Thơ Đàm Chu Văn: Ngọn nguồn nối mạch ca dao

Vanvn- “Ngọn giáo cắm làm cột mốc/ Ngăn cho hoang hắt khỏi tràn/ Đất nước nghìn năm văn hiến/ Ngọn nguồn nối mạch ca dao”

Nhà thơ Đàm Chu Văn, sinh năm 1958, quê quán Thái Bình, nguyên Phó Chủ tịch Hội VHNT Đồng Nai – Tổng biên tập Tạp chí Văn Nghệ Đồng Nai, hiện là Chi hội trưởng Chi hội Nhà văn Việt Nam ở Đồng Nai. Ông đã xuất bản 11 tập thơ, với nhiều giải thưởng về thơ của Tạp chí Văn Nghệ Quân Đội, Báo Lao Động, Bộ Quốc phòng, Giải thưởng Văn học nghệ thuật Trịnh Hoài Đức…

Xuất thân là một người lính, và nhiều năm sinh sống, sáng tác tại Đồng Nai, nhà thơ Đàm Chu Văn luôn tự hào về vốn quý lịch sử, văn hóa nước nhà; và luôn tìm tòi trong kho tàng thi ca dân tộc nguồn cảm hứng sáng tác mới. Một số bài thơ mang hơi thở cuộc sống và hào khí Đồng Nai của ông đã được in vào sách giáo khoa các chương trình văn học. Chuyên đề Văn học Đồng Nai của Vanvn.vn trân trọng giới thiệu bạn đọc chùm thơ Đàm Chu Văn.

Nhà thơ Đàm Chu Văn

Chuyên đề Văn học Đồng Nai:

>> “Lửa cháy” ngoài nhà thờ Đức Bà Paris – Truyện ngắn của Khôi Vũ

>> Những tác phẩm viết cho thiếu nhi của nhà văn Hoàng Văn Bổn

>> Thi tướng Huỳnh Văn Nghệ: Còn lại thiên thu một chút tình

>> Bút ký của Hoàng Ngọc Điệp: Sóng gió hồ Trị An

>> Chùm thơ Đỗ Minh Dương: Mượn câu thơ phú trải lòng cùng ai

>> Truyện ngắn Dương Đức Khánh: Khăn rằn vắt vai

>> Lý Văn Sâm từ nhà văn đường rừng đến hiện thực và cách mạng

>> Chuyên trang Chi hội Nhà văn Việt Nam trên Văn Nghệ Đồng Nai

>> Trao giải Cuộc thi Truyện ngắn Đông Nam Bộ lần II

>> Phác thảo về Nguyễn Trí

 

THẢ DIỀU BÊN DÒNG SÔNG QUÊ HƯƠNG

 

Em buông lên cánh diều

Sông nối dài tay gió

Những buổi chiều thong thả

Sông chơi diều cùng em

 

Bay lên! Kìa bay lên!

Những cánh bay ngũ sắc

Trời quê hương xanh ngắt

Những tiếng cười chao nghiêng

 

Bay lên! Kìa bay lên!

Kiễng chân, reo mắt phố

Thắm tươi  khăn quàng đỏ

Tung tăng buổi tan trường

 

(Tiếng Việt, lớp 3, tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam, 2022)

 

THÁNH GIÓNG VỀ TRỜI

 

Giặc tan

con về trời

chào mẹ và dân làng ở lại

roi sắt gãy

và tấm giáp sắt này

đúc thêm lưỡi cày

nước mắt bớt rơi

 

Con lạy mẹ

ơn sinh con bằng trời

công nuôi con bằng bể

đất nước có thù

vội vàng con lớn

kịp ra trận tiền

không kịp một đường cày cho mẹ

 

Mãi mãi con đi

ngựa sắt bay qua cánh đồng làng mình

thấy lưng mẹ còng trên ruộng nẻ

 

Con lạy mẹ

ngựa sắt về trời

không thể nào trở lại

dân làng nhớ con hương khói

nuôi mẹ thay con.

 

(Đọc hiểu văn bản Ngữ văn 6, NXB Giáo dục, 2003)

Gióng – tranh của danh họa Nguyễn Tư Nghiêm

KHÚC HÁT NGƯỜI MỞ CÕI

(Kính dâng anh linh Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh

và những bậc tiền bối mở cõi phương Nam)

 

Gươm mẻ bao trận mạc

Thành cái rựa chặt cây

Thành mái dầm quạt nước

Theo ta khai mở đất này

 

Dấu người mờ về tiền sử

Mịt mùng rậm rịch ngàn cây

Hoang lạnh tiếng gầm thú dữ

Bầy đàn tanh rợn máu say

 

Ta hát lên câu hát cổ:

“Làm sao cho sắc con dao”

Núi rừng bỗng nhiên tỉnh thức

Chim muông vỗ cánh lên ào

 

Ta hát lên câu hát nữa

Cánh cò chấp chới trắng đồng

Lúa vàng về từ mơ ước

Rộn ràng phố chợ, mặt sông…

 

Ngọn giáo cắm làm cột mốc

Ngăn cho hoang hắt khỏi tràn

Đất nước nghìn năm văn hiến

Ngọn nguồn nối mạch ca dao

 

Đất nước duỗi dài vạn dặm

Đứng lên chân ngập phù sa

Bình minh hồng tan sương trắng

Sáng tươi một dải sơn hà.

 

(Đọc hiểu văn bản Ngữ văn 8, NXB Giáo dục)

 

VIẾT DƯỚI BÀN THỜ MẸ

 

Thưa mẹ!

sau mười năm trời phiêu bạt

đêm nay con lại về ngồi viết trong căn nhà của mẹ con mình

giao thừa đã qua, một năm mới đến

mùi hương trầm đưa mẹ đến bên con

nhà mình rộng hơn và lạnh hơn bởi vắng bà, vắng mẹ

các em con có đứa còn đi xa

con ngồi viết dưới bàn thờ

nén hương đỏ như lòng con nhức nhối

 

Mẹ ơi

giờ này mẹ ở đâu?

giờ này bà ở đâu?

cõi âm dương cách trở

ước chi cuộc đời tồn tại vĩnh hằng

khổ đau qua đi, bất công được san bằng

những người tốt thì không bao giờ chết

mẹ ơi, những ngày này người ta gọi là Tết

xin mẹ cho lòng con vợi bớt chút ưu phiền

chúng con đã lớn khôn mẹ chẳng còn thấy nữa

mẹ như người trồng cây sắp đến ngày hái quả

lại vội vã ra đi chẳng hẹn ngày về

những đứa con mẹ sinh ra không phụ lòng Người trông đợi

biết đùm  bọc thương nhau luyện chí bền tấn tới

ra đường dám ngẩng mặt với đời

căm sự gian tham, khinh luồn lụy tôi đòi

trọng tín nghĩa, thương cái nghèo cái khổ

một đời mẹ bữa đói no, mảnh áo vá

khi chúng con có bát cơm đầy, may được manh áo lành thì mẹ không còn

thấy người ta mua quà cho mẹ mình, con ngoảnh mặt rưng rung

mẹ ơi, sao con không còn mẹ?

 

Con ngồi viết dưới bàn thờ mùi hương trầm nặng tỏa

mùi hương như vây bọc đời con

những lúc khổ, lúc buồn

thắp nén hương lên lòng con yên tĩnh lại

những điều thở than biết kiếm ai để nói

nhờ khói hương này thỏ thẻ với mẹ thôi.

 

(Thơ văn Đồng Nai – Tác phẩm chọn lọc dùng trong nhà trường, NXB Đồng Nai, 1994)

 

GIA TÀI

Lời người thợ mộc già

 

Ba không để lại cho con những lâu đài đồ sộ

Của cải trong kho không đủ chỗ để dùng

Vàng bạc, ngọc ngà châu báu

Cuộc sống an nhàn đầy đủ tiện nghi

Những sa lông, tủ gương, sập gụ

Những ruộng đồng thẳng cánh cò bay

Đôi vai của ba không biến thành bậc thang cho con bước lên đài danh vọng

Giọt mồ hôi của ba không rơi thành cổ tích diệu kỳ

 

Xòe bàn tay ra con

Bàn tay có mười ngón tay thon như mười cánh hoa thuở bé, mẹ và ba thường ấp lên đôi má

Con hãy nhận kỹ mười đường vân trên mười đầu ngón tay

Những đường vân tròn xoay như xoáy nước hay chạy cồn như từng đợt sóng

Ba nhuộm giọt mồ hôi của bàn tay mình lên đấy

Ba gắn những đường chai của bàn tay mình lên đấy

Bàn tay làm lụng một đời

Bàn tay dựng lên bao lâu đài sang trọng

Chạm lên bao nét hoa văn trang trí tuyệt vời

Ba thắp ngọn lửa đã cháy suốt một đời mình vào trong đáy mắt con kiêu hãnh

Ngọn lửa bao đời truyền nhau

Con đốt lên và giữ lấy!

 

Hãy bắt đầu bằng chiếc ghế ngồi uống nước

Hãy bắt đầu bằng chiếc giường một con nằm

Chất gỗ quý hơn sắc màu

Khớp mộng chặt quý hơn ngàn nét hoa hòe tỉa tót

Điều đầu tiên khi dựng nhà phải nghĩ đến chiều cao

Con hãy cứ tha hồ cưa rọc

Tha hồ chạm khắc chuốt bào

Nhưng nếu đầu tiên không trần lưng ra kéo xẻ

Không luyện cho bàn tay thạo đẽo nhát rìu

Thì cây gỗ mãi là cây gỗ

Những lâu đài quyền quý cũng nằm kêu

Khi cần phải đổi mười đêm mất ngủ

Để lấy nửa đường hoa thêu nơi gấu áo cô Kiều

 

Xòe bàn tay ra con

Ba để lại cho con một gia tài không dễ gì có được.

 

(Thơ văn Đồng Nai- Tác phẩm chọn lọc dùng trong nhà trường, NXB Đồng Nai, 1994)

ĐÀM CHU VĂN

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.