Tiếng vọng ngày xanh – Truyện dài của Huỳnh Văn Quốc – Kỳ 1

Vanvn- Nhà thơ Huỳnh Văn Quốc – người vừa ra mắt tập thơ Nhớ sông (NXB Hội Nhà văn 2022) là một cây bút đa năng và lặng lẽ. Được biết đến là một nhà thơ có dáng dấp riêng, song anh viết đều tay cả thơ lẫn văn xuôi.

Huỳnh Văn Quốc sinh năm 1970, quê ở xã Hòa An (huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên), hiện là Phó Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Phú Yên, Tổng Biên tập tạp chí Văn nghệ Phú Yên.

Tập thơ đầu tay của Huỳnh Văn Quốc – Vòng tay mẹ – ra đời vào năm 1995, trong đó có tác phẩm đoạt giải B cuộc thi thơ trên Báo Tiền Phong. Cuộc thi đó là một trong số rất ít “sân chơi” mà Huỳnh Văn Quốc tham gia. Anh là một người cầm bút lặng lẽ, vô cùng lặng lẽ!

Nhà thơ Huỳnh Văn Quốc ở Phú Yên

Sau Vòng tay mẹ, hơn 10 năm sau, nhà thơ Huỳnh Văn Quốc mới in tập thơ thứ hai Hát với luống cày. Đầu tháng 9.2022, anh ra mắt tập thơ thứ ba Nhớ sông.

Ở mảng văn xuôi, Huỳnh Văn Quốc có tập truyện dài dành cho thiếu nhi Tiếng vọng ngày xanh (năm 2001, được giải thưởng của NXB Kim Đồng) và tập truyện ngắn Người mẫu trần gian (năm 2003). Huỳnh Văn Quốc chia sẻ:

“Cho đến nay, đề tài thiếu nhi vẫn luôn đem lại cho tôi nhiều cảm hứng. Nhưng để bắt tay vào viết một cuốn sách ra mắt bạn đọc như cách đây hơn 20 năm trước, có quá nhiều khác biệt về thế hệ trên mọi phương diện để chọn cách viết sao cho phù hợp, nên sự lần lữa cứ kéo dài. Tuy nhiên, tôi vẫn nghĩ mình sẽ trở lại mảng viết này trong thời điểm thích hợp.

Tôi nghĩ, văn học thiếu nhi trước hết là dành cho thiếu nhi ở mọi hoàn cảnh khác nhau, nên mong muốn nhất là có nhiều tác phẩm chạm vào những góc khuất nơi những số phận còn chịu nhiều thiệt thòi của tuổi thơ. Khi ấy, tác phẩm văn học thiếu nhi sẽ là bạn đồng hành thời thơ ấu của các bạn nhỏ tuổi…”.

Vanvn.vn xin giới thiệu một số chương trong truyện dài Tiếng vọng ngày xanh của Huỳnh Văn Quốc.

PHƯƠNG TRÀ giới thiệu

 

Chuyên đề Văn học thiếu nhi:

>> Phát huy sức mạnh giáo dục nhân cách cho trẻ bằng Văn học thiếu nhi

>> Chùm thơ thiếu nhi của Lê Hưng Tiến

>> Chàng thợ gốm – Truyện thiếu nhi của Trần Thu Hằng – Kỳ 4

>> Nhà văn Vũ Tú Nam và chuyện “Văn Ngan tướng công”

>> Chùm thơ thiếu nhi của Đàm Chu Văn

>> Nhà văn Tô Hoài – Cây đại thụ văn học thiếu nhi

>> Cuộc phiêu lưu của chú cá linh – Truyện ngắn Lê Quang Trạng

>> Chùm thơ thiếu nhi của Hạnh Vân

>> Người đem cả đất trời phương Nam đặt vào con chữ

>> Hãy hỏi người lớn – Tản văn Nguyễn Quang Thiều

>> Nhịp điệu trái tim – Tản văn của Tạ Ngọc Điệp

>> Chàng thợ gốm – Truyện thiếu nhi của Trần Thu Hằng – Kỳ 3

>> Nguyễn Huy Tưởng – Người truyền lửa cho văn học thiếu nhi hôm nay

>> Cho em giọt nắng thần tiên

>> Các nhà văn nói gì khi viết về đề tài thiếu nhi?

>> Vườn trưa – Truyện ngắn thiếu nhi của Đào Phạm Thùy Trang

>> Chùm thơ thiếu nhi của Đặng Huy Giang

>> Chàng thợ gốm – Truyện thiếu nhi của Trần Thu Hằng – Kỳ 2

>> Chùm thơ thiếu nhi của Đào Đức Tuấn

 

Chương III:

Vườn hoang

 

Thằng Túc hay bày lắm trò nghịch, mà tôi lại ham vui nên thích tham gia. Hôm nay nó đầu têu một nhóm có thằng Tiêu, thằng Thịnh, thằng Tèo sang rủ tôi đi hái duối dẻ ở vườn nhà lão Trợ. Mắt trước mắt sau, thấy trong nhà không ai để ý vậy là tôi đi ngay.

Duối dẻ là loài cây mọc hoang ở rào ở bụi, mọc tự nhiên chứ không ai trồng được. Hoa duối dẻ to bằng đầu ngón tay cái người lớn, cánh cứng với hai mặt khác nhau: mặt trong có màu trắng ngà, mặt ngoài màu vàng hung như da bò, người ta còn gọi là duối-dẻ-bò. Hoa nở chúm lên trên kiểu như hoa súng. Vì cánh cứng như giấy bìa vở tập nên hoa duối dẻ mới “tham gia” nổi các trò chơi tuổi nhỏ hay nghịch phá của chúng tôi. Hoa là người bạn trong những ngày thơ ấu, đầu trần chân đất lang thang làng trên xóm dưới mặc cha mẹ rầy la. Chúng tôi hay dùng hoa duối dẻ chơi trò “xoay vụ”. Cứ ngắt một nụ hoa đặt cuống xuống đất, thường là địa điểm ở những truông làng, xoắn tay búng một cái là hoa xoay tít như chong chóng, hễ đứa nào búng hoa xoay lâu hơn là đứa ấy thắng. Phần thưởng không hề có mặt đồng tiền hoặc “hiện vật” nào. Thường đứa nào thắng cuộc sẽ được mỗi thằng chúng tôi lần lượt cõng đi một đoạn. Có khi gặp đứa thắng hơi quá, chơi trò nhong ngựa trên lưng để hành bạn cho đã, liền bị đứa cõng trả đũa bằng cách giả vờ vấp ngã để hất “cục nợ” xuống đất. Thế là đứa cõng không hề gì còn đứa được cõng bị ngã lăn cù!

Lạ một điều là hoa duối dẻ ban ngày không hề có mùi hương, nhưng mỗi lúc hoàng hôn buông xuống là toả hương thơm ngào ngạt cả một vùng. Mùi hương là tiếng nói, là âm nhạc của hoa. Ban ngày hoa duối dẻ lặng lẽ nép mình trong bờ bụi, mộc mạc chân chất như con nhà nông, không ai thèm để ý ngoài bọn trẻ chúng tôi. Vậy mà khi hoàng hôn buông, hoa như chàng Trương Chi cất lên bản nhạc mê hồn từ sâu thẳm tâm can. Hương duối dẻ không choáng ngợp vẻ ngoài như hoa lài, không “thủ thỉ” dịu dàng như hoa sứ, mà mùi hương của nó như một thứ men làm ngây ngất lòng người, nghe vô cùng quyến rũ. Một thứ hương như có mật, vừa thơm lừng lựng vừa ngọt nồng nàn, ai nghe qua một lần cũng đều có cảm giác thèm nếm thứ bánh ngọt ướp hương dầu chuối.

Chúng tôi thường hái hoa duối dẻ về đặt trên bàn, đợi đêm đến thưởng thức hương thơm. Vốn tin chuyện vô hình, mẹ tôi gắt:

– Mang vứt ra ngoài mau! Hoa gì ban ngày không hương, đến xẩm tối mới thơm? Rõ ràng là mùi thơm của ma quỷ cám dỗ!

Cha tôi bênh:

– Bà đừng tập cho con trẻ tính nhát. Một mình bà muốn tin gì thì tin, đừng bắt con phải tin theo rồi nó lo sợ những chuyện mơ hồ.

Tôi cũng có ý không tin mẹ, giờ nghe cha nói càng thấy mình không sai. Nhưng rồi bọn trẻ chúng tôi cũng không hái hoa duối dẻ mang về nhà nữa. Những chùm quả duối dẻ chín vàng mới thật sự hấp dẫn chúng tôi.

***

Trời đứng bóng. Xóm làng đều yên ắng. Bọn tôi lẻn ra khỏi nhà rủ nhau đi mà không gặp sự cản trở của người lớn nào.

Vườn nhà lão Trợ nghe nói rộng hơn năm mẫu đất, tre dày bao bọc xung quanh. Mặt trước giáp với đường cái quan, phía lưng lại thông được ra sông. Gia đình lão bỏ đi đã lâu, dời lên thị xã làm ăn, còn khu vườn này chẳng ai chăm sóc, cũng không sang nhượng lại cho ai! Nghe đồn rằng vườn không người ở thì ma nhiều lắm. Nhà tôi sát vườn lão. Tôi không thấy mặt ngắn mặt dài con ma ra sao nhưng lại rất sợ rắn. Vườn hoang thường là nơi các loài chim thú rắn rết hay trú ngụ, vì chúng tránh được sự quấy nhiễu của con người. Từ ngày lão dọn nhà đi, các cây ăn quả như mít, xoài, đào, ổi… đều lắc lư những trái, chín rụng đầy vườn không ai buồn nhặt, chỉ có trẻ con là hay mò đến lượm ăn. Hôm nay đi với mấy thằng “trời ơi” này, tôi không dám đi trước. Chỉ có thằng Túc là gan dạ nhất. Cha nó mất sớm vì trúng ca-nông; nó chỉ còn mẹ và mấy đứa em gái nhỏ nên việc gì cũng làm, lại liều lĩnh nữa. Đang đi bỗng nhiên nó chùn lại, mắt la mày lét thì thào:

– Tụi bay có nghe thấy gì không?

– Thấy gì?

Cả bọn dỏng tai nghe ngóng. Thằng Thịnh đực mặt ra, nhăn nhở:

– Tao chịu. Chỉ nghe rắm mày đánh “bẹp” một cái thì có!

Nói xong nó đưa tay chun mũi, miệng phun phèo phèo. Thằng tèo, thằng Tiêu bất giác làm theo. Tôi đứng xa hơn nên không bắt chước làm gì, vả lại cũng không nghe thấy. Thằng Túc cười rất dơ, vỗ vai thằng Thịnh:

– Tai mày thính thiệt!

Thằng Tiêu lại nhổ thêm một bãi nước bọt, chửi đổng:

– Cái đồ chết bầm!

***

Sục sạo khắp các kẽ rào, chúng tôi cũng không bói đâu ra được duối dẻ chín. Chùm thì chim moi quá nửa, chùm đang còn xanh… Cuối cùng thằng Túc rủ:

– Ê tụi bay! Hay là hái trâm đi?

Nó chỉ vào cây trâm giữa rào khá cao, đang lùm lùm những chùm hạt bằng đầu chiếc đũa, chín mọng tím. Trâm cũng là một loại cây gốc gác ở rừng, thường được dùng làm trụ rào sống vì có thân to, chắc; mùa trái chín chủ nhà không thèm động, thả chộ cho trẻ nhỏ leo trèo.

Tranh của họa sĩ Hoàng A Sáng

Không đợi ai nói gì thêm, thoắt cái thằng Túc đã trèo lên lưng chừng cây. Thấy mấy đứa kia đều trèo mà tôi còn ngần ngại, nó khiêu khích:

– Ê! Mày trèo không nổi à?

Tôi thú thật:

– Cao vầy tao ngán lắm.

Ngồi vắt vẻo trên cao, cả bọn rung cành cười ngất:

– Thằng nhát quá! Sợ chết mà cũng đòi đi. Thôi mày cứ ở dưới đất lượm trâm cho tụi tao cũng được, lát nữa chia đều!

Trâm lúc lỉu đầy cây, chúng hái ném xuống rào rào. Tôi vừa nhặt cho vào mũ vừa nghêu ngao hát:

Trời mưa lâm râm

Cây trâm có trái…

Như được châm ngòi, cả bọn hào hứng hát theo:

Con gái có duyên

Đồng tiền có lỗ

Bánh đỗ thì ngon

Bành giòn thì béo

Cái kéo thợ may

Cái cày xới ruộng

Cái xuổng đắp bờ

Cái lờ đơm cá

Cái ná bắn chim

Cây kim may áo

Cái gáo múc nước

Cái thước đo vải

Cái…

Đang hát, thằng Túc bỗng khựng lại, miệng lắp bắp:

– Chết cha rồi, ma bay ơi! Ma!

Nó tụt nhanh, phóng thịch xuống đất rồi cắm đầu chạy. Không biết hư thực ra sao, bọn tôi cũng nháo nhào chạy theo mà không dám quay đầu xem thử chuyện gì đã xảy ra, trâm văng tung toé. Tim đập thình thịch liên hồi, chúng tôi chạy không kịp thở, chen nhau mà chạy; đứa nào cũng sợ mình tụt sau đứa kia, tâm lý vừa hốt hoảng lại vừa thấy một thứ khoái cảm sợ hãi đang dâng lên rậm rực gai người.

Bọn tôi chạy ra đến đường cái thì dừng lại, đứa nào đứa nấy đều thở hổn hển, mặt tái mét. Thằng Túc nói không ra hơi:

– Tao…tao thấy…thấy…hình như ma…

Thằng Tiêu đã bắt đầu sốt ruột, nó gắt:

– Thì ai chẳng biết, nhưng bộ dạng con ma làm sao?

Chừng như đã bình tĩnh hơn, thằng Túc nói tiếp:

– Làm sao tao biết được! Chỉ thấy một con gì to lắm đang ở trong bụi. Tao định nín hơi dòm thử, nhưng chưa kịp nhìn kỹ thì bất ngờ nó ngó lên, không phải mặt người, mà là ma! Nó nhìn tao chăm chăm, mặt nó đen sì… Tao đâu dám dòm lâu, chỉ còn nước phóng xuống đất mà vọt cho lẹ.

Nghe nó nói mà bọn tôi nửa tin nửa ngờ. Chẳng lẽ giữa ban ngày ban mặt lại có chuyện mơ hồ nhảm nhí? Nhưng nhìn mặt nó bây giờ thì biết đây không phải là lúc nó nói láo. Vậy thì đó là thứ gì, ma hay người, hay là những con vật lạ lùng nào đấy? Cả bọn nhao nhao chẳng ai chịu ai, tôi đề nghị:

– Tốt nhất tụi mình nên quay lại xem thì rõ!

Máu tò mò đã làm cho bọn tôi lúc này háo hức lắm, cho nên khi thấy tôi đề nghị quay lại để xem cho kỹ là cả nhóm tán thành ngay.

Tuy nhiên, hăm hở là vậy nhưng vẫn vó một trục trặc nhỏ, là bây giờ chẳng đứa nào chịu đi trước cả. Ai cũng cảm thấy ngài ngại một thứ gì không rõ rệt. Thằng Tiêu thường hay khôn lỏi, nó đùn đẩy:

– Chỉ có thằng Thịnh là thính tai thính mắt, tốt nhất nên để nó đi đầu.

Thằng Thịnh giãy nảy, chỉ tay sang thằng Túc:

– Ông Túc hồi nãy đi đầu quen rồi, giờ đi lần nữa cũng được lắm chớ…

Vẫn chưa hết hồi hộp, thằng Túc gạt phăng:

– Mỗi ông một lần chớ, sao bắt tui đi đầu hoài vậy?

Không thấy ai nói gì, nó bỗng quay sang tôi:

– A đúng rồi! Lúc nãy ai đi sau cùng thì bây giờ phải đi trước. Ông Quyết phải đi trước rồi!

Thằng Tèo vỗ tay hùa theo:

– Phải rồi! Chính thằng Quyết đề nghị quay lại mà, nó đi đầu là đúng nhất đấy…

Thật khổ cho tôi chưa? Ai biểu lúc hăng lên lại đề nghị quay lại làm gì, để bây giờ bị chúng nó đùn đẩy. Không đi đầu chúng sẽ chê nhát như thỏ đế, còn nếu nhắm mắt làm liều lỡ có chuyện gì thiệt là tai hại. Tôi định chỉ cho thằng Tèo thì nó lại hùa theo thằng Túc để bắt bí tôi. Hoá ra đứa nào ngại trách nhiệm là đứa ấy lại mau mồm mau miệng đổ qua cho người khác để người ta đừng tập trung tới mình, mà chỉ chú ý tới anh nào im lặng chưa lên tiếng mà thôi. Hừm! Thì đi chớ ngại gì! Nhưng như vậy thật chẳng công bằng chút nào. Tôi liền nảy ra một mẹo:

– Tốt thôi, ai đi đầu cũng được hết. Nhưng tao muốn bốc thăm cho đàng hoàng, khỏi ai ép ai, hễ trúng ai người ấy đi.

Có lẽ việc bốc thăm vốn đã mang tính chất đỏ đen thua thắng nên dễ kích thích niềm hứng khởi tò mò khiến tụi bạn hào hứng tham gia. Còn khi có kết quả thì như một thực tế đã “an bài”, làm cho người ta không còn so bì tị nạnh được với ai, bởi chính tay mình bốc trúng kia mà, có ai gí vào đâu? Cho nên khi nghe tôi đề nghị, cả bọn nhao nhao hưởng ứng:

– Vậy thì làm ngay đi, còn đợi gì nữa?

Chiếc mũ lệch của thằng Tèo được ngửa ra. Bọn tôi cho vào đấy năm chiếc lá non bằng nhau, được hái từ các loại cây khác nhau bên bờ rào, quy ước đứa nào bốc nhằm lá ổi là phải đi đầu.

Sau khi xóc lá, chiếc mũ được đặt ở chạc ba một cây cao quá đầu chúng tôi, chỉ vừa đủ cho tay với vào, gặp lá nào cầm lá ấy ngay, không chần chừ. Thằng Túc lại đề nghị:

– Ai bày ra trò này thì ưu tiên bốc trước.

Tôi cười vui vẻ:

– Được thôi!

Cả bọn nhìn tôi, chờ đợi. Tất cả đều im lặng, ra chiều việc này quan trọng lắm. Thấy vậy tôi càng khoái, càng làm cho ra vẻ. Tôi đĩnh đạc bước lại bụi cây, nhắm mắt, thò tay vào mũ… Mắt vẫn nhắm, tôi giơ cao chiếc lá lên trước mặt cả nhóm. Bỗng tiếng cười bật ra, đứa thì vỗ tay reo hò, đứa lại ôm bụng khoái trá, cười lăn cười lóc. Té ra tôi đã bốc phải chiếc lá ổi! Đích lá ổi trăm phần trăm rồi, không còn nghi ngờ gì nữa. Nghĩ ra cách này tôi tâm đắc lắm, ai ngờ người trúng thăm lại chính là mình; giá lúc nãy đồng ý quách cho xong, khỏi phải mất công vẽ vời làm gì cho mệt! Buồn cười quá, tôi cũng đành cười theo chúng nó.

Bìa sách Tiếng vọng ngày xanh – Truyện dài của Huỳnh Văn Quốc, NXB Kim Đồng 2001.

Vậy là tôi đành phải đi trước với vẻ mặt phớt tỉnh. Cả bọn rón rén từng bước thận trọng theo sau, gần như nín thở, mắt căng ra đảo khắp chung quanh, tai lắng hết mọi âm thanh để thăm dò động tĩnh.

Trên đọt măng tre cong cong như chiếc cần câu đang lác đác lá non, một đôi chim cu lửa đứng phơi mình trong nắng tỉa lông cánh cho nhau. Chốc chốc con trống hứng chí gáy vang một hồi mà bà con hay “phổ” cho âm điệu của nó là “đu đủ luộc, đu đủ luộc, đu đủ luộc…”, cứ từng tràng ba tiếng một như vậy với chất giọng trầm đục khàn khàn. Cu lửa gáy không giòn và sang bằng chim cu cườm, nhưng cái chất dân dã quê mùa của chúng khiến tôi có cảm tình, lâu dần cũng cảm thấy thích, thấy nhớ mỗi khi vắng chúng.

Nghe động, bất thình lình đôi cu lửa bay vụt đi, hốt hoảng; đọt măng tơ cũng nống vọt lên theo…

– Tụi bay vào đây làm gì?-Một tiếng quát giận dữ gào lên.

Chúng tôi khựng lại, định thần nhìn ra anh Bành ở xóm trên, nhưng sao hôm nay trông anh giận dữ quá, trên tay lại lăm lăm khẩu súng bắn đạn chì…

Thằng Tiêu nhanh mồm nhanh miệng:

– Vậy chớ ông cũng vào đây làm gì?

– A, thằng cà chớn!-Anh ta chĩa súng ra doạ-Tao rình cặp cu lửa cả buổi, bọn mày phá đám còn lý sự hả?

Cả bọn ù té chạy, đứa nào cũng muốn mình vượt lên trước! Nhưng ngoái cổ nhìn thấy anh ta không đuổi theo, thằng Túc cười hì hì:

– Tao hiểu rồi, ma đấy chớ ma đâu! Hồi nãy lão nhát ma bọn mình để được yên tĩnh mà bắn chim…

– Mai tao mách thầy giáo-Thằng Tiêu ra vẻ hiểu biết-Bọn mình học bài ở lớp là không nên phá tổ chim, trong khi lão Bành đi bắn chim lại còn hăm doạ tụi mình!

Cả bọn cũng nhao nhao đầy vẻ hiểu biết:

– Được được, phải bảo vệ chim, bảo vệ môi trường. Chúng mình phải tiếp tục “cản mũi” ông Bành mới được…

Nghe các bạn hạ quyết tâm, tôi thấy phấn chấn hẳn; và lại mong sớm sớm chiều chiều những con cu lửa, những bầy dồng dộc, những đàn cò… lại tin cậy về với khu vườn này cất lên tiếng hót để tuổi thơ chúng tôi được chắp thêm đôi cánh tuyệt vời của thiên nhiên, của ước mơ bay bổng…

HUỲNH VĂN QUỐC

(Còn tiếp)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.