đai, nhà cửa, ao cá, tài sản đều bị tịch thu hết trước khi đưa ra đấu tố trước toàn dân.

Đặng Vũ đi đi lại lại trong phòng làm việc của ông. Vậy là đã rõ ràng. Bao nhiêu điều trăn trở của ông bây giờ đã được sáng tỏ. Nếu căn cứ theo hướng chỉ đạo của Tỉnh ủy, chỉ riêng huyện Phú Vân cũng có tới gần ngàn người bị quy thành phần địa chủ. Gần nửa trong số họ có thể sẽ bị lãnh bản án cao nhất. Đặng Vũ chợt nghĩ tới lão Sáng ở làng Vân Nhuệ. Nếu chiểu theo đúng thông tư của trên gửi về thì ông ấy rất khó thoát khỏi cái án tử hình. Đặng Vũ đã hoạt động ở Phú Vân từ ngày còn trong bóng tối nên ông chẳng lạ gì lão Sáng cả. Thật sự thì ông ấy cũng chẳng đến nỗi nào. Và chính bản thân Đặng Vũ cũng đã hứa với ông ấy sẽ tạo mọi điều kiện để ông ấy được lập công chuộc tội. Vậy nên, Đặng Vũ thấy cần phải giữ đúng lời hứa. Phải có trách nhiệm bảo vệ ông ấy, cũng như bảo vệ tất cả những người đang muốn hoàn lương, giống như ông ấy…

Để thật khách quan, Đặng Vũ cho mở một cuộc họp khẩn cấp. Thành phần tham dự là những cán bộ nòng cốt của Ủy ban Hành chính huyện, gồm có Sâm, khi ấy đang đảm trách cương vị chủ tịch Ủy ban Hành chính huyện. Bà Hoa, phó chủ tịch. Huyện đội trưởng Quyết. Trưởng ban Dân vận Mẫn, và tất nhiên có cả sự hiện diện của chủ tịch Hội Phụ nữ huyện.

Đặng Vũ nêu quan điểm của mình trước cuộc họp. Chủ trương của ông là cần thống nhất quan điểm trong ban lãnh đạo để có hướng sàng lọc thật kỹ các đối tượng trước khi cung cấp một danh sách “những kẻ mang án tử hình” cho đội xử án chính quyền nhân dân được cấp trên cử về. Trên cơ sở đó, Đặng Vũ chủ trương giảm thiểu tối đa đối với những người bị oan sai, càng nhiều càng tốt. Khi Đặng Vũ còn chưa kịp dứt lời, Sâm đã đứng bật dậy, nét mặt biểu lộ sự phản ứng khá gay gắt.

Thưa đồng chí Bí thư. Cho dù chúng ta không muốn, nhưng theo tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh thì cuộc đấu tranh trong giai đoạn mới cũng rất cần có sự quyết liệt. Chúng ta không được mất cảnh giác, cần phải loại bỏ tận gốc những tàn dư của chế độ phong kiến và giai cấp áp bức bóc lột. Không để chúng có cơ hội cấu kết với nhau, ngóc đầu dậy, tiếp tục chống phá cách mạng, chống phá hòa bình, cướp đi thành quả của các tầng lớp nhân dân lao động nghèo khổ đã hàng chục năm trời đấu tranh vô cùng gian khổ mới giành lại được.

Tất cả mọi người có mặt đều im lặng. Không khí trở nên rất căng thẳng khi nghe Sâm đưa ra ý kiến của mình. Quyết hết nhìn Đặng Vũ lại nhìn bà Hoa và đồng chí chủ tịch Hội Phụ nữ. Ông cũng muốn nêu ý kiến của mình nghiêng về phía Đặng Vũ nhưng lại e ngại Sâm. Bà Hoa ngồi đối diện với Quyết, thấy vậy, đứng dậy xin phép được phát biểu.

Thưa đồng chí Bí thư, thưa đồng chí Chủ tịch, Đảng ta vốn đầy lòng nhân ái, luôn lấy phương châm giáo dục, đánh kẻ chạy đi chứ không đánh kẻ chạy lại. Đối với những thành phần địa chủ nhưng không có nợ máu với nhân dân, lại ít nhiều có đóng góp cho kháng chiến, nếu họ đã thực sự hối cải thì chúng ta cần giáo dục, giúp đỡ họ, cho họ cơ hội được đóng góp, cùng với toàn dân xây dựng Xã hội Chủ nghĩa và đấu tranh với chính quyền Ngô Đình Diệm ở miền Nam, tiến tới thống nhất đất nước. – Bà Hoa nói liền một mạch rồi dừng lại, đưa mắt nhìn thẳng vào ánh mắt đỏ đọc của Sâm đang ném những tia hằn học về phía mình. Nhưng dường như bà Hoa vẫn không hề có chút nao núng nào. Bà nói tiếp. – Thưa các đồng chí, hằng ngày, hằng giờ, chúng ta đang tố cáo chính quyền Ngô Đình Diệm đàn áp dã man những người kháng chiến cũ ở miền Nam. Hành động trả thù của chính quyền Ngô Đình Diệm đã vi phạm nghiêm trọng Hiệp định Giơ-ne. Vậy, không nhẽ chúng ta lại giẫm chân lên vết giày của họ. Bởi vậy, tôi đồng ý với ý kiến của đồng chí Đặng Vũ, và cũng mong đồng chí Sâm mở rộng lòng khoan dung, xem xét lại quyết định của mình.

Bà Hoa nói xong, ngồi xuống, chờ đợi ý kiến phản hồi của mọi người. Mẹ nhìn sang bà Hoa và rất lo lắng. Quyết vẫn ngồi im, mồ hôi vã trên trán, chảy thành dòng xuống má. Những người còn lại hình như cũng đang bị ngậm hột thị, không thấy ai dám hé răng tới nửa lời. Đặng Vũ thấy vậy, đứng lên, đưa mắt nhìn mọi người một lượt, rồi nói:

Nào, mời các đồng chí tiếp tục phát biểu, nêu rõ quan điểm của mình đi chứ. Tôi yêu cầu mọi người cứ thẳng thắn, đây là cuộc họp nội bộ, các đồng chí không lo sẽ bị trù úm. Tôi xin lấy danh dự bảo đảm với các đồng chí về vấn đề này.

Đặng Vũ vừa dứt lời, mẹ từ từ đứng dậy, vẫn là giọng nói dịu dàng vốn dĩ, nhưng rất mạch lạc:

– Tôi ủng hộ ý kiến của đồng chí Đặng Vũ và đồng chí Hoa. Bản án tử hình chỉ nên áp dụng đối với những kẻ đã từng áp bức bóc lột nhân dân thậm tệ, hoặc có nhiều nợ máu với đồng bào. Chúng ta nên tạo cơ hội cho những người còn lại được lập công chuộc tội, để họ góp công góp sức vào công cuộc xây dựng đất nước.

Mẹ nói xong, đưa mắt nhìn Quyết. Trong ý nghĩ của mẹ vụt liên tưởng về một con người đã từng xông pha trong lửa đạn rất ngoan cường, để chiến đấu, giải phóng làng Vân Nhuệ. Mà sao lúc này, trong cuộc đấu tranh nội bộ giữa những người đồng chí, Quyết lại thiếu tự tin đến mức như vậy. Trong ánh mắt của mẹ lộ rõ sự thương cảm đối với Quyết. Cùng trong khoảnh khắc ấy, Quyết đã bắt gặp ánh mắt của người nữ đồng chí, mới trước đây không lâu còn vô cùng nhút nhát, tới mức ông đã tưởng không thể trụ nổi trong hàng ngũ của những người kháng chiến. Bỗng nhiên Quyết thấy sượng sùng quá. Từng lời, từng câu nói của người phụ nữ ấy và bà Hoa đã kích động mạnh mẽ đến lòng tự trọng, khiến ông không thể ngồi yên được nữa.

Thưa các đồng chí. – Quyết đứng dậy. – Tôi thiết nghĩ, quê hương của chúng ta từ hàng chục năm trời nay đã đổ không biết bao nhiêu máu xương. Từ trong tận đáy lòng, tôi không bao giờ muốn làng xóm quê hương của chúng ta đổ thêm một giọt máu nào nữa. Với tư cách của người đã chiến thắng, hơn bao giờ hết, chúng ta nên tiếp tục phát huy truyền thống vốn có của một dân tộc đã từng nhiều lần hết lòng độ lượng, khoan dung với kẻ thù. Gần đây nhất, trong suốt thời kỳ kháng chiến chín năm, đặc biệt là trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, hàng ngàn tù binh Pháp bị bắt đã được chúng ta rộng lòng ân xá, cho trở về quê hương đoàn tụ với gia đình, làm cho cả thế giới đều nức lòng ủng hộ chúng ta. Vậy thì giờ đây, không lẽ gì chúng ta lại không thể rộng lòng khoan dung đối với những kẻ cùng là máu đỏ da vàng, cho dù họ đã từng lầm đường lạc lối, đã từng đứng chung chiến hào với kẻ thù của dân tộc. Đối với họ, nếu chúng ta biết sử dụng, tôi đảm bảo chắc chắn họ sẽ dốc lòng, dốc sức để lập công chuộc tội. Tinh thần nhân đạo của chúng ta sẽ là hồi chuông cảnh tỉnh, là tấm gương soi sáng để cả thế giới biết rằng, chính phủ của Cụ Hồ là một chính phủ sáng ngời chính nghĩa. Từ đó, sẽ khích lệ cả thế giới đoàn kết, đấu tranh, ủng hộ sự nghiệp cách mạng của chúng ta, buộc chính quyền Ngô Đình Diệm phải thực hiện nghiêm chỉnh Hiệp định, trước mắt phải dừng ngay hành động đàn áp dã man đối với những người kháng chiến cũ ở miền Nam, tiến tới tổng tuyển cử, thống nhất đất nước…

Quyết nói liền một mạch. Và ông vẫn còn đang tiếp tục nói thì bất ngờ Sâm giơ tay đập mạnh xuống bàn. Tiếng đập bàn đánh rầm, làm mọi thứ trên mặt bàn nảy tưng lên, rơi xuống đất tung tóe. Đôi mắt Sâm trắng dã, long lên sòng sọc.

Thôi! Không nói nữa! Sặc mùi phản cách mạng! – Sâm chỉ thẳng vào mặt Quyết quát. Rồi ông ta lại tiếp tục lớn giọng. – Một tư tưởng thỏa hiệp! Không! Còn hơn cả sự thỏa hiệp nữa! Phải nói thẳng ra, đây là sự đầu hàng kẻ thù của giai cấp mới đúng. Trong khi cả miền Bắc đang sôi sục, hằng ngày hằng giờ đấu tranh quyết liệt để trấn áp bọn chúng thì anh lại cam tâm làm kẻ đầu hàng. Tôi nói như vậy có đúng không hở anh Quyết, hở các đồng chí?

Thưa anh. Tôi đang nói thì anh đã cắt lời không cho tôi nói. Ý của tôi là chúng ta sẽ thực hiện từng bước. Sau khi tịch thu ruộng đất của địa chủ, chúng ta cần sàng lọc đối tượng, chỉ loại bỏ những tên cường hào ác bá, có nhiều nợ máu với nhân dân và những kẻ ngoan cố chống phá cách mạng đến cùng. Đối với những kẻ này, chúng ta cần phải thẳng tay trừng trị, không được bỏ sót một tên nào. Bởi vậy, tôi xin nhất trí với phương án đồng chí Bí thư đưa ra. Để tránh tình trạng oan sai đối tượng, tôi đề nghị chúng ta cần tổ chức ngay một cuộc điều tra, lấy ý kiến tham khảo của nhân dân, đặc biệt là những người ở ngay tại các gia đình đối tượng để có được một kết luận thật chính xác, mang lại sự công bằng nhất, khách quan và nhân đạo nhất.

Hừ, tại sao lại phải công bằng, khách quan, rồi lại nhân đạo đối với bọn phản nước hại dân. Nói như anh Quyết thì đường lối chính sách của Đảng và Chính phủ là sai à? Vậy là rõ ràng rồi nhé, chính anh đang phủ quyết cuộc cải cách ruộng đất của Đảng và Chính phủ, để mặc cho kẻ thù giai cấp cứ việc nhởn nhơ, chờ đợi cơ hội, rồi sẽ ngấm ngầm cấu kết với nhau, tiếp tục chống phá thành quả cách mạng. – Sâm lại đùng đùng đứng dậy, cắt ngang lời Quyết. Vẫn là đôi mắt trắng dã của Sâm lại vụt chuyển sang màu đỏ đọc. – Phải đấu tranh quyết liệt với tư tưởng hữu huynh, thiếu triệt để cách mạng của những kẻ đang muốn thủ tiêu cuộc cải cách ruộng đất của Đảng và Chính phủ…

Cơn uất nghẹn của Sâm bị dồn nén quá mức, đã bật tung. Đặng Vũ thấy tình thế không ổn, nhất là việc Sâm đập bàn đập ghế trước một cuộc họp gồm những cán bộ chủ chốt thì không thể chấp nhận được. Ông đứng dậy, giơ tay ra hiệu cho Sâm dừng lại.

Vấn đề hiện tại là chúng ta đang cần tìm ra hướng đi đúng đắn để thực hiện chủ trương chính sách của Đảng cho tốt. Trong cuộc họp này, ai cũng có thể đưa ra ý kiến của mình một cách thẳng thắn, dân chủ, để tất cả cùng nhau phân tích, mổ xẻ, tìm ra cái sai, cái đúng, cái lợi, cái hại. Tôi yêu cầu mỗi đồng chí đều phải phát huy cao độ tinh thần đoàn kết, làm chủ tập thể, biết tôn trọng lẽ phải, không áp đặt một cách máy móc bắt người khác phải tuân thủ theo ý của mình. Về ý kiến của riêng tôi thì sáng kiến của đồng chí Quyết là rất xác đáng. Chúng ta nên tổ chức một tổ công tác, xuống ngay từng nhà đối tượng, trực tiếp tìm hiểu những người ở trong gia đình của các đối tượng ấy. Tiếng nói của những người này là tiếng nói của nhân dân, của những người cùng khổ, sát với thực tế nhất, sẽ là bản án xác đáng, đúng người, đúng tội, không làm cho chúng ta phải hối hận khi có một quyết định sai lầm. Tôi xin lấy ý kiến dân chủ. Nào, yêu cầu mọi người cho biểu quyết.

Tất cả những người có mặt trong cuộc họp đều tán thành với ý kiến của Đặng Vũ và Quyết. Riêng Sâm, sau giây phút ngập ngừng, ông ta cũng giơ tay biểu quyết một cách miễn cưỡng. Đặng Vũ thấy vậy nói luôn:

– Vậy thì ta cứ thế mà làm. Tôi giao cho đồng chí Chủ tịch, đồng chí Phó chủ tịch phối hợp làm cho tốt. Nhưng hai người cần nhớ rằng, trong tổ công tác nhất thiết phải có đầy đủ đại diện của Huyện đội, Hội Phụ nữ, Ban Dân vận, Thanh niên và các cơ quan đoàn thể xã hội khác. – Đặng Vũ nói xong, quay về phía Sâm và bà Hoa. – Anh Sâm, chị Hoa đã nghe rõ chưa?

– Thưa anh, vâng ạ. – Bà Hoa đáp lời ngay.

– Thưa anh, tôi nghe rõ rồi ạ. – Sâm cũng lúng búng phát ra mấy câu từ trong họng.

– Nghe rõ rồi thì cứ vậy mà làm cho tốt, nếu có tội tình gì, tôi chịu. – Đặng Vũ nói xong, tuyên bố kết thúc cuộc họp.

***

Đặng Vũ đặt tất cả niềm tin vào những gì ông biết được trong suốt thời gian hoạt động ở Phú Vân. Không ít gia đình dự kiến sẽ bị quy thành phần địa chủ ác bá đều được những người ở trong nhà họ xác nhận, họ cũng chẳng đến nỗi nào. Riêng với nhà lão Sáng, tất cả số người ở trong nhà lão đều khẳng định lão là ân nhân cứu mạng của họ. Trong suốt thời gian làng Vân Nhuệ gia nhập tề, lão Sáng chưa từng chỉ điểm cho quân Pháp bắt bớ đàn áp du kích. Cái tội duy nhất của lão là cho thằng con trai sung lính Tây thì đã bị chết rồi. Đặng Vũ lại khẳng định thêm một lần nữa với chính mình, vậy thì nhất định phải cứu lão Sáng, không thể để cái án tử hình oan nghiệt giáng xuống đầu ông ta.

Nhưng Đặng Vũ đã không thể ngờ, ngay sau cuộc họp, Sâm đã nghĩ đến việc phải đi trước Đặng Vũ một bước. Ông ta cử tay chân thân tín đến từng gia đình đối tượng, mớm lời cho những người mà Đặng Vũ cần khai thác. Người được Sâm chọn làm việc này là Mẫn. Mẫn là tay chân thân tín của Sâm được chọn từ cơ sở, được Sâm bổ nhiệm vào ghế trưởng Ban Dân vận thay bà Hoa.

Ráng mà làm cho tốt, chỗ của mi không phải là ở Ban Dân vận đâu. Tao muốn mi phải ngồi vào chỗ của mụ Hoa đang ngồi kia kìa. Mi nghe chửa?

Mẫn nghe Sâm nói, hiểu ý, nên càng hăng hái hơn để lập thành tích với Sâm. Mẫn bí mật tuyển một đội gồm tất cả những thành phần chậm tiến ngoài xã hội, đội lốt cán bộ chính quyền nhân dân cùng Mẫn xuống từng gia đình đối tượng theo danh sách mà Sâm đã cung cấp.

Khi mới bắt đầu triển khai công việc, Mẫn và “tổ công tác” của Mẫn đã bị rất nhiều cá thể được hỏi phản đối, không chịu hợp tác. Nhưng bọn tay chân của Mẫn đã dùng đủ mọi thủ đoạn đe nẹt, dọa sẽ khép họ vào tội chống lại kháng chiến. Mà cái tội chống lại kháng chiến thì ai cũng biết, nếu không bị giết thì cũng sẽ bị đi tù đến mọt gông. Khi Mẫn thấy họ vừa đủ sợ rồi, hắn hứa hẹn sẽ thưởng công cho họ bằng chính nhà ở và tài sản mà chủ của họ đang sở hữu. Phần thưởng nhiều hay ít còn tùy thuộc vào sự tố giác của họ đối với việc buộc tội chủ của họ nữa.

Cuối cùng thì Sâm và Mẫn cũng đạt được thâm ý của mình. Hầu hết những người ở hoặc làm công, phần vì sợ, phần vì hám lợi, đều nghe theo sự xui khiến, phản lại chủ của mình.

Ở làng Vân Nhuệ, không khí đang rất sôi sục. Những gia đình giàu có, nằm trong diện có thể bị quy là địa chủ, phú nông vô cùng hoảng sợ. Ai cũng nghĩ tới việc tẩu tán, cất giấu tài sản. Nhưng khi họ vừa ra khỏi cổng ngõ đã lập tức bị những người của Mẫn đón lõng, khám xét, tịch thu hết. Thế mới biết lão Sáng là người khôn hơn họ cả một cái đầu…

Nhưng cho dù lão Sáng có khôn đến mấy thì cũng chẳng thể cưỡng lại được với số phận. Đã đến lượt những người ở trong nhà lão bị lôi đến “trụ sở” làm việc. Gọi là “trụ sở”, nhưng thực ra chỉ là căn nhà vườn, nằm sâu trong hẻm, mà Ủy ban Hành chính xã mới tịch thu của một gia đình giàu có trong làng đã ra thành phố sinh sống, rồi di tản vào Nam khi miền Bắc mới được hòa bình. Mẫn chọn nơi này làm địa điểm để thực hiện ý đồ của Sâm vì nó kín đáo, rất ít khi có người lai vãng tới. Nhà lão Sáng có khoảng gần ba chục người làm công, lần lượt bị điệu tới. Tất nhiên, tất cả những người đó lần lượt đều bị dính bẫy của Sâm và Mẫn. Đến lượt Còi là người gần sau chót. Còi nhất định không chịu. Còi bảo, dù có bị khép vào tội chết Còi cũng không làm chuyện thất đức như thế. Còi bị đánh đập rất đau đớn nhưng vẫn một mực nói lão Sáng là ân nhân cứu mạng và được lão đối xử rất tử tế. Cuối cùng thì bọn người kia đành chịu thua. Chúng nhốt Còi vào một nơi bí mật, cho đến tận ngày xét xử xong gia đình lão Sáng mới chịu thả tự do cho Còi.

Người cuối cùng bị gọi ra trụ sở là Ngà, cô con dâu độc nhất của lão Sáng. Theo phong tục tập quán của làng Vân Nhuệ thì Ngà là con dâu, chỉ biết sinh con cho nhà lão Sáng nên không không phải chịu trách nhiệm liên đới. Nhưng đối với Sâm và Mẫn thì Ngà lại là nhân vật rất quan trọng, rất nặng ký, có thể quyết định số phận của lão Sáng. Bởi thế, Sâm bảo Mẫn phải trực tiếp làm việc với Ngà, phải tìm đủ mọi cách, kể cả dọa dẫm, cưỡng bức, miễn sao đạt được ý đồ.

Khi Ngà vừa được hai thanh niên đột lốt “cán bộ” dẫn vào, Mẫn đã sửng sốt vì sắc đẹp của Ngà. Nàng có khuôn mặt trái xoan trắng hồng. Đôi mắt sắc như dao cau. Chiếc mũi dài, nhỏ, thẳng tắp, lại thêm đôi môi hình trái tim đỏ mọng, khiến Ngà có một nét đẹp sắc sảo nhưng cũng vô cùng quyến rũ. Ngà mặc chiếc quần âu, áo sơ mi cổ viền, trễ xuống tận ngực, tất cả đều bó sát lấy người khiến từng đường cong trên cơ thể lồ lộ, đúng cốt cách của những người có bang giao với người ngoại quốc sống ở vùng ven đô tỉnh lẻ thời thuộc Pháp. Cha đẻ của Ngà từng là sĩ quan quân đội Pháp, bị tử trận trong chiến dịch Thu Đông năm 1947. Mẹ Ngà, sau khi đoạn tang chồng đã lấy một viên sĩ quan người Pháp. Đúng vào thời điểm mẹ Ngà lấy chồng, Sang đang là sĩ quan cấp úy, trung đội trưởng một trung đội trong tiểu đoàn do viên sĩ quan, chồng sau của mẹ Ngà phụ trách. Chính ông ta đã đứng ra tác thành cho Ngà và Sang thành vợ thành chồng. Sau sự việc bố đẻ tử trận, rồi lại đến chồng bị chết nên mối thâm thù của Ngà đối với Việt Minh là vô cùng sâu nặng. Bây giờ, thời cuộc đã đổi thay, khiến Ngà đang phải sống trong một tình cảnh chơi vơi, dở khóc dở cười, khiến Ngà trở nên bất cần đời…

Vẻ đẹp của Ngà đã làm Mẫn chếnh choáng như người bị say nắng. Nhưng với bản tính gian manh, ngay lập tức, Mẫn lấy lại phong độ kẻ cả của người có quyền thế đang làm nhiệm vụ. Mẫn trừng mắt, ném cái nhìn uy hiếp về phía Ngà.

– Cô Ngà là con dâu lão Sáng, vợ tên Sang có rất nhiều nợ máu với nhân dân, đúng thế không?

Ngà cũng chẳng phải loại vừa. Cô đáp lại ánh mắt đang cố tạo vẻ của Mẫn bằng nụ cười khẩy và khuôn mặt vênh ngược lên.

– Đúng thì đã làm sao? Ai làm người nấy chịu, can gì mà các người phải bắt con này ra đây…

Ngà đang còn muốn nói gì nữa thì Mẫn đã đập bàn đánh rầm một cái.

– Thị Ngà! Thị có biết sắp chết đến nơi rồi không? Chẳng qua là ta muốn cứu thị, nên mới gọi đến để bày cho các mà gỡ tội. Nếu thị không muốn sống thì ta cứ để mặc cho cán bộ cải cách lôi thị ra xét xử, rồi bắn bỏ. Thị muốn chọn đằng nào?

– Chết thì chết, con này cũng đếch sợ.

– À, ra là thị đang muốn chết. Thế thì ta sẽ cho thị được toại nguyện.

Mẫn nói rồi đứng phắt dậy, đùng đùng bỏ ra ngoài. Y hất hàm ra hiệu cho hai gã thanh niên đứng chờ sẵn ngoài cửa. Một gã có thân hình cao lớn, bên thái dương trái hằn sâu một vết sẹo do bị chém trong lần đi đâm thuê với cánh giang hồ. Gã kia xăm trổ đầy mặt mũi mình mẩy. Hai gã thanh niên bước vào, mắt gườm gườm rồi cùng xông tới trước mặt Ngà. Gã có vết sẹo bên thái dương trẹo mồm, nói:

Mụ nên biết điều một chút! Sống thì khó, chết thì dễ! Cán bộ cũng vì thương mụ nên mới giúp cho mụ một con đường sống. Mụ không biết gì à, ở khắp nơi, người ta đang bắn bỏ những người có thành phần như mụ đầy ra kia kìa. Rồi cũng chỉ nay mai là đến lượt mụ thôi chứ chẳng phải đợi lâu đâu. Họ sẽ lôi mụ ra pháp trường, trói vào cột, đoàng phát là hết đời. Mụ đừng có thách thức cán bộ mà khốn đấy.

Con này cần đếch gì sống nữa. Cha, chồng, thì đã bị các người giết. Mẹ đi biệt xứ. Con này sống được là nhờ cậy gia đình nhà chồng. Bây giờ gia đình nhà chồng cũng tan nát hết. Đời như thế, thử hỏi con này còn cái đếch gì nữa mà tiếc…

Hai gã thanh niên thấy Ngà có vẻ cứng đầu, liền sừng sộ. Một gã tuốt ngược tay áo rồi chộp lấy cổ tay Ngà vặn ngược về phía sau, khóa chặt lại. Cái mồm hắn dẩu lên, kê gần sát bên tai Ngà.

– Con đĩ, đừng có già mồm! Mày muốn để tao dạy cho mày biết thế nào là luật pháp phải không?

Một cái tát đánh đốp làm Ngà xây xẩm mặt mày, ngã văng khỏi ghế. Gã thanh niên còn lại hất hàm, cười khẩy.

Mụ cứ bướng bỉnh nữa đi! Bọn này sẽ dạy cho mụ biết thế nào là “lễ độ” trước khi cho mụ đi theo thằng chồng của mụ.

Gã thanh niên nói xong, định co cẳng thúc mũi giày vào bụng Ngà thì Mẫn lại đột ngột xuất hiện.

– Dừng lại! Ai cho chúng mày làm như vậy. Cút!

Mẫn tỏ vẻ ân hận, vội vàng bước tới, cúi xuống đỡ Ngà dậy.

Tôi thành thật xin lỗi cô Ngà. Tôi nghĩ là vì cô Ngà chưa hiểu ra vấn đề nên muốn dành chút thời gian để cô tĩnh tâm lại, suy nghĩ cho thấu đáo rồi ta cùng nói chuyện. Ai ngờ, mấy thằng khốn đã nhỡ tay làm bậy quá…

Mẫn vừa nói, vừa xuýt xoa trước sự đau đớn của Ngà. Đối với Ngà, cô không còn lạ gì kiểu nịnh bợ của những hạng người như Mẫn nên đã đáp lại bằng một thái độ hết sức thờ ơ lạnh lùng. Mẫn kín đáo liếc nhìn. Khuôn mặt của Ngà càng thờ ơ lạnh lùng bao nhiêu, càng trở nên kiêu sa sắc sảo bấy nhiêu đã hút hết phần hồn của Mẫn. Nhưng vẫn là bản tính gian manh vốn có, Mẫn vẫn tiếp tục chiêu trò bằng thái độ hết sức thương xót cho Ngà.

Tôi biết hoàn cảnh của cô Ngà hiện thời có nhiều đau thương lắm. Nhưng thời thế đã vậy rồi, biết làm sao được. Đời người có số có vận cả. Cho dù cô Ngà không muốn sống nữa nhưng cô vẫn cần phải sống. Cô cần phải sống là để cứu mấy đứa nhỏ, con của cô đó. Tôi thử hỏi, nếu mẹ của chúng cũng chết nốt thì chúng sẽ ở với ai, sống như thế nào?

Ngà nghe Mẫn nói về mấy đứa con thì bỗng chùng hẳn lại. Hắn nói đúng. Cho dù mình không muốn sống nhưng vẫn phải sống. Mình không còn thương bản thân mình nhưng vẫn phải thương lũ con nhỏ của mình. Thời thế đã đổi thay, voi bị đày xuống làm chuột cống rồi. Cha của chúng đã chết. Bây giờ đến lượt ông nội chúng sắp bị giết. Nếu mình cũng đi theo hai người ấy, nhà cửa lại bị tịch thu hết, lũ con mình còn biết chui rúc vào đâu. Ngà chợt nghĩ đến hũ vàng ông bố chồng và mình đã đem đi chôn dạo mấy tháng trước. Chính ông đã biết trước thời thế rồi sẽ đến lúc như thế này, đã gửi trọn niềm tin cho bản thân mình. Nếu mình không làm tròn được bổn phận thì chính mình sẽ có tội với ông, có tội với lũ trẻ và có tội với cả cha của chúng nữa.

Ngà nghĩ tới cảnh những đứa con của mình không cha, không mẹ, không nhà không cửa, dắt nhau đi lang thang, cầu bơ cầu bất, chui rúc xó xỉnh gầm cầu cống rãnh mà bỗng thấy lòng đau như xé. Đúng là mình cần phải sống. Rất cần phải sống! Không thể để cho các con của mình rơi vào tình cảnh như thế được. Cho dù nhà cửa, ruộng vườn sẽ bị tịch thu, nhưng đến lúc yên ổn, mình sẽ lấy số vàng đó và đưa các con đi thật xa. Có thể sẽ đưa chúng về quê ngoại. Quê ngoại của chúng, cả làng, cả xã cùng đi theo đạo Thiên chúa. Ở đó, Chúa sẽ che chở cho mẹ con mình, sẽ là chỗ an toàn nhất cho mẹ con mình nương náu.

Ngà suy nghĩ một hồi rồi từ từ quay lại nhìn thẳng vào mặt người đang ngồi đối diện với mình. Lại một cái nhếch mép cười khẩy ném vào mặt hắn.

– Vậy, ông cần gì ở tôi?

Mẫn thấy Ngà đã có vẻ xuống nước, vội hạ giọng.

– Thứ nhất, mấy hôm nữa, đội công tác của huyện sẽ về lấy lời khai của những người trong gia đình cô về bản thân ông Sáng. Cô phải làm ra vẻ đối lập với ông ấy, làm như mình cũng là người bị ức hiếp chẳng khác gì những người ở trong nhà ông ta. Thậm chí, cô cứ khai là từ ngày chồng mất, cô đã bị ông ta cưỡng bức làm chuyện dâm ô. Cô càng tố cáo ông ấy có nhiều tội ác đối với cô bao nhiêu thì càng có lợi cho cô bấy nhiêu. Cô sẽ được đội xử án chính quyền nhân dân cho hưởng đặc ân, sẽ được ở lại chính ngôi nhà đó để sống và nuôi con. Ngược lại, nếu cô để đội công tác hiểu rằng cô cùng một giuộc với ông bố chồng, cùng tiếp tay cho ông ấy hà hiếp bóc lột người lao động thì tội nặng lắm. Đến lúc ấy, sẽ chẳng có ai cứu nổi cô nữa đâu. Cô hiểu ý tôi nói chứ?

Ngà vừa nghe Mẫn nói đến thế, giãy nảy lên.

– Nhưng tôi không thể làm như thế được. Ông Sáng là bố chồng của tôi. Ông thương mẹ con tôi lắm. Tôi không phải là hạng người khốn nạn như các người nghĩ đâu, đừng hòng bắt tôi làm những điều thất đức như thế!

Đằng nào thì ông ta cũng phải chết. Nếu cô đứng ra bảo vệ cho ông ấy mà phải chết cùng thì phỏng có ích lợi gì? Cuối cùng là chỉ khổ cho lũ con nhỏ của cô thôi. Tôi tin là, khi xuống âm phủ, ông Sáng sẽ tường tỏ tình cảnh của cô phải làm như vậy chỉ vì lũ trẻ, chắc chắn ông ấy sẽ đại xá cho cô thôi. Tôi biết ông Sáng cũng thương các cháu của ông ấy lắm. Cô hãy nghe tôi, hãy làm như vậy để cứu lấy bản thân cô, cứu lấy lũ trẻ.

Tôi không thể trả lời ông ngay lúc này được. Tôi xin ông hãy cho tôi suy nghĩ thêm đã. Còn điều kiện thứ hai?

Mẫn đứng dậy, bước ra cài then cửa rồi quay lại gần Ngà, đưa tay chụp lấy bàn tay trắng như ngọc của Ngà.

Tôi muốn…

Mẫn nói rồi ôm chầm lấy Ngà, ghì thật chặt. Ngà muốn đẩy hắn ra nhưng hai cánh tay hắn cứng như thép càng siết chặt hơn làm Ngà bất lực. Ngà muốn kêu lên nhưng miệng cô đã bị Mẫn khóa cứng lại bằng cái miệng của hắn đang ngoạm gọn đôi môi cô. Ngà từ từ buông xuôi. Cả thân thể Ngà như bị một luồng điện chạy rần rật khiến cô không còn làm chủ được bản thân mình nữa. Nàng đành để mặc cho bàn tay của Mẫn tự do lộng hành trên khắp thân thể của mình. Mẫn lập cập, run rẩy, bế thốc Ngà vào gian trong, đặt trên chiếc giường trước đây chủ nhà đã chuẩn bị sẵn để thỉnh thoảng đưa bồ nhí đến.

Chỉ lát sau, từ trong gian phòng đã bắt đầu hắt ra tiếng rên rỉ, rồi tiếng thở hổn hển, gấp gáp của hai người khiến cả ngôi nhà vườn bỗng chốc chòng chành, chao đảo rồi quay tít…

***

Khi đội công tác do Đặng Vũ quyết định thành lập trong cuộc họp kín giữa các lãnh đạo chủ chốt trở về báo cáo, ông biết ngay là mình đã bị chậm một bước. Linh cảm cho Đặng Vũ biết rất rõ kẻ đã làm việc này là ai. Ông cho gọi Quyết, bà Hoa và mẹ tới để bàn cách cứu vãn tình thế.

– Các đồng chí có biết vì sao mọi việc lại bị đảo ngược như thế này không?

Cả bà Hoa, Quyết và mẹ đều ngơ ngác nhìn nhau, không ai biết lý do vì sao thì Đặng Vũ đã tiếp lời:

– Cũng là do tôi quá tin tưởng vào một triết lý sống đơn thuần, cái thiện ắt phải thắng cái ác, cái nhân nghĩa ắt phải thắng bạo tàn. Chính bởi vậy, tôi đã để lỡ một nước trong ván cờ này. Ngày mai đội xử án sẽ về. Bản danh sách do Sâm tổng kết từ ý kiến của đội công tác sẽ được trao cho họ. Trên cơ sở đó, họ sẽ bắt đầu lần lượt đến từng làng, từng xã, điệu cổ từng người ra để xét xử.

Đặng Vũ đưa đôi mắt buồn rầu lần lượt nhìn Quyết, bà Hoa và mẹ.

– Các đồng chí thử xem có cách gì cứu họ được không?

Nhưng cả ba người vẫn im lặng. Mẹ và bà Hoa hết nhìn nhau lại nhìn Đặng Vũ và Quyết. Quyết cũng chẳng hơn gì bà Hoa và mẹ. Ông ngồi im, có vẻ đang cân não về một điều gì, rất căng thẳng. Sau một hồi, cả ba đều lắc đầu trả lời không thể tìm ra được phương kế nào. Về phần Đặng Vũ, tuy hỏi vậy nhưng ông cũng thừa biết, trong tình trạng hiện thời, nếu cố tình thay đổi nước cờ này, có thể sẽ làm cho tình hình càng trở nên phức tạp hơn. Đặng Vũ mím chặt môi, tự truy xét với chính bản thân mình. Trong thâm tâm, Đặng Vũ tự gán cho mình là người phải chịu trách nhiệm chính trong vụ việc này. Quyết buông hai tay, nhìn Đặng Vũ với ánh mắt bất lực.

Đối với ông, Đặng Vũ luôn là người mà ông hết mực kính trọng, là người lãnh đạo tài ba xuyên suốt thời kỳ huyện Phú Vân còn chìm trong bóng tối và chín năm kháng chiến lâu dài. Mặc dù Đặng Vũ không nói rõ kẻ nào đã chủ mưu trong vụ này, nhưng Quyết cũng dễ dàng đoán biết được kẻ đó là ai. Đặng Vũ nói là ông đã bị thua một nước trong ván cờ này. Không! Quyết khẳng định, Đặng Vũ không hề là kẻ chiến bại.

Ông vẫn là người chỉ huy có trí tuệ tuyệt vời. Đó chẳng qua chỉ là một khoảnh khắc ông đã để lòng tin bị đánh cắp một cách trâng tráo, nên mọi giá trị nhân văn nhất thời đã bị đảo lộn bởi kẻ khoác chiếc áo của người cán bộ cách mạng mà thôi…

– Tôi có ý kiến thế này mọi người xem có được không? – Quyết nói.

– Cậu cứ nói đi.

Ngày mai đội xử án sẽ về đây trước khi xuống từng địa phương. Chúng ta thử tìm hiểu tâm lý của họ. Nếu họ cũng có thiện ý tốt thì chúng ta sẽ đặt vấn đề thẳng thắn để họ nương tay hơn một chút.

Trong tình hình hiện tại, cậu làm thế có khác gì lấy đá tự đập vào chân mình để trở thành một thằng què. – Đặng Vũ lắc đầu, cười gượng. – Những người được cử đi học tập để thực thi chính sách cải cách ruộng đất đều là những người được tuyển chọn rất kỹ từ những thành phần bần cố nông. Họ căm thù giai cấp địa chủ đến mức khắc cốt ghi xương. Đối với họ, địa chủ là loài sâu mọt, là những con đỉa đã hút máu họ đến kiệt cùng, làm gì có chuyện họ sẽ nương tay. Ngay việc chúng ta đưa ra cách xử lý riêng như đã bàn bạc hôm vừa qua là một cách làm rất mạo hiểm. Nhưng vì lương tâm mà chúng ta dám xé rào. Nếu vấn đề này để lộ ra ngoài, lập tức chúng ta sẽ bị quy chụp, bị coi là người chống lại đường lối của Đảng và Chính phủ, có thể đưa chúng ta đến chỗ rất bất lợi.

Quyết nghe Đặng Vũ nói, đưa hai tay lên đầu, luồn vào mớ tóc rối bù, nắm chặt lại. Ông đang muốn bới tung trí óc xem có thể tìm được cách gì hay hơn không? Nhưng bất lực, ông đành buông xuôi hai bàn tay rồi ngồi bật dậy, lưng ngã trên thành ghế, đưa mắt nhìn bà Hoa có ý muốn hỏi xem bà có cách gì để cứu vãn tình hình không? Bà Hoa cũng đưa mắt đáp lại cái nhìn của Quyết rồi quay sang Đặng Vũ.

– Em nghĩ, để làm một việc có lợi, đúng với lương tâm và đạo lý, anh nên gặp ông Sâm, nói rõ để ông ấy hiểu mà thay đổi quan điểm. Cũng cần phải nói thẳng ra rằng, chính ông ấy đã chủ mưu làm phức tạp thêm tình hình và yêu cầu ông ấy rút kinh nghiệm…

– Muộn rồi. Việc không chỉ đơn giản thế đâu. Chúng ta không thể đấu tranh với cậu ta trong thời điểm này đâu. Cậu ta đang say sưa lập thành tích, đang muốn chứng tỏ là người có năng lực tốt trong cương vị mới. Tôi xin nhắc lại, chính chúng ta đang làm một việc tày đình mà chỉ có những người như chúng ta mới dám làm thôi. Nếu việc này bị lộ ra thì sẽ là đại họa cho tất cả chúng ta đấy, các bạn hiểu chứ?

– Thưa các anh các chị! Chị Hoa nói đúng đấy ạ. – Từ đầu cuộc họp đến giờ, mẹ vẫn chỉ lắng nghe mọi người nói, bấy giờ mới xin phép được phát biểu. – Việc này chính là do Sâm chủ mưu. Em sợ ông ta chưa dừng lại ở đây. Sắp tới, sẽ còn rất nhiều hệ lụy từ phía ông ta gây ra cho những người không đồng nhất quan điểm. Chúng ta nên bàn cách phòng ngừa ngay từ bây giờ khi còn chưa muộn.

– Đúng vậy đấy anh ạ. – Cả bà Hoa và Quyết đều quay lại nhìn Đặng Vũ nói.

– Tớ biết rồi. Nhưng các cậu cứ yên tâm, nếu có vấn đề gì tớ sẽ chịu tất, không liên quan gì tới mọi người đâu.

Đặng Vũ quả quyết nói. Ông thấy cũng cần phải trấn an và động viên mọi người. Trong thâm tâm ông, kể từ khi khởi xướng việc này, ông đã xác định những tình huống xấu nhất có thể sẽ xảy ra và sẽ mang lại cho ông một kết cục rất tồi.

– Không thể như thế được. Nếu anh Đặng Vũ có vấn đề gì thì huyện Phú Vân của chúng ta sẽ ra sao đây? Để một người như ông Sâm lên nắm quyền là một đại họa không chỉ với chúng ta đâu, mà sẽ là đại họa cho tất cả nhân dân trong huyện Phú Vân nữa đấy. Chúng ta cần phải làm một việc gì thật hữu hiệu để ngăn ngừa Sâm gây hậu quả xấu cho anh Vũ, cho chúng ta. – Bà Hoa nói.

– Đúng là như thế. Có thể ngay bây giờ chưa thể tìm ra được cách gì ngăn chặn Sâm hành động, nhưng chúng ta sẽ cố gắng không để Sâm tiếp tục lộng hành như thế được. – Quyết tiếp lời bà Hoa.

Đặng Vũ nghe mọi người sôi sục bàn về vấn đề ngăn chặn Sâm, không để ông ta làm những việc có thể gây hậu quả tiêu cực cho mình và những người thân xung quanh. Ông giơ tay về phía mọi người, miệng cười gượng gạo.

Các bạn đang bàn bạc theo phương hướng không đúng với chủ đề rồi. Tôi rất hiểu Sâm là ai, nhưng đó là việc không phải ngay bây giờ chúng ta cần bàn bạc. Công việc trước mắt của chúng ta là phải tìm cách cứu lấy những người Sâm đang muốn lôi ra bắn bỏ. Tôi khẳng định thêm một lần nữa, họ là những con người nếu được sống, rất có thể họ sẽ cải tạo để trở thành người tốt, hoàn toàn không đáng phải chết oan nghiệt như vậy. Nào, bây giờ chúng ta hãy quay lại chủ đề chính, sẽ không còn nhiều thời gian nữa đâu…

Đặng Vũ thấy mọi người vẫn im lặng, ông lại tiếp tục lên tiếng:

– Mỗi chúng ta hãy cố gắng tìm xem có giải pháp nào thì báo cho tôi biết. Còn bây giờ, cô Hoa, với cương vị phó bí thư Huyện ủy chỉ đạo cho Đoàn Thanh niên làm tốt công tác cổ động, chào mừng đội xử án chính quyền nhân dân về địa phương ta. Bên phụ nữ cần động viên tư tưởng cho bà con được rõ và yên tâm trong tình hình mới. Cuối cùng là đồng chí Quyết, cần phải sẵn sàng hỗ trợ cho đội xử án hoàn thành nhiệm vụ. Bây giờ, mọi người có thể trở về vị trí công tác của mình và sẵn sàng đối mặt với tình hình mới.

***

Đã qua hơn một tháng đội xử án về huyện Phú Vân, rồi xuống từng địa phương thực hiện chủ trương chính sách về cải cách ruộng đất của chính phủ. Một không khí căng thẳng tột cùng bao trùm lên từng làng, từng xã trong huyện. Ở đâu cũng thấy tiếng xì xào bàn tán khi mỗi buổi sớm, người ta lại nghe tiếng súng nổ từ đâu đó vọng lại. Máu của những kẻ xấu số đang nằm dưới chín tầng địa ngục hòa lẫn mùi khói súng, vừa tanh tưởi, vừa cay nồng, lảng bảng khắp đây đó…

Đặng Vũ vội vàng tới văn phòng Hội Phụ nữ báo tin cho mẹ biết đội xử án đã về làng Vân Nhuệ và lão Sáng bị khép vào tội chết. Đặng Vũ vốn là người luôn điềm tĩnh trước mọi tình huống, nhưng lần này chính ông đã phải vội vàng hấp tấp trước một hung tin như vậy.

– Người ta muốn giết ai mà chẳng được. Đến cả đồng chí, đồng đội, một thời đồng cam cộng khổ, cùng chiến đấu chung một chiến hào, nếu bây giờ không cùng chí hướng với họ cũng còn khổ nữa là…

Phải mất một lát, mẹ mới bật ra được vài lời, nói lên những suy nghĩ sặc mùi bất mãn của mình. Đặng Vũ gật đầu. Cái gật đầu của người hùng một thời đã tự xác nhận sự bất lực của chính mình. Ông đứng dậy, lặng lẽ bước ra khỏi văn phòng của chủ tịch Hội Phụ nữ huyện.

Vậy là không thể làm gì để cứu được lão Sáng thoát khỏi nanh vuốt của tử thần. Đêm hôm ấy, Đặng Vũ trằn trọc, ngủ không được thành giấc. Bắt đầu từ lúc gà gáy thứ nhất, ông đã dậy, mở toang cửa sổ, pha ấm trà ngồi chờ tiếng súng nổ kết liễu một sinh mạng mà ông đã từng biểu dương và hứa hẹn sẽ tạo cho cơ hội để làm lại cuộc đời. Ông nghĩ tới Sâm. Thật khốn kiếp! Thằng vô lại ấy đúng là một tên ác thú. Ông rất ân hận và nhớ lại khoảnh khắc đầu tiên gặp gỡ hắn, từng bước dìu dắt, đào tạo và nâng đỡ hắn, để bây giờ, hắn đi một nước cờ phản tướng, giáng vào ông một đòn chí tử.

Đặng Vũ nhấp một tợp trà, nhắm mắt, cố đẩy cái vị đắng cho trôi qua cổ họng rồi ngã lưng vào thành ghế. Ông liếc mắt nhìn chiếc đồng hồ cổ do viên quan huyện sắm vẫn treo nguyên chỗ cũ. Những chiếc kim vẫn đang chậm chạp trôi. Mới chưa tới bốn giờ sáng. Thông thường, mọi cuộc xử bắn đều được thực hiện vào lúc tờ mờ sáng. Đặng Vũ bỗng thấy lòng nhoi nhói đau và dấy lên một tình thương vô hạn đối với con người khốn khổ này. Lão Sáng hoàn toàn không đáng phải chết. Ông ta rất có thể cải tạo để trở thành một con người có ích cho xã hội mới. Đặng Vũ lại một lần nữa khẳng định. Vậy mà Sâm đã bắt lão phải chết…

Đang lúc Đặng Vũ mải suy nghĩ thì người công vụ vội vàng chạy đến trình với ông một phong thư có đóng dấu: HỎA TỐC – TỐI MẬT. Đặng Vũ vội mở ra xem. Ông giật mình. Nội dung công văn nói về một số vấn đề mới trong chính sách cải cách ruộng đất của Chính phủ. Theo đó, hoãn thi hành tất cả các bản án tử hình còn chưa kịp thi hành. Cho tới lúc này, ông còn chưa nghe thấy tiếng súng nổ. Vậy là bản án tử hình đối với lão Sáng vẫn chưa thi hành. Nếu thật nhanh vẫn có thể cứu sống được lão. Ông vội vàng nhét tờ công văn vào túi ngực. Không kịp thay cả bộ đồ ngủ vẫn đang mặc trên người, Đặng Vũ hộc tốc chạy xuống phòng ngủ của Quyết. Ông nói thật nhanh về tinh thần công văn vừa nhận được rồi bảo Quyết khẩn cấp lấy xe ô tô để xuống làng Vân Nhuệ ngay. Ông cũng không quên nhắc Quyết điều thêm một đội vũ trang đề phòng tình huống xấu. Nói với Quyết xong, Đặng Vũ lại hộc tốc chạy về chuồng ngựa. Sở dĩ ông muốn dùng ngựa trong lúc này bởi ông muốn phi thẳng xuống trường bắn sẽ thuận tiện hơn xe hơi. Đặng Vũ nhảy lên lưng ngựa, phi thẳng tới khu tập thể gia đình cơ quan rồi dừng lại trước cửa phòng ngủ của chủ tịch Hội Phụ nữ huyện.

Đặng Vũ cuống cuồng gọi. Ông muốn có người nữ đồng chí này đi cùng bởi cô ấy là người biết được quãng đường gần nhất để về làng Phú Vân và tới trường bắn, sẽ rút ngắn được thời gian đang tính từng giây. Mẹ cũng vừa tỉnh giấc, đang chuẩn bị thức ăn cho chị em tôi để kịp giờ giấc tới cơ quan làm việc. Mẹ nghe Đặng Vũ nói, chỉ kịp gọi với sang nhà hàng xóm nhờ giúp hộ. Đặng Vũ giúp mẹ tôi trèo lên lưng ngựa rồi cũng nhảy phắt lên ngồi phía trước. Xe ô tô chở Quyết cùng đội vũ trang ngồi chen chúc nhau cũng vừa lao tới. Đặng Vũ nhìn đồng hồ đeo tay, chỉ còn ít phút nữa là tới giờ hành quyết lão Sáng. Ông giục tài xế đạp ga hết cỡ. Đặng Vũ và mẹ nằm rạp trên lưng ngựa. Tóc mẹ còn chưa kịp chải, xõa trên lưng, rối bù. Ông kéo dây cương, vung roi, thúc ngựa phi nước đại chạy theo chiếc xe ô tô đang mở hết tốc độ hướng về làng Vân Nhuệ…

***

Buổi chiều hôm qua, lão Sáng bị mấy dân quân trói giật cánh khuỷu hai tay rồi dẫn giải đến sân trụ sở để phiên tòa lưu động xét xử với tội danh hà hiếp, bóc lột nhân dân làng Vân Nhuệ. Lão Sáng quỳ xuống. Trước mặt lão Sáng là chiếc bàn của hội đồng xét xử gồm năm người. Sau lưng lão Sáng là dân chúng làng Vân Nhuệ. Ngồi lẫn trong đám dân chúng của làng Vân Nhuệ có đầy đủ những người ở của gia đình lão Sáng, chỉ thiếu một người duy nhất, đó là Còi. Còi vẫn bị giam giữ từ hôm Sâm bí mật tổ chức đội khảo sát về mớm cung, bắt Còi tố cáo lão Sáng, nhưng Còi một mực không chịu.

Lão Sáng còng gập lưng, đầu cúi gục gần sát mặt đất khiến mái tóc lão rũ xuống, che gần kín khuôn mặt tái nhợt. Viên đội trưởng phiên tòa hắng giọng, ném cái nhìn lạnh ngắt về phía lão Sáng.

– Tên Hoàng Văn Sáng.

Lão Sáng vẫn cúi gập người nguyên tư thế cũ. Chẳng biết do lão không nghe thấy hay vì quá sợ mà vẫn không thấy lão đả động gì tới tiếng gọi của viên đội trưởng. Viên đội trưởng thấy vậy, nổi nóng, đập tay xuống mặt bàn, quát lớn:

– Tên Hoàng Văn Sáng có nghe thấy gì không?

Tiếng đập bàn đánh rầm làm lão Sáng giật nảy mình. Bộ mặt thê thảm của lão ngước lên, nhìn về phía bàn chủ tọa, miệng khẽ cất tiếng rên rỉ:

– Thưa ông, có thân tôi đây ạ.

– Tên Sáng có biết tội ác của mình không? Hãy dỏng tai lên mà nghe đây.

Đội trưởng phiên tòa mặt sát khí đằng đằng cầm tờ giấy để ngang tầm mắt, bắt đầu đọc. Bản luận tội chỉ vẻn vẹn vài dòng chữ ghi tóm tắt trong khuôn viên nhà lão Sáng gồm bao nhiêu nóc nhà. Có bao nhiêu ao, bao nhiêu vườn, dài, rộng, ruộng đất có mấy chục mẫu, bao nhiêu con trâu và cuối cùng là bao nhiêu nhân công làm thuê trong nhà lão, cùng những lời cáo buộc lão Sáng đã hà hiếp bóc lột dã man những người đã làm giàu cho lão…

Đội trưởng phiên tòa đọc xong, tạt cái nhìn có lửa đang cháy phừng phừng vào mặt lão Sáng, quát lớn:

– Tên Sáng đã nghe rõ chưa?

Lại vẫn cái giọng như tiếng rên của lão Sáng cất lên:

– Thưa ông, tôi đã nghe rõ rồi ạ.

– Tên Sáng đã nghe rõ rồi hử, vậy đã nhận ra tội ác của mình có đáng chết không?

– Thưa ông xem xét lại cho, tôi có hà hiếp bóc lột ai đâu ạ.

Lại một tiếng đập bàn đánh rầm nữa khiến lão Sáng lại giật nảy mình. Viên đội trưởng chồm lên, chỉ thẳng vào mặt lão Sáng.

– Nhân chứng, vật chứng rõ rành rành ra đây mà vẫn nỏ mồm cãi. Đúng là bản chất của những tên địa chủ ác bá, bán dân hại nước. Bà con đâu! Ai đã từng bị tên Sáng hà hiếp bóc lột hãy lên tiếng làm chứng để tên Sáng hết đường chối cãi.

Tất cả vẫn im lặng. Không một ai đứng dậy tiếp lời viên đội trưởng. Ông ta có vẻ sốt ruột, lên tiếng giục:

– Nào, bà con ta hãy lên tiếng đi chứ. Bao nhiêu năm bị hà hiếp bóc lột đến tận xương tủy, bây giờ chúng ta đã làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình rồi, không còn sợ gì bọn chúng quay lại trả thù nữa đâu. Bà con hãy lên tiếng tố cáo tội ác của bọn sâu mọt này đi.

Mẫn nghe viên đội trưởng phiên tòa nói, đứng dậy, bước tới chỗ đám người nhà của lão Sáng đang ngồi phía bên phải, hất ngược hai bàn tay ra hiệu cho mọi người, miệng khẽ rít lên:

– Bà con muốn có nhà để ở, muốn có thóc gạo để ăn thì phải biết mở cái miệng ra chứ. – Mẫn vừa nói, vừa lấy cùi chỏ thúc vào mạng sườn một người đàn ông đứng bên cạnh, ra hiệu cho người này đứng lên. Nhưng rồi Mẫn thấy người này có vẻ như không chịu phục tùng theo ý của mình. Mẫn ức quá, cái mồm của hắn dẩu lên, kề sát tai anh ta nói tiếp. – Mày không nói, tao khép mày vào tội đồng lõa với tên Sáng, cho dân quân bắt mày ngay bây giờ để cùng chịu tội chết với tên Sáng.

Người đàn ông nghe Mẫn nói sợ quá, lưỡi líu lại.

– Tôi xin ông đừng bắt, để tôi nói ạ.

– Vậy thì đứng dậy nói ngay đi.

Người này chống hai tay vào đầu gối, từ từ đứng dậy.

– Thưa quan tòa, tôi xin nói ạ.

Viên đội trưởng phiên tòa nghe người đàn ông gọi mình là quan tòa, vội xua tay, cải chính.

– Không được gọi là quan tòa. Quan tòa là cách gọi của chế độ cũ. Chúng tôi là cán bộ kháng chiến được cử về giúp bà con trấn áp bọn phản động. Ông cứ gọi chúng tôi là đồng chí, hay là cán bộ cũng được. Nào, bây giờ ông nói đi.

Người đàn ông vẫn gượng gạo, nói tiếp:

– Thưa cán bộ, đúng là ông Sáng hà hiếp bóc lột chúng tôi ghê lắm ạ…

Người đàn ông này vừa dứt lời đã ngồi thụp xuống, ôm mặt khóc nức nở. Mẫn thấy vậy, nhìn lên bàn hội đồng xét xử đỡ lời:

– Thưa các đồng chí, người nông dân này đã bị tên Sáng hà hiếp bóc lột, uất nghẹn quá nên bây giờ không thể nói tiếp được nữa đấy ạ.

Viên đội trưởng phiên tòa nghe Mẫn nói, giơ tay ra hiệu dừng lại.

– Thôi được rồi. Tiếp đến người khác, ai đã từng bị tên Sáng hà hiếp bóc lột thì tiếp tục đứng lên tố cáo. Tố cáo tội ác của bọn địa chủ chính là thành tích và quyền lợi của mỗi người. Bà con đừng bỏ lỡ cơ hội ngàn vàng này. Chúng ta cần phải đoàn kết, kiên quyết trừng trị, không để bọn địa chủ cường hào ác bá có cơ hội cấu kết với những phần tử phản động khác, ngóc đầu dậy…

Mẫn vẫn tiếp tục chiêu trò của mình. Thêm một người thứ hai đứng lên tố cáo lão Sáng. Rồi lại thêm người thứ ba, người thứ tư, thứ năm. Đến người thứ tám, Mẫn thấy số lượng những người ở trong nhà lão Sáng, hay nói theo cách của Sâm và Mẫn thì đó là lực lượng quần chúng nhân dân tố cáo lão Sáng đã tạm ổn, chỉ cần thêm Ngà nữa, nếu ả chịu tố cáo lão Sáng là có thể khép lão vào tội chết được rồi. Mẫn bước tới bên Ngà, đưa mắt ra hiệu rồi nói nhỏ với thị hãy nhớ lời giao ước.

Cô em đứng dậy nói đi chứ. Đây là cơ hội để cứu cô em thoát khỏi án tử hình đấy. Tôi phải nói mãi người ta mới không xếp cô em cùng chung án tử với ông bố chồng. Nếu bây giờ cô em không đứng dậy tố cáo tên Sáng, cánh du kích đứng kia sẽ đến lôi cổ cô em lên ngay tức khắc.

Ông không cần phải đe dọa tôi.

Ngà đáp lời, rồi đứng vụt dậy, chỉ mặt lão Sáng.

Thưa cán bộ, sau khi chồng tôi chết, ông Sáng đã bắt tôi ngủ với ông ấy đấy ạ.

Ngà cũng chỉ nói được đến thế bỗng thấy họng cứng lại, không thể nói tiếp được nữa. Bỗng thị ôm mặt khóc nức nở. Cả từng ấy con người đang im phăng phắc bỗng nhốn nháo. Rất đông người đã xô lại, xúm quanh lão Sáng chỉ mặt nguyền rủa. Ông nội nghe đứa con dâu lão Sáng tố cáo đã bị bố chồng cưỡng hiếp thì không thể chịu đựng thêm được nữa. Ông đứng bật dậy, bước tới đám đông đang xúm quanh lão Sáng, quát lớn:

Mọi người đừng vội nghe lời buộc tội không có chứng cứ. Tôi tin là ông Sáng chẳng đến mức hư hỏng, làm điều thất đức đến như vậy đâu, đừng té nước theo mưa, đừng làm khổ người ta thêm nữa…

Mấy người ngồi trên bàn hội đồng xử án nghe ông nội nói, nhớn nhác nhìn nhau. Viên đội trưởng quay về phía Mẫn, vẫy tay. Mẫn vội vàng chạy tới. Viên đội trưởng ghé tai Mẫn thì thào:

Lão già kia là ai thế hở đồng chí?

Thưa đồng chí, ông ấy là người làng này. Gia đình ông ấy có công rất lớn với cách mạng. Bản thân ông ta cũng có công

giết chết tên đồn trưởng Tây đóng ở đồn làng Vân Nhuệ. Ông ta có con trai và con dâu đều đi theo kháng chiến. Nghe đâu, tay con trai làm chức gì to lắm, ở cấp đại đoàn, là bạn rất thân với Đặng Vũ. Cô con dâu ông ấy cũng đang làm chủ tịch Hội Phụ nữ huyện đấy ạ.

Viên đội trưởng phiên tòa vằn mắt, hướng về phía ông nội, gằn giọng:

Gia đình kháng chiến mà không chịu giác ngộ, lại đi bênh vực cho bọn phản động, bán nước hại dân là sao? Cứ để ông ta tự do lộng hành như thế hở đồng chí Mẫn?

Mẫn vẫn khúm núm, nói vừa đủ để mấy người trong hội đồng xét xử nghe.

Thưa đồng chí, ông ta là người rất có uy với nhân dân làng Vân Nhuệ. Hơn nữa, ông ta lại là người võ nghệ cao cường, trọng nghĩa khí, trọng lễ tiết lắm, không dễ làm việc hàm hồ với ông ta được đâu ạ.

Viên đội trưởng nghe nói, hẩy tay với Mẫn.

Anh muốn làm thế nào thì làm, đừng để cái cảnh ngang tai trái mắt thế kia trước mặt chúng tôi nữa.

Vâng ạ. Vâng ạ. – Mẫn liến thoắng nói, rồi vội vàng chạy tới bên ông nội, xoa hai tay vào nhau.

– Con chào ông. Con có việc muốn nhờ vả ông ạ.

Ông nội quay lại, nhìn thấy Mẫn, mắt ông bỗng vằn lên:

– Anh cần tôi có việc gì, nói mau đi.

– Dạ thưa ông, việc này quan trọng lắm, nói ở đây không tiện, con mời ông ra ngoài kia con sẽ thưa chuyện với ông ạ.

– Được. Đi thì đi. Để tôi xem anh sẽ nói với tôi những gì nào.

Mẫn thấy ông nội đã chịu thì cả mừng, đưa hai tay nắm lấy bàn tay ông nội, miệng liến thoắng vâng dạ. Hai người ra một chỗ khuất. Mẫn lấy giọng khẩn khoản nói với ông nội:

– Thưa ông, lão Sáng là người đáng tội chết. Con xin ông đừng can thiệp vào công việc của hội đồng xét xử. Các anh ấy nhờ con chuyển lời tới ông, xin ông có ý kiến ủng hộ để các anh ấy hoàn thành nhiệm vụ ạ.

– Làm gì thì cũng phải giữ lấy cái đạo đức, đừng ép người ta đến chỗ chết mà mang tội đấy. Tôi hỏi thật, có phải anh đang đi làm cái việc ép từng người tố cáo ông Sáng không? Anh không qua được mắt tôi đâu. Anh làm như thế mà không sợ vợ con anh sẽ phải gánh tội à?

– Nhưng thưa ông, đây là chỉ thị của cấp trên, con cũng chỉ là người thi hành thôi ạ.

Ông nội nghe Mẫn nói, thấy sôi sục trong lòng. Ông bặm môi, tay nắm lấy ngực áo Mẫn, chân giậm xuống đất.

– Cấp trên nào? Ai đã ra lệnh cho anh?

Trong khi ông nội và Mẫn đang đưa đẩy nhau từng lời thì viên đội trưởng đã chớp cơ hội đứng dậy tuyên bố với tất cả những người có mặt.

Thưa bà con, tên Hoàng Văn Sáng là một địa chủ đã ỷ thế, ra sức hà hiếp bóc lột nhân dân ta trong suốt thời kỳ giặc Pháp chiếm đóng làng Vân Nhuệ. Hơn thế nữa, tên Sáng còn giở trò thú tính, hãm hiếp cả con dâu. Tội ác này của tên Sáng, trời không dung, đất không tha. Tôi thay mặt hội đồng xét xử, tuyên bố tử hình tên Hoàng Văn Sáng. Án tử hình sẽ được thi hành ngay trong buổi sáng sớm ngày mai. Đội thi hành án có trách nhiệm quản thúc tên Hoàng Văn Sáng ngay tức khắc để việc thi hành án được bảo đảm. Giải tán!

Cả năm người trong hội đồng xét xử cùng đứng dậy. Mấy người trong đội thi hành án xông tới, lôi lão Sáng nhốt vào gian nhà kho trước đây đã tịch thu của một địa chủ trong làng và canh giữ rất cẩn thận. Tất cả mọi người dự phiên tòa xét xử lão Sáng cũng đứng dậy theo, tiếng xì xào, bàn tán về vụ xử án mãi không ngớt…

Mới độ bốn giờ sáng ngày hôm sau, những người trong đội thi hành án đã có mặt đầy đủ. Cửa nhà kho được mở. Lão Sáng nằm còng queo trên sàn nhà, mặt mũi bơ phờ phủ đầy sắc khí của tử thần. Lão không còn đủ sức để bước đi nữa nên hội đồng thi hành án phải cử hai du kích mang võng đến, khiêng lão tới pháp trường.

***

Địa điểm xử bắn lão Sáng chính là trường bắn cũ của quân đội Pháp thời chiếm đóng làng Vân Nhuệ, nằm cách miếu Cô Xoan chỉ một đoạn đường không xa lắm. Nơi này đã từng có rất nhiều cán bộ của Đảng Cộng sản bị quân đội Pháp xử bắn trong suốt thời kỳ hoạt động bí mật và hồi chín năm kháng chiến.

Lão Sáng bị trói vào cột. Người lão mềm nhũn, đầu ngoẹo hẳn sang một bên, y như người đã chết. Phải vất vả lắm đội thi hành án mới trói ghì được tấm thân lão để khỏi bị đổ vật xuống. Khi mọi thủ tục đã được tiến hành xong, đội thi hành án đang chuẩn bị súng ống thực thi nhiệm vụ thì lại có một chuyện vô cùng lạ nữa xảy ra trong khu vực miếu Cô Xoan và nơi thi hành án tử hình lão Sáng. Một cơn mưa đá rất lớn đổ xuống ầm ầm như núi lở. Những hòn đá to bằng quả trứng,

bằng nắm tay thi nhau ném xuống. Đất, bùn, nước, bắn tung tóe. Hầu hết các thành viên trong đội thi hành án đều bị đá ném trúng đầu, trúng mặt, máu me chảy be bét. Họ vội vàng vứt cả súng ống, đưa hai tay lên, ôm lấy đầu, miệng kêu la ầm ĩ rồi bỏ chạy vào miếu Cô Xoan trú ẩn. Trận mưa đá kéo dài không ngớt. Trong khi những đội viên thi hành án đang trú ẩn trong miếu Cô Xoan thì chiếc xe hơi chở Quyết và những người lính đi giải cứu lão Sáng cùng con ngựa của Đặng Vũ vẫn đang lao vun vút trên con đường dẫn về làng Vân Nhuệ.

– Đồng chí ôm chặt lấy người tôi, đừng để ngã. Thần chết đang kề lưỡi hái vào cổ lão Sáng rồi.

Đặng Vũ nói như hét lên. Lòng dạ ông sôi sục. Vẫn chưa có tiếng súng nổ có nghĩa là họ vẫn chưa bắn, vẫn có cơ hội cứu được lão Sáng thoát khỏi lưỡi hái của tử thần. Hai gót chân Đặng Vũ liên tục thúc thật mạnh vào bụng con ngựa. Chiếc ô tô và con ngựa thi nhau cướp từng mét đường. Quyết cũng luôn miệng giục tài xế đạp ga thật mạnh đến mức có thể nhất. Mẹ chưa cưỡi ngựa bao giờ, nhưng do tinh thần quyết tâm giành lại sự sống cho lão Sáng nên cũng hết sức kiên cường. Khi con ngựa đã lao tới đoạn đường miếu Cô Xoan, mẹ chỉ tay về phía ngôi miếu, nói như gào lên:

Miếu Cô Xoan kia rồi, trường bắn cũng ở gần ngay đấy thôi. Khi nhóm người đi giải cứu lão Sáng chỉ còn cách miếu Cô Xoan và trường bắn khoảng vài chục mét thì trận mưa đá cũng vừa tạnh. Bầu trời buổi sớm trở lại yên tĩnh một cách lạ thường. Cả Đặng Vũ và mẹ đều nhìn thấy lão Sáng bị trói vào cột. Nhưng thật lạ, sao lại không thấy một bóng người nào? Cũng đúng lúc ấy, những người trong đội thi hành án đang bảo nhau chuẩn bị tiếp tục công việc của họ. Cả mẹ và Đặng Vũ đều nhìn thấy những bóng người nhốn nháo bước ra từ miếu Cô Xoan.

Hình như đội thi hành án kìa. Nhưng tại sao họ lại vào miếu Cô Xoan?

Đặng Vũ không trả lời, mà chỉ gật đầu thay cho lời đáp lại. Thì ra trận mưa đá lớn như thế nhưng cũng chỉ xảy ra vẻn vẹn xung quanh khu vực thi hành án và miếu cô Xoan nên tất cả đội giải cứu đều không hay biết gì. Con ngựa chiến chở Đặng Vũ và người phụ nữ ngồi sau lưng đã đến rất gần, Đặng Vũ vừa giơ tay làm hiệu, vừa nói như gào lên để tất cả những người kia cùng nghe thấy.

– Yêu cầu các đồng chí dừng thi hành án ngay tức khắc.

Đặng Vũ không muốn cho ngựa phi thẳng vào chốn linh thiêng, ông thả dây cương cho ngựa dừng lại rồi nhảy phắt xuống. Mẹ cũng nhảy xuống theo. Đặng Vũ tức tốc chạy thẳng đến nơi mấy người trong đội thi hành án đang chuẩn bị tiếp tục công việc. Chiếc ô tô chở Quyết cùng đội vệ binh cũng vừa đỗ xịch ngay bên cạnh. Tất cả nhanh chóng nhảy ra khỏi xe, lao theo Đặng Vũ. Khu vực miếu Cô Xoan bỗng trở nên nhốn nháo một cách dị thường. Đặng Vũ và đội giải cứu lão Sáng nhìn các thành viên trong đội thi hành án, thấy ai cũng bị máu me bê bết trên đầu, trên mặt, có người mồm miệng còn sưng vếu, đỏ mọng như quả nhót thì rất lấy làm lạ. Ông hỏi chuyện, mới biết ở hiện trường vừa xảy ra một sự kiện lạ lùng như vậy. Đặng Vũ là người không mấy tin về những chuyện thần thánh, ma quỷ, nhưng cũng hết sức ngạc nhiên. Ông quay sang nhìn Quyết và người phụ nữ ngồi cùng ông trên lưng ngựa hồi nãy với ánh mắt rất lạ lùng.

Ông Sáng được cứu sống là đúng ý của trời. Vậy là chúng ta đã làm một việc do ông trời sai bảo rồi đó.

Mẹ vụt nghĩ tới câu chuyện dạo trước và cái chết của Sang, con trai lão Sáng. Cô Xoan thiêng quá! Xung quanh khu vực miếu Cô Xoan, kẻ ác sẽ bị trừng trị đích đáng. Ví như Sang, một sĩ quan quân đội Pháp vốn rất khát máu trong cuộc đối đầu với Việt Minh, lại định giở trò đồi bại ngay giữa thanh thiên bạch nhật đã tự ngã xuống giếng mà chết. Còn như lão Sáng, cha đẻ của Sang bị oan nghiệt thì không ai có thể bức hại được. Mẹ đưa hai tay chắp trước ngực, mắt ngước nhìn vào miếu Cô Xoan rồi lại nhìn Đặng Vũ như muốn nói với ông về những điều mình đang suy nghĩ. Đặng Vũ hiểu ý, gật đầu. Sau đó, ông lấy tờ công văn hỏa tốc đọc cho tất cả mọi người trong đội thi hành án cùng nghe.

– Các đồng chí đã hiểu cả rồi chứ?

– Thưa đồng chí Bí thư, vâng ạ.

– Tốt!

Đặng Vũ gật đầu rồi ra lệnh cho các chiến sĩ trong đội vệ binh của ông ra hiện trường cởi trói cho lão Sáng. Đặng Vũ và tất cả những người có mặt cũng đi theo. Khi vòng dây cuối cùng quấn quanh người lão Sáng được tháo ra, cả tấm thân lão Sáng đổ vật xuống. Đặng Vũ nhìn lão Sáng, trong lòng lại nhói lên một nỗi đau khôn cùng. Ông ngồi xuống, một tay đặt lên người lão Sáng, vừa lay vừa gọi:

Ông Sáng. Ông Sáng ơi, tỉnh dậy đi nào. Chúng tôi đến cứu ông đây. Ông sẽ không bị xử bắn nữa đâu. Ông được tha rồi. Nào. Tỉnh dậy đi ông Sáng…

Lão Sáng từ từ hé mắt, đôi môi lão giật giật như người bị trúng gió. Hình như lão đã nhận ra người ngồi bên cạnh chính là Đặng Vũ. Nước mắt lão trào ra, chảy thành dòng, ướt sũng cả mớ tóc trên thái dương. Lão Sáng run rẩy, đưa hai tay chắp trước ngực, miệng lập bập, nói bằng hơi thở hổn hển:

– Tôi đội ơn ông… đã… cho tôi được sống ạ.

Đặng Vũ ra lệnh đỡ lão Sáng dậy và dìu lão vào gò đất cạnh miếu Cô Xoan ngồi nghỉ. Lúc bấy giờ, ông mới có thời giờ để bắt tay ân cần những người trong đội thi hành án và nói cho họ biết rõ hơn về chính sách sửa sai của Đảng và Chính phủ vừa được ban hành…

THẾ ĐỨC

(Còn tiếp)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.