Nguyễn Trọng Tạo người thơ đa tài

(Kỷ niệm 65 năm thành lập Hội Nhà văn Việt Nam, 1957-2022)

Vanvn- Trên trang viết, khi đăng đàn ông sắc sảo, thâm thuý, đôi khi bốc đồng bao nhiêu thì lúc nhậu ông hiền hoà, chiều bạn bấy nhiêu. Với các đàn anh đi trước, đặc biệt những người chịu nhiều thiệt thòi, ông lễ phép, ân cần, trọng thị. Với lớp trẻ ông ưu ái, nâng đỡ và giúp đỡ nhiệt thành. Tuy “ham chơi”, chơi hết mình, nhưng ông luôn đúng hẹn khi nhận lời viết bài, làm bìa, hay tham gia các kỳ cuộc. Ở ông, con người nghệ sĩ và con người đời thường luôn giao lưu, giao cảm với nhau làm nên tính cách Nguyễn Trọng Tạo nên bạn bè thương mến ông, chia sẻ với ông và quý trọng ông.

Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo (1947- 2019)

>> Văn Cao – Xanh lá thiên thai

>> Đỗ Chu – Người thích làm việc và thích nói chuyện 

>> Nhà thơ Bế Kiến Quốc: Hãy nhìn anh như nhìn một dòng sông

>> “Núi Đôi” và cô du kích mãi mãi mười bảy tuổi

>> Thanh Tịnh, từ thi sĩ lãng mạn đến nhà thơ – chiến sĩ

>> Nguyễn Khắc Phê: Người “di truyền” chữ

>> Những trăn trở của Nguyễn Minh Châu về vai trò người nghệ sĩ

>> Nhà văn Nguyễn Thi, thân phận và chức năng của người cầm bút

>> Nhà văn Anh Đức như tôi đã biết

>> Nhà văn Vũ Tú Nam và chuyến đi trở về nơi chốn tuổi thơ

>> Về thơ Ngân Giang

>> Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm: “Tôi chọn tự do thi sĩ”

>> Nhà thơ Yến Lan: Ông lái buồn đợi khách suốt bao trăng…

>> Nhà thơ Chính Hữu “đi qua nghìn dặm quê hương”

>> Nhà thơ Trần Dần: Cái chưa biết mới là cái mới

>> Sâu lắng hồn thơ Tế Hanh

>> Xung quanh tập thơ “Bức tranh quê” của Anh Thơ

>> Nhà văn Nguyễn Quang Sáng, tài năng lớn trọng chữ “duyên”

Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo sinh ngày 25.8.1947 tại làng Tràng Khê, nay là Diễn Hoa, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Năm 1969, ông nhập ngũ. Anh em văn nghệ gọi đùa ông là “lính kiểng” vì thời gian trong quân ngũ, ông chủ yếu hoạt động văn nghệ, làm trưởng đoàn văn công xung kích trung đoàn 22, sư đoàn 341 thuộc Quân khu 4; rồi trưởng ban biên tập văn nghệ Nhà văn hoá Quân khu 4. Từ Quân khu 4 ông về Hà Nội học khoá 1 trường Viết văn Nguyễn Du. Nhiều học viên “Nguyễn Du khoá 1” sau này trở thành những nhà văn, nhà thơ quan trọng hàng đầu trên văn đàn, thuộc lứa nhà văn trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ, trong đó có Nguyễn Trọng Tạo. Tốt nghiệp, ông chuyển hẳn sang hoạt động văn học, từng là trưởng ban biên tập xuất bản Hội Văn học nghệ thuật Thừa Thiên Huế, trưởng ban biên tập báo Thơ (Hội nhà văn Việt Nam), uỷ viên Hội đồng thơ Hội Nhà văn Việt Nam…

Quan sát bên ngoài, nhiều người nghĩ Nguyễn Trọng Tạo là nhà thơ “tay chơi”, vì hầu như kỳ cuộc nào cũng thấy ông tham dự từ thơ, văn xuôi, lý luận phê bình, xuất bản đến sân khấu, âm nhạc, ca khúc… Sau buổi làm việc chính thức, các cuộc vui liên hoan ông đều có mặt. Hết nhậu chính lại đến nhậu phụ với bạn bè, nhiều khi thâu đêm suốt sáng. Thế nhưng số đầu sách ông để lại khoảng 20 tập thơ và trường ca, rồi văn xuôi, lý luận phê bình…, thể loại nào ông cũng có tác phẩm. Với tư cách hoạ sĩ thiết kế, ông đã vẽ trên 500 bìa sách các loại, là người sáng tác mẫu măng – sét cho tạp chí Sông Hương, Hồng Lĩnh, Sông Lam, báo Thơ; ông còn là người vẽ mẫu cờ Thơ của Ngày thơ Việt Nam. Trong vai trò nhạc sĩ là ông là tác giả nhiều ca khúc, có những ca khúc nhiều người ưa thích như Khúc hát sông quê (phổ thơ Lê Huy Mậu), Làng quan họ quê tôi (phổ thơ Nguyễn Phan Hách); ngược lại, thơ của ông cũng được nhiều nhạc sĩ tên tuổi phổ nhạc, như Một dại khờ, một tôi (nhạc sĩ Phú Quang phổ bài thơ Chia).  Điều đó không chỉ chứng tỏ tài năng đa dạng mà còn là sức làm việc nghiêm túc với năng suất cực cao của ông.

Như người ta thường nói, trong sáng tạo, số lượng không định danh tác giả mà chất lượng tác phẩm mới là căn cước của tác giả đó. Thật may, Nguyễn Trọng Tạo thuộc những tác giả đạt được cả lượng và chất. Ngoài việc nhiều tác phẩm của ông được công chúng yêu thích, thuộc nằm lòng thì Nguyễn Trọng Tạo còn nhận được nhiều giải thưởng về thơ, truyện ngắn, âm nhạc, thiết kế mỹ thuật…, đặc biệt là Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật (năm 2012) cho tập thơ Đồng dao cho người lớn và trường ca Con đường của những vì sao. Có lẽ vì vậy mà trong các cách gọi: nhà văn, nhạc sĩ, hoạ sĩ, nhà báo… thì nhà thơ là cách định danh đúng nhất với Nguyễn Trọng Tạo. Ông làm thơ từ năm 14 tuổi và tiếp tục “trường kỳ thơ” cho đến khi từ giã cuộc đời. Ông là người ham học (đa phần là tự học), ham đọc, đau đáu với nghề. Ngôn ngữ thơ của ông hiện đại, nhiều tìm tòi, với mong muốn đổi mới thi ca. Ông quan niệm: “Thơ gần với nước mắt hơn là tiếng cười, gần với khổ đau hơn là reo hát, gần với sẻ chia hơn là chiếm đoạt, gần với chiến thắng mình hơn là răn người…” Có lẽ vì thế mà trong thơ ông tuy nhiều nỗi đau đời nhưng không bị lụy; viết nhiều về cái chết nhưng là để trân quý cuộc sống, để không ngừng tiến về phía trước…

Hiếm người trong giới văn nghệ sĩ lại không có ít nhất một, hai kỷ niệm nào đó với nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo. Ông là người quảng giao, ham vui và tận tụy với bè bạn. Trên trang viết, khi đăng đàn ông sắc sảo, thâm thuý, đôi khi bốc đồng bao nhiêu thì lúc nhậu ông hiền hoà, chiều bạn bấy nhiêu. Với các đàn anh đi trước, đặc biệt những người chịu nhiều thiệt thòi, ông lễ phép, ân cần, trọng thị. Với lớp trẻ ông ưu ái, nâng đỡ và giúp đỡ nhiệt thành. Tuy “ham chơi”, chơi hết mình, nhưng ông luôn đúng hẹn khi nhận lời viết bài, làm bìa, hay tham gia các kỳ cuộc. Ở ông, con người nghệ sĩ và con người đời thường luôn giao lưu, giao cảm với nhau làm nên tính cách Nguyễn Trọng Tạo nên bạn bè thương mến ông, chia sẻ với ông và quý trọng ông.

Nhà thơ, nhạc sỹ Nguyễn Trọng Tạo trong chương trình “Khúc hát sông quê”.

Sau khi chiến thắng cơn đột qụy vào cuối năm 2017 và hồi phục “gần như bình thường” thì hơn hai tháng cuối năm 2018 ông phải đối mặt với căn bệnh hiểm nghèo đã vào giai đoạn di căn. Mặc dù được các bác sĩ hết lòng cứu chữa, bạn bè, người thân hết lòng tụy chăm sóc, nhưng sức người có hạn, ông đã từ giã cuộc đời vào lúc 19 giờ 50 phút ngày 7.1.2019, hưởng thọ 72 tuổi.

Trước và ngay sau khi ông qua đời, trên các diễn đàn, mạng xã hội tràn ngập những bày tỏ, tiếc xót người nghệ sĩ tài hoa đã ra đi. Rất nhiều ảnh, mẩu chuyện, kỷ niệm về ông được pót lên, dựng lại chân dung sống động về ông của bạn bè, độc giả, công chúng. Ông đã sống và cống hiến hết mình cho cuộc đời và cuộc đời sẽ không bao giờ quên ông.

HỮU VIỆT

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *