Thơ Đậu Phi Nam: Giọt đắng từ tâm ngọt cay câu ví

Vanvn- “Đi giữa rừng già khó thấy một bóng cây/ Ngọn gió tha phương bừng tỉnh tháng ngày/ Giọt đắng từ tâm ngọt cay câu ví/ Đất này muối mặn gừng cay”.

Nhà thơ Đậu Phi Nam sinh 1962, quê ở xóm Thịnh Mỹ, xã Quỳnh Thiện, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Ông hiện là bác sỹ ngành nhãn khoa, Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Ông đã xuất bản: Hoa sim làng mỗi (NXB Phụ Nữ 2010), Trắng lau Truông Bồn (NXB Hội Nhà văn năm 2015), Từ miền gió cát (NXB Hội Nhà văn năm 2020). Năm 2014, ông đã có thơ đăng trong tập With our eyes wide open với bài Tiếng trống trong đêm (NXB West end press Hòa Kỳ).

Trong bài viết Về một cuộc hành hương, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều đã đánh giá: “Những vẻ đẹp đích thực đã và đang rời xa con người. Sự thiêng liêng đã rời xa tâm hồn con người. Nhà thơ Đậu Phi Nam là kẻ đi tìm lại những giá trị đích thực của đời sống này. Những vẻ đẹp đang bị lãng quên, bị bước qua và bị “giết chết”. Mỗi nhà thơ đều có một con đường đi tìm lại những vẻ đẹp đã mất hoặc có nguy cơ biến mất bằng một cách riêng của mình. Và nhà thơ Đậu Phi Nam đã và đang đi trên con đường ấy như một cuộc hành hương của tâm hồn”. Van.vn trân trọng giới thiệu chùm thơ của ông.

Nhà thơ Đậu Phi Nam

Chuyên đề Văn học Nghệ An:

>> Xốn xang kỷ niệm – Ký của Hồ Ngọc Quang

>> Thiên tính nữ và cá tính sáng tạo trong thơ Nôm của Hồ Xuân Hương

>> Cát mặn – Truyện ngắn của Nguyễn Thị Phước

>> Nhớ nhà thơ Võ Thanh An của xứ Nghệ

>> Chùm thơ của Dương Huy

>> Miền Tây Nghệ An trước thế kỷ XV

>> Thơ Vân Anh: Vá nhọc nhằn, tằn tiện của Tiền Nhân

>> Nhà thơ Lê Quốc Hán: Cho ta nhặt lại cái ngày đầu tiên

>> Thơ ba câu của Nguyễn Văn Hùng: Có rất nhiều tiếng thét bên trong!

>> Những kết hợp sáng tạo, độc đáo tạo nên sức hấp dẫn trong thơ Quang Dũng

>> Nhà thơ Minh Huệ viết bài thơ “Ðêm nay Bác không ngủ” như thế nào?

>> Trần Hữu Thung và những chuyến “đi thực tế” độc đáo

>> Tàn sen – Truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Lợi

 

Từ tâm

 

Tôi

Đứa con của miền gió cát

Sinh ra sau cơn nước bạc

Bàn đẻ vô trùng là cái nong của mẹ đãi cát

Dưới chái hồi chày đạp

Tôi lặng lẽ ra đời rao tiếng khóc quê cha

Đụm tã, đùm tôi được dứt ra từ tứ thân tấm áo của mẹ tôi

Người mẹ lẽ ân tình

Lời ru của mẹ ru tôi

Được cất lên từ lời ru của hai tiếng tòng trinh

Có những lời được thắt vào sọt trầu, cọng cau, nắng- gió

Cát bụi thời gian, Mai Giang, gọt gội

Tôi lớn lên từ đó

Gặp ông mặt trời đỏ: câu ví ngọt ngào

Ôi đẹp làm sao tuổi thơ đi học

Đã bao đêm tôi nằm nghe mẹ khóc

Lệ khuyết cùng trăng theo số kiếp tam tòng

Đòn gánh cầu vồng gánh cả thời gian, uốn cong tần tảo

Nắng hạn qua đi hẹn một ngày đầy mưa bão

Mẹ ươm tôi bằng hạt giống phù sa và khom lưng

vốc một ngụm chiều tà

Trao vào túi cùng bút nghiên trên đường danh nghiệp

Tôi an tâm bước:

Đời thường bể dâu

Bản nhạc dạo đầu, tình ca lỡ nhịp

Lỡ nhịp đời tôi, đời thường đâu có biết

Đi giữa rừng già khó thấy một bóng cây

Ngọn gió tha phương bừng tỉnh tháng ngày

Giọt đắng từ tâm ngọt cay câu ví

Đất này muối mặn gừng cay.

Dưới lũy tre làng – ánh trăng bến nước

Nâng tôi cất bước

Quê hương xói gầy

Nhãn tiền tôi vẫn thấy

Dáng mẹ – nước non.

 

Ta và bóng

 (Uống rượu một mình đêm cuối năm)

 

Ta và cái bóng của ta

Cùng nhau say khướt đời ta một đời

Một đời say mướn người ơi

Nâng lên đặt xuống tơi bời tấm thân

Uống đi cho thấu phong trần

Say đi cho thấu mười phân khóc cười

Vui thay một tấn trò chơi

Ta thì việc uống, bóng thì việc say

Rượu rằng ngọt – Đời rằng cay

Ngọt cay, cay ngọt vẫn say, say là

Ta và bóng – Bóng và ta

Say nhau nhắm một tiếng khà qua đêm.

 

Hoa sim làng Mỗi

 

Màu tím hoa sim, hoa sim làng Mỗi

Màu hoa của một thời bối rối

Cái tuổi trốn tìm anh thấy em nhưng không dám gọi

Giả bộ kiếm tìm giả bộ ngu ngơ

 

Màu tím hoa sim thế nước cuộc cờ

Tội vội vã ra đi mang theo cả vần thơ lận đận

Chắc có lẽ hoa buồn rồi giận

Nhưng có hạnh phúc nào không mặn chát đâu hoa

 

Màu tím hoa sim ôi những chiều tà

Cái nặng nợ áo cơm khiến ta trở thành người có lỗi

Nay ta kiếm tìm hoa

Trở về với nguồn với cội

 

Nơi này đây những cánh sim làng Mỗi

Nhà máy mọc lên con đường mới làm xong

Kiếm tìm hoa mà chấp chới trong lòng

Đâu màu tím hoa sim, đâu những trò trốn tìm ngày trước

 

Kia rồi những cánh hoa chở đầy mơ ước

Nhưng chẳng đủ lớn mà che em được

Để anh trẻ lại kiếm tìm, trẻ lại ngu ngơ

Những cánh hoa cháy bỏng vần thơ!

Tranh của họa sĩ Nguyễn Anh Đào

Nhớ Đá

 

Sao em nỡ hóa thân vào đá

Để kẻ si tình đong đá tìm em

Đong tự Thung Quân – sang động Học Trò

Em không thấy!

Đá trơ miền cổ tích

Em đã hẹn sao em không đến

Để chén này anh cạn với trăng thôi

Cuội – Ngọc thỏ tác thành đôi

Anh với cô đơn thành đá

Em ơi đã khóc tự bao giờ

Mà dòng lệ quyện vào sữa mẹ

Nuôi quê mình một thời đạn xé

Đến bây giờ sông nước bình minh

Đá vẫn đong

 

Tự chín chính mình!

 

Quê ngoại

 

Hạt muối trắng kết tinh từ mồ hôi và biển chát

Bốn mươi năm con lác thác kiếm tìm về

Lạch Bạng chiều doi cát cuối triền đê

Con vục cát xin với người trong cát

Con viên cuội đắm mình trong biển khát

Nỗi khát chúng sinh có cái khát của riêng mình

Con vẫn là con viên cuội sỏi trơ

Với quê ngoại vần thơ còn ki kiết

Hạt muối trắng khuôn mình rằng có biết

Nhớ ngày xưa giặc giã chạy tơi bời

Mẹ thứ thất gánh con về đằng ngoại

Tấm áo cậu nhường, mớ khoai dì sẻ

Một gia đình sứt mẻ dưới đạn bom

Trời xanh cao lưng mẹ lại còng

Sớm gánh sương lên phố Cồng

Trưa đội mưa về chợ Trúc

Chiếc nón cời che nghiêng tràn bánh đúc

Giọt nắng vọt vàng cắt chéo ngang lưng

Tấm áo bồ thâm khô ướt mấy lần

Bán bán buôn buôn đồng lời nhặt trong bảng lảng

Mẹ gói hôm về trong lời ca con nục con thu

Nhớ những khi chớp bể mưa nguồn

Mẹ ốm yến trắng trời nước lũ

Anh em tôi đói rũ co ro

Ơn bác Sường vượt sông đội gạo sang cho

Mùi cháo chín no lây lũ chuột

Ôi quá khứ vẫn hiện về quá khứ

Con vẫn là con chưa thoát nỗi dạ khờ

Thấy quê ngoại thở mình ngỡ là mơ

Tập tễnh bước lãng du trùng lên lốt chân xưa mình khất thực

Viếng cậu mất thăm dì còm

Đò Du nguyên bến cũ

Thắp nén thương thơm trước bàn thờ tổ

Chứng thiện lòng mình

Bến nước nhân gian.

 

Ngộ trăng

 

Lão hành khất thắp nén hương trên mộ cháu ăn mày

Ôm bảo bối thầm cảm ơn nhân tâm và bố thí

Dám mâu thuẫn với mùa đông

Mẫu thuẫn luôn cả đường cao tốc

 

Mơ một cọng rơm thơm

Một dáng khói lam chiều

Ngộ trong trăng vàng mặc cho đời cao thấp đến bao nhiêu

Trên gác cao các thi nhân

Đưa tửu suông

Đón lấy trăng buông

Chờ hoa quỳnh nở

Bút chấm vào sương.

 

Tiếng trống trong đêm

 

Tiếng trống trong đêm

Chẻ đôi giấc ngủ

Vo tròn quả trứng,

Bát cơm trần gian

Khai sinh- khai tử

Mong manh kiếp người

Còn bao nhiêu nữa

Trắng xương sa trường*

Sấm trời nổ trống,

Mây ngàn giăng giăng

Thiên thu tồn tại

Tượng đài uy nghiêm

Tùng tùng tiễn đưa:

Đi vào cổ mộ

Nấm mồ cỏ xanh

Chiêu Quân oán khúc.

_________

* Ý thơ của Tào Tùng (Đường): ‘Bằng quan mục tho phong hầu sự/ nhất tướng công thành vạn cốt khô’.

 

ĐẬU PHI NAM

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.