“Ô cửa từ trang sách”

Vanvn- Cuốn sách mới của nhà thơ, nhà báo Nguyễn Quang Hưng vừa được NXB Văn học ấn hành. Cuốn sách tập hợp 70 bài đọc sách, điểm sách với nhiều tác phẩm của các nhà văn, nhà thơ thuộc nhiều thế hệ, như Hữu Thỉnh, Nguyễn Quang Thiều, Mai Văn Phấn, Y Ban, Đỗ Bích Thúy, Thụy Anh,Trương Anh Quốc, Lữ Mai… Đây cũng là tác phẩm được Hội đồng Lý luận, phê bình Văn học Nghệ thuật Trung ương hỗ trợ xuất bản. Vanvn.vn xin giới thiệu cùng bạn đọc.

Nhà thơ Nguyễn Quang Hưng

Văn hóa, văn nghệ là một mảng đề tài quan trọng của báo chí nói chung.Các chuyên mục văn hóa, văn nghệ là một phần tạo nên kết cấu, nội dung nhiều tờ báo, tạp chí; góp phần vào sự phong phú, đa dạng cho các trang báo; cung cấp thông tin, cái nhìn đa dạng về các tác phẩm, tác giả, sự kiện, nhân vật trong đời sống văn hóa, văn học nghệ cho bạn đọc. Qua đó góp phần nuôi dưỡng đời sống tinh thần, bồi đắp và nâng cao vốn thẩm mĩ cho công chúng.

Từ thực tiễn đời sống văn hóa, văn học nghệ thuật phát triển ngày càng sôi nổi, đa dạng, phong phú, các chuyên mục văn hóa, văn nghệ trên báo chí thường xuyên được quan tâm chăm lo về nội dung đề tài; sáng tạo, đổi mới về cách thể hiện, nhằm đem đến cho bạn đọc nhiều thông tin, tri thức bổ ích, giàu giá trị về văn hóa, văn nghệ. Đồng thời định hướng, gợi mở cùng bạn đọc trong cách tiếp cận đời sống văn hóa;thưởng thức, thẩm định tác phẩm văn học nghệ thuật; tìm hiểu đội ngũ những người làm công việc sáng tạo văn nghệ.

Trong các trang, mục về văn hóa văn nghệ, thì chuyên mục về sách với nhiều tên gọi như đọc sách, điểm sách, giới thiệu sách, sách mới, sách hay, tác giả và tác phẩm… được xây dựng nhằm giới thiệu với bạn đọc những cuốn sách mới có giá trị về thông tin, tri thức, kỹ năng, nghệ thuật thể hiện, tinh thần, tư tưởng…,đặc biệt là ở mảng sách văn học. Chuyên mục này, như một cánh cửa nhỏ, một ô cửa mà tác giả bài viết hé mở để người đọc cảm nhận được một phần về cái hay, đẹp, nét độc đáo, thú vị của cuốn sách, và tài năng, tâm huyết, dấu ấn sáng tạo của người viết trên tác phẩm của mình. Qua đó góp phần giới thiệu, tôn vinh những người làm công việc sáng tác và thể hiện thành quả lao động của mình dưới dạng ấn phẩm sách. Và quan trọng nhất là gợi ý, định hướng để người đọc tìm đọc, mua đọc tác phẩm, nuôi dưỡng đời sống tư tưởng, tình cảm tốt đẹp của công chúng yêu văn học, nghệ thuật.

Tuy nhiên, đáng chú ý, với điều kiện trang báo dành cho mục đọc sách nói chung, nằm trong tổng thể các trang, mục văn hóa, văn nghệ, thường có những hạn chế nhất định về diện tích, số chữ, nên nhìn chung trên báo chí, mục đọc sách được thể hiện vừa phải, nhỏ, gọn. Trừ các báo chí chuyên về văn hóa, văn học nghệ thuật, diện tích trang báo dành cho các bài đọc sách có thể rộng rãi hơn. Nhưng nhìn chung, với mục đích chính là giới thiệu, gợi mở và lượng chữ không nhiều, các bài đọc sách thường đòi hỏi ngắn gọn, ngôn ngữ súc tích, cách thể hiện sinh động. Mỗi bài viết khi ấy được xác định và đặt kỳ vọng như một lát cắt thú vị, một điểm xuyết nổi bật trong khối nội dung dày dặn, nhiều tầng lớp ý nghĩa của tác phẩm. Đó như một lời mời gọi hấp dẫn mà ở đó, tác giả bài viết cố gắng tạo được sự cuốn hút cho bạn đọc.

Để phục vụ mục đích như vậy, các tác giả viết bài đọc sách thường tránh lối thể hiện dài, hạn chế phân tích sâu vào chủ đề, tư tưởng, nghệ thuật hoặc bị cuốn vào việc tóm tắt tác phẩm. Đồng thời, hạn chế sử dụng hoặc chỉ nhấn nhá ở mức vừa phải các thuật ngữ, khái niệm chuyên môn vốn đòi hỏi phải dành nhiều nội dung lý giải, phân tích, trích dẫn. Ngắn mà gợi, nhỏ gọn nhưng bao quát, vừa phải mà có nét thú vị. Điều này thật khó với tác giả viết bài đọc sách và đương nhiên không phải khi nào cũng thực hiện thành công. Nhưng đó cũng chính là một cách sinh động để đáp ứng nhu cầu tìm hiểu sách văn chương, văn hóa nghệ thuật của bạn đọc phổ thông; nhu cầu đăng tải, duy trì chuyên mục, giữ cho trang báo sự gần gũi, dễ đón nhận, tiện theo dõi đối với công chúng. Cũng như, mong muốn nữa là tạo dấu ấn của chuyên mục đọc sách trong lòng bạn đọc.

***

Với những suy nghĩ đó, là người hoạt động trong lĩnh vực báo chí, theo dõi đời sống văn hóa, văn học, nghệ thuật, đồng thời là người sáng tác văn chương, tác giả có nhiều điều kiện viết các bài đọc sách để giới thiệu đến bạn đọc.Nơi tác giả đang làm việc là báo Thời Nay – ấn phẩm của Báo Nhân Dân, và báo Nhân Dân điện tử – cùng trong Báo Nhân Dân, cùng với đó là báo Hà Nội mới, ấn phẩm Hà Nội mới cuối tuần… là những tờ báo duy trì lâu dài mục đọc sách. Trên các ấn phẩm này, với những bút danh khác nhau, tác giả đã đăng nhiều bài viết nhỏ, giới thiệu nội dung chính, nét đặc sắc, thú vị, lôi cuốn của nhiều tập thơ, truyện ngắn, tản văn… mà người viết từ những nhà thơ, nhà văn, nhà nghiên cứu đã thành danh,có uy tín trong giới nghề, trong bạn đọc, hoặc những cây bút trẻ đang sung sức, cho đến một số cây bút mới nhiều hứa hẹn.Có thể nhắc đến một số cái tên của lớp người đi trước như: Phan Quang, Hữu Thỉnh, Nguyễn Quang Thiều, Lê Huy Quang, Mai Văn Phấn, Bùi Kim Anh, Vũ Từ Trang, Nguyễn Thanh Kim, Lê Phương Liên, Võ Thị Xuân Hà, Y Ban, Hữu Việt, PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái…; đến thế hệ sau như Đỗ Bích Thúy, Nguyễn Đình Tú, Phong Điệp, Phùng Văn Khai, Thụy Anh, Xuân Thủy, TS Trần Hậu Yên Thế, PGS.TS Trần Trọng Dương…; và những gương mặt tiếp nối: Lữ Thị Mai, Bùi Việt Phương, Nguyễn Minh Cường, Khúc Hồng Thiện… Các tác phẩm của họ đã được nhiều NXB như NXB Văn học, NXB Hội nhà văn, NXB Trẻ, NXB Kim Đồng, NXB Quân đội nhân dân, NXB Thanh niên… ấn hành rộng rãi.

70 bài đọc sách được tập hợp trong cuốn sách này. Từ thực tế công việc, tác giả thể hiện những bài viết đó một cách gọn gàng, giản dị trên tinh thần phù hợp chuyên mục đọc sách của trang báo, phù hợp văn phong báo chí, dễ tiếp cận với bạn đọc phổ thông. Mục đích để bạn đọc biết đến, có dịp tìm hiểu, thưởng thức,thẩm bình tác phẩm. Tác giả cố gắng nhận ra chỉ ra một số ý tưởng hay từ những cuốn sách, cũng như phần nào nét tinh tế, sự công phu của nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu trên hành trình sáng tạo, thực hiện tác phẩm của mình. Qua đó, tác giả cũng thể hiện lòng trân trọng đối với lao động văn chương, văn hóa nghệ thuật nói chung, một phần không thể thiếu để xây dựng đời sống văn hóa, bồi đắp thẩm mĩ cho xã hội. Đồng thời, trực tiếp qua các bài đọc sách, tác giả mong chia sẻ những suy nghĩ, nhận định của mình với đồng nghiệp, nhất là các đồng nghiệp trẻ đang hoạt động báo chí về văn hóa, văn học nghệ thuật; trong đó, có một công việc rất cụ thể: giới thiệu những cuốn sách.

Bìa cuốn “Ô cửa từ trang sách” của Nguyễn Quang Hưng

Cảm nhận về cuốn sách, nhà phê bình văn học Nguyễn Hoài Nam viết:“Review sách, tức điểm sách, mà cụ thể là điểm sách trên báo chí phổ thông, là một công việc không khó nhưng cũng không hề dễ. Không khó, vì nó không đòi hỏi người viết phải mổ xẻ các tầng ý nghĩa trong ngoài của cuốn sách bằng năng lực đọc kiểu hàn lâm. Nhưng không dễ, vì chỉ trong khoảng sáu, bảy trăm chữ mà trang báo cho phép, người viết điểm sách phải tóm cho bằng được hồn cốt của cuốn sách, phải lẩy ra được điều gì thú vị nhất, đáng cho độc giả phải thấy hối tiếc nếu anh ta rốt cuộc vẫn không tìm đọc cuốn sách được review.

Xét trên cả hai khía cạnh ấy, những bài điểm sách trong “Ô cửa từ trang sách” của nhà thơ, nhà báo Nguyễn Quang Hưng đã vượt qua được cái bẫy “khó – dễ” của việc đọc sách và mời gọi độc giả cùng đến với cuốn sách. Những bài điểm sách ấy, là sự đồng điệu, chia sẻ của Nguyễn Quang Hưng với các tác giả mà anh yêu thích. Và mặt khác, chúng cũng là những chỉ dẫn cần thiết giúp cho độc giả bình thường khỏi bị lạc trong mịt mù rừng chữ…”.

Còn TS Vũ Thị Thu Hà, Viện nghiên cứu văn học thì nhận xét: “Mẫn cảm và đam mê, tâm huyết và kiên trì, yêu thương và trăn trở, tìm kiếm và khám phá về các cuốn sách hay, hấp dẫn – đó là những xúc cảm, tình cảm trong tập “Ô cửa từ trang sách” của nhà báo, nhà thơ Nguyễn Quang Hưng.

Cuốn sách tập hợp số lượng lớn các bài viết giới thiệu, các tác giả – tác phẩm văn học từ nhãn quan của một nhà báo yêu sách, yêu nghệ thuật. Mỗi trang viết, mỗi nhận định, mỗi con chữ là cả một niềm cảm mến, yêu thương, trân trọng của anh. Điểm qua các bài viết, Nguyễn Quang Hưng đã dùng xúc cảm của một thi sĩ để yêu thương; dùng lý trí, sự tỉnh táo của một nhà báo để suy tư, vì thế người đọc được chiêm ngưỡng một bức tranh đời sống đa màu sắc, đa thanh âm trong mỗi trang viết của anh. Qua “Ô cửa từ trang sách”, người đọc tìm thấy những thanh âm vang động cuộc sống; khám phá vẻ đẹp của tự nhiên, sự cao cả từ những con người bình dị quanh ta. Sự đọc đã kết nối tác giả và tác phẩm; đủ để thỏa mãn/hài lòng công chúng với các truyện ngắn hay, những vần thơ giàu cảm xúc, nhịp điệu; những câu chuyện đời về những con người “làm nên lịch sử”, về tình người cao đẹp, lay động. Tấm ân tình đó được chắt lọc từ một trái tim nhà thơ – nhà báo giàu xúc cảm. “Ô cửa từ trang sách” của Nguyễn Quang Hưng được kết tinh từ trái tim người nghệ sĩ “họa tình” mẫn cảm với thời cuộc”.

VANVN.VN

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *