Thơ Vân Anh: Vá nhọc nhằn, tằn tiện của Tiền Nhân

Vanvn- “Bao hiền tài được vỏ thời gian cất giữ trầm hương/ Giữa bầu trời giông bão vô thường/ Người Xứ Nghệ – chim phượng hoàng bốn phương sải cánh/ Nếu có kiếp sau/ Ta lại về Xứ Nghệ đầu thai”.

Nhà thơ Vân Anh sinh năm 1947, quê ở Xứ Phuống, Thanh Chương, Nghệ An. Bà viết nhiều thể loại: thơ, ký, tiểu luận phê bình và đã xuất bản các tác phẩm: Hương thơm cỏ vắng (1987), Trái muộn (1991), Quê với Mẹ & Anh (1996), Thơ nữ Nghệ An, tập 1 (in chung, chủ biên – 1999), Bình minh muộn (2002), Vọng về Xứ Phuống (2006), Con sóng khát (2009), Thơ nữ Nghệ An, tập 2 (in chung, chủ biên – 2012), Mùi tuổi (2015), Nhà văn Nghệ An (in chung – 2019), Tìm trầm (2020), Nữ văn nghệ sĩ Nghệ An đương đại (in chung – 2020); Ước nguyện cuối cùng (truyện ký – 2005), Văn nữ Nghệ An (in chung, chủ biên – 2013), Văn chương & cảm nghĩ (tập phê bình tiểu luận – 2014).

Với quá trình lao động sáng tạo miệt mài, chị đoạt được 10 giải thưởng và 01 tặng thưởng từ trung ương đến địa phương. Gần đây nhất là giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam (giải 3) cho tập Tìm trầm (2020). Trong hành trình miệt mài “ngậm ngải tìm trầm” cho con chữ, chúng ta bắt gặp hồn thơ đau đáu với cội nguồn, văn hóa, lịch sử dân tộc của chị.

Vanvn.vn trân trọng giới thiệu đến bạn đọc chùm thơ của nhà thơ Vân Anh.

Nhà thơ Vân Anh

Chuyên đề Văn học Nghệ An:

>> Nhà thơ Lê Quốc Hán: Cho ta nhặt lại cái ngày đầu tiên

>> Thơ ba câu của Nguyễn Văn Hùng: Có rất nhiều tiếng thét bên trong!

>> Những kết hợp sáng tạo, độc đáo tạo nên sức hấp dẫn trong thơ Quang Dũng

>> Nhà thơ Minh Huệ viết bài thơ “Ðêm nay Bác không ngủ” như thế nào?

>> Trần Hữu Thung và những chuyến “đi thực tế” độc đáo

>> Tàn sen – Truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Lợi

>> Những điểm nhấn của tiểu thuyết lịch sử Nguyễn Thế Quang

>> Năm ngày với nhà thơ Thạch Quỳ

>> Văn phái Quỳnh Lưu: Nhìn từ khuynh hướng đổi mới 

>> Tuyển tập Nhà văn Nghệ An

 

LỖI NHỊP NHÂN GIAN

 

Nàng là ai?

Cao sang, dân dã

Tự họa chân dung trác lạ

Tự khoe nõn nường thiếu nữ

Tự ngã “tấm lòng son”* giữa “bảy nổi ba chìm với nước non”*

Tung danh thiếp nữ tôn “Này của Xuân Hương…”* trước chế độ nam quyền vây hãm

Tháo gông “tam tòng”** mặc định thân phận

Chối bỏ vác thập tự khổ đau qua sa mạc… hôn nhân

Nàng là ai?

Dám xé toạc khế ước bịt bùng lễ giáo

Lột áo dối hèn “hiền nhân, quân tử”*

Nude khát thèm tình yêu lứa đôi!

 

Hơn hai trăm năm thế sự lở bồi

Nàng đứng đó dương cao tuyên ngôn đòi “đổi phận”*

Nàng mê mải tấu khúc bình quyền, bình đẳng

Đợi bao thế hệ đàn bà đồng hành!

 

Khói bụi thời gian mờ tỏ chủ nhân “Cổ Nguyệt Đường”***

Những bí ẩn mối tình trái ngang…

Khát vọng nữ quyền gãy cánh…

Còn lại cho đời… một Bà Chúa thơ Nôm!

 

“Lại đây”… “Chị dạy làm thơ”*

Thơ không son phấn… mấp mô nhịp đời

Trái tim vỗ khúc đơn côi

Biển Quỳnh**** sóng chẳng sánh đôi… thương Nàng!

Xót đau lỗi kiếp nhân gian

Dâng Nàng thô mộc đôi vần tri âm!

 

Xứ Quỳnh – Mùa hạ 2020

 

__________

* Trích thơ Hồ Xuân Hương.

** “Tam tòng”: “Tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử” (Ở nhà theo cha, lấy chồng theo chồng, chồng chết theo con trai).

*** Cổ Nguyệt Đường (Phủ Tây Hồ): Nơi ở của Hồ Xuân Hương.

**** Biển Quỳnh: Quỳnh Lưu – Nghệ An – Quê hương nữ sĩ Hồ Xuân Hương.

 

XỨ NGHỆ 

 

Xứ Nghệ…

Gió Lào hất tung bãi cát

Sang bờ Bắc sông Lam

Sông Lam dải lụa xanh

Đọng phù sa thái âm mát lành Địa Linh

Dòng đời trong đục thắt ngang lở bồi

Con thuyền ví giặm đầy vơi

Chở mai sau cập về nơi cội nguồn

Chín chín ngọn Hồng Lĩnh nén linh khí thái dương

Miên viễn mùa xanh Nhân Kiệt

 

Xứ Nghệ…

Đại thi hào Nguyễn Du

Bà chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương

Nơi hai dòng chảy Văn Chương

Dân dã, bác học hợp lưu

Nơi chưng cất tinh túy cốt cách Cụ Đồ…

Thẳng ngay thuở khai thiên thông reo Ngàn Hống

Miên miết mạch ngầm hiếu học…

Xưa xửa dòng Rum

 

Xứ Nghệ…

Cho ta câu thơ quăng quật kiếp người

Những đứa trẻ đẻ rơi

Co ro trên luống cày vừa xới

Hình hài cong dấu hỏi

Òa nỗi đau chào đời

Những người đàn bà góa

Cô đơn thiếu đốt thịt da

Đổ lúa ra xay

Đổ trấu ra xay

Xay cạn đêm…

Cháy dọc mùa đông

Trằn trọc lửa củi sim

Sưởi ấm giấc mơ người đàn ông lực điền

Bát cơm không độn sắn, ngô

Xứ Nghệ

Nơi di chỉ cất bảo tàng

Chiếc muôi múc canh bằng đá

Vá nhọc nhằn, tằn tiện của Tiền Nhân

 

Xứ Nghệ

Đứa con nghèo của Người Mẹ Thiên Nhiên

Đất phên dậu che chắn đông, tây rừng, biển

Trấn giữ ra Bắc vào Nam

Dẻo dai như đòn gánh

Gánh hai đầu Đất Nước

Giọng nặng chịch, nết ăn ở mặn mòi vị muối

Trái tim nồng… gừng năm tháng lại thêm cay

Thuở dân Việt loay hoay trong ngôi nhà hình chữ ét (S)

Những Phan Sào Nam*

Những Nguyễn Tất Thành

Đã cồn cào cơn khát lái con thuyền dân tộc vượt khơi xa…

Năm tháng đọng trầm tích một nền văn hóa

Bao hiền tài được vỏ thời gian cất giữ trầm hương

Giữa bầu trời giông bão vô thường

Người Xứ Nghệ – chim phượng hoàng bốn phương sải cánh

Nếu có kiếp sau

Ta lại về Xứ Nghệ đầu thai.
__________

* Phan Sào Nam: Hiệu của cụ Phan Bội Châu 

 

ĐÀN BÀ VÀ CHIẾN TRANH

 

Nàng chọn sợi Xuân Xanh đan áo

Này sợi khát khao

chăng dài đêm đông…

Này sợi nhớ

căng cả bốn mùa…

Này sợi chờ

bện bằng bình minh và hoàng hôn…

Này sợi buồn

nước mắt lặn vào trong …lóng lánh…

 

Trải bao cuộc chiến chinh

Tình yêu của đàn bà

Bom đạn của chiến tranh

cùng vào trận…

Hãy tặng đàn bà

Bình Yên!

Tranh của họa sĩ Lê Kiệt

ĐỒNG VỌNG

 

Khi cả trời sao đã thành góa bụa

chít khăn tang cho khát vọng thời xa.

Khi dị ứng đám đông ồn ã

cầu hôn vầng trăng trong thơ cổ trinh nguyên.

Yêu người trồng cây mọi miền

biết dấu mình giữa đại ngàn diệp lục.

Khi…son trẻ niềm tin cổ tích

sen gần bùn mím miệng giữ thanh cao.

 

Những thần tượng dối lừa nhào nặn

ngã chỏng chơ mưa bão thời gian.

 

TRĂN TRỞ

 

Những ngọn núi lè tè ngạo mạn tự phong chót vót.

Những ao hồ tù đọng kiêu căng luôn tự bão hòa.

Những đường ray hoen rỉ tư duy định vị

Những vòng kim cô giáo điều tự ấn lên đầu làm khuôn mẫu

Những phẩm cách dàn hàng ngang đồng phục

Những dấu vân tay bản ngã đồng dạng nhạt nhòa…

 

…Gió sáng tạo mang hùng khí lạ

Sợ thổi lạc loài giữa sa mạc sáo mòn

 

PHÁC THẢO ĐÀN BÀ

 

Là Nước

Đàn bà đẩy…

con thuyền công danh đàn ông

sang bờ bên kia khát vọng!

Là Nước

Đàn bà nhấn…

con thuyền công danh đàn ông

chìm đáy đại dương tuyệt vọng!

Là Nước

Đàn bà tự vỗ sóng

cho mình và cho nhau…

Là Nước

Đàn bà mạch nguồn vô tận

tình thương con tuôn chảy vĩnh hằng

 

TRÁI TIM THỨC GIẤC

(Cho Văn)

 

Ta ngủ yên rồi…

rừng già cổ sơ nằm sâu lòng đất

ôm giấc mộng đen!

Ta ngủ yên …

hổ nằm dài cũi sắt

vuốt mềm nhung

nanh trơn lụa!

Ta ngủ say

hồ trên núi

uống cạn cả bầu trời!

 

Sao người đào vỉa than

cho tan mộng ngàn năm?

Sao người mài nanh vuốt nhọn

cho chúa sơn lâm thở giọng say mồi?

Sao người ném sỏi xuống mặt hồ

vỡ ngàn mảnh trăng bình yên?

 

VÂN ANH

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.