Chuyến xe cuối cùng trong đêm – Ký của Nguyễn Trung

Vanvn- Hai đêm mình ở thành phố Tuy Hòa của tỉnh Phú Yên cho mình thấy đây là một nơi đáng sống. Một thành phố xinh đẹp, sạch như trong mơ; một thành phố có cuộc sống thanh bình, nhịp sống thong thả cùng với tiết trời mát dịu trong những ngày đầu hè nóng nực.

Trại sáng tác Hội Sân khấu TPHCM 2022 chụp hình lưu niệm tại Phú Yên

Năm ngày qua nhanh chưa từng thấy, rồi đêm cuối lưu luyến chia tay những đồng nghiệp, soạn giả tài năng yêu quý của sân khấu thành phố, chia tay cả công việc phục vụ cho đoàn công tác sau khi nhờ đồng nghiệp phụ giúp cho ngày trở về. Đã 5 ngày với mình đã có quá nhiều cảm xúc mà chưa có thời gian ghi lại.

Qua 5 ngày với quãng đường dài hơn 1.000km, mình không thể nào biết được đã đi qua bao nhiêu tỉnh miền Trung yêu thương chỉ thấy những đèo núi, rừng xanh, biển cả, hồ nước, đầm nước đều thuộc loại danh lam thắng cảnh mà ai cũng mong muốn được một lần nhìn thấy trong đời.

Đêm đầu tiên mình nghỉ ở Nha Trang, nơi này đã nhiều lần đến đây và có rất nhiều bạn cũ yêu thương trong đời. Nhưng rất tiếc mình chỉ đến vào đêm khuya rồi lại ra đi vào sáng sớm, nên Nha Trang ơi vẫn biển xanh cát trắng, vẫn những hòn đảo xanh như ngọc, vẫn cáp treo thân quen và cả đu quay nhiều màu sắc… và cả những người bạn ơi… cho mình xin lỗi, hẹn gặp lại một ngày gần đây.

Hai đêm tiếp theo, mình ở thành phố Tuy Hòa của tỉnh Phú Yên cho mình thấy đây là một nơi đáng sống. Một thành phố xinh đẹp, sạch như trong mơ; một thành phố có cuộc sống thanh bình, nhịp sống thong thả cùng với tiết trời mát dịu trong những ngày đầu hè nóng nực.

Mình đi thăm vịnh Vũng Rô được bao bọc bởi đèo Cả, ngắm nhìn bông cỏ lau trắng nhẹ đưa theo làn gió trong nền biển xanh ngát, những phiến đá nâu đen như mới trồi lên từ biển sâu mang theo cả những khát vọng sống trong đời, nghe như trong gió thổi từ những rặng thông câu chuyện tình ngàn năm biển cả.

Thông ở đây xanh đậm đặc những lá mang đầy sức sống mạnh mẽ của miền đất khắc nghiệt những nắng và gió tưa như con người Phú Yên hiền lành chất phác nhưng mạnh mẽ lạ thường. Còn gì đẹp và yêu thương bằng ngọc đèo cả hùng vĩ dựa vào núi biếc nhìn xuống biển xanh, ngay phía dưới là vịnh Vũng Rô mang nhiều huyền thoại, truyền thuyết nên thơ.

Đến với đầm Ô Loan (có nhiều tranh cãi bởi từ cổ loan có nghĩa là đầm) một hồ nước rộng lớn nhưng chỉ lăn tăn sóng nhỏ như ru hồn du khách. Mặt hồ xanh xanh phảng phất bên bờ là những cánh đồng lúa vàng nhạt đang nặng trĩu bông lúa mùa gặt. Cây lúa ở đây với giống lùn, thân đậm và hạt cơm dẻo thơm không hề thua với các loại ngon nhất thế giới. Chỉ một hạt cơm nằm trong miệng nhưng nghe thơm dậy như tấm lòng con người Phú Yên dành cho lữ khách, mang cả hương thơm của biển, của vịnh, của hồ cho ta những cảm giác thân quen, yêu mến không muốn xa rời… hải sản của vịnh là loại sò huyết nhỏ nhưng đậm đà riêng có trong đời, món rau xào với móng tay đem lại cảm giác hạnh phúc cho du khách đường xa. Làn gió mát rượu của hồ nước lớn như đẩy cảm xúc ta đến với đại dương mênh mông… còn gì đẹp hơn thế.

Ngọn Hải Đăng cổ Đại Lãnh (hay còn gọi là Mũi Điện) là điểm cực Đông của Tổ quốc đã có tuổi đời hơn trăm năm. Men theo lối mòn lên đỉnh núi, cho ta nhìn thấy toàn cảnh biển xanh với những chiếc tàu lờ lững trên biển xanh biếc đang khẳm nặng những sản vật của biển dâng đời sau một ngày đánh bắt. Đón nhận những hạt nắng đầu tiên của Việt Nam cho ta những khao khát cháy bỏng trong đời. Nhìn những dãy núi đá với nhiều hình thù lỳ lạ như những báu vật trời đất ban tặng cho quê hương mà lòng càng thêm thiết tha yêu cuộc sống.

Đặc biệt, Gềnh Đá đĩa là một trong ba địa chất trên thế giới được tạo bởi sự phun trào cấp tập khi gặp dòng nước lạnh của biển Đông của hàng triệu năm về trước đã tan ra thành từng mảnh tạo  nên một tuyệt tác thiên nhiên. Nhìn từ xa xa, chúng tựa như tổ ông hùng vĩ của đất trời, rồi những tảng núi lại như những chồng đĩa gốm nâu chồng chất lên nhau như xô tràn ra biển… nét đẹp tiềm ẩn cả trong lịch sử lẫn hiện tại khiến chúng trở thành biểu tượng của mảnh đất, con người Phú Yên…

Điều đáng tiếc mình theo đoàn công tác nên đã không có thời gian chiêm nghiệm ghi nhận tại thực địa mà chỉ ghi lại cảm xúc khi đang ngồi ở bến xe Phan Rang chờ chuyến cuối cùng trong đêm đưa mình trở lại thành phố với gia đình, bạn bè và công việc cần làm của ngày mai. Vì thế, bài viết này lại là mô tả chuyến xe đêm cuối cùng mà mình hình như lần đầu được chiêm nghiệm.

Nhà biên kịch Nguyễn Trung

Hồi chiều, bà “Chủ trại” có điện thoại trong sóng chập chờn lo ngại “tại sao anh không về bằng xe lửa cho… an toàn”. Nhưng tất cả đã an bài như cuộc sống, định mệnh mình đã mang trong đời. Trước khi đi, anh bạn thân đã cho mình một lô số các điện thoại nhà xe để đêm cuối cùng tách khỏi đoàn công tác trở về thành phố. Nhưng rồi cả ngày điện thoại qua lại, tổng đài luôn từ chối khách gọi vì đang bận nhận cuộc gọi mặc dù có tính phí… rồi các thủ tục không tin tưởng yêu cầu nạp tiền qua mạng, thứ mình cả đời chẳng biết làm. Thế rồi cuối cùng mình cũng nhờ đặt được chuyến xe Phương Trang từ Nha Trang về thành phố và chạy ngang đón tại bến xe Phan Rang.

Cả cái bến xe khổng lồ với những ngọn đèn hiu hắt mờ tỏ, những chiếc xe Phương Trang màu cam im lìm như chìm trong bóng tối. Cũng phải thôi đang mùa dịch nên rất ít khách đi lại, tại phòng vé đèn đuốc sáng choang nhưng cũng chỉ thấy nhân viên phục đông đông hơn khách cùng hàng hóa chất đầy lối đi. Được cái cũng cám ơn các cháu phục vụ phòng vé thấy mình cao tuổi nên đã nhanh nhẹn đổi vé giường trên cao thành giườn nằm ở dưới.

Bên hàng ghế chờ xe có thêm mình nữa là ba khách cùng đợi xe. Cơn đại dịch kéo dài làm hệ lụy biết bao nhiêu người, bao nhiêu ngành nghề lâm vào tình cảnh bi đát thê lương. Cuối cùng chiếc xe của mình cũng tới, nhìn đồng hồ đã gần nửa đêm, tạm biệt cái máy tính tiếp theo mình sẽ ghi nhận cảm xúc bằng điện thoại vậy, mong trên xe có chỗ sạc để có điện thoại hầu bạn đêm khuya…

Chiếc xe Phương Trang to lớn lầm lũi lao trong đêm mang mình về với thành phố về với gia đình bạn bè và công việc của ngày mai. Hai bên đường như đã chìm sâu vào giấc ngủ, cầu mong một ngày mai tươi đẹp hạnh phúc cho mọi người. Xa xa, những ngọn đèn đỏ lập lòe của quạt gió năng lượng hình ảnh đặc trưng của miền Trung in lên bầu trời tối sẫm… ấy vậy mà mình vẫn cảm nhận được tình người tình đất những năng lượng tích tụ âm thầm dành cho một ngày mới. Bên khung cửa nhỏ, mỗi lần qua cầu mình vẫn thấy những yêu thương trong sông nước cuồn cuộn trôi. Ơi đất nước quê hương, ơi gia đình bạn bè đồng nghiệp, xin cảm ơn cuộc đời này đã cho tôi những tình yêu bất diệt ấy… Nếu một mai không còn trên cõi đời này nữa thì những cảm xúc này vẫn còn theo mãi cùng mình.

Xe chạy nhanh, những bạn đồng hành chìm trong giấc ngủ khuya… lâu lâu lại mở rộng phía chân trời thành vùng sáng tím những ánh đèn rực rỡ trong đêm là những đoàn thuyền miệt mài trên biển để cho ngày mai đầy ắp cá tôm. Vài chiếc xe ngược chiều vội vã nháy đèn pha liên tục cho chuyến đi đêm vội vàng… Những ngọn núi cao xa xa ẩn hiện, màu xanh bát ngát của rừng cũng trở thành đen sẫm. Nhìn kỹ vẫn thấy rừng cây bao phủ trên đá núi như sức sống mãnh liệt trong đời. Sao mình lại ao ước được thành một cây xanh để sống đời sống của rừng đến thế.

Ngang qua nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân to lớn nằm sát biển. Những ống khói phun trắng trời đêm cùng ánh đèn rực rỡ. Sao nghe trong lòng những phảng phất buồn lo. Quả thật mình không thích nó án ngữ nơi vùng biển đẹp nhất để lại những âu lo huỷ hoại môi trường sống thiên nhiên và cả con người. Nhưng cũng chỉ biết buồn vậy mà thôi… Vậy mà từ năm 1861 trong “Văn tế Nghĩa sĩ Cần Giuộc” cụ Đồ Chiểu đã giận dữ mô tả ống khói tàu giặc xâm lược làm ô uế phong cảnh làng quê Việt “ngày xem ống khói chạy đen xì, toan ra cắn cổ”. Nhớ ngày xưa lâu lắm rồi, thập niên 60 thế kỷ trước có bài hát Nga được dịch thành “kìa bao nhà máy, khói vương ngập trời như… áng mây chiều”, quả là thiếu hiểu biết…

Có lần một ông anh nhà văn lớn tuổi rất tinh ý nói với mọi người “Nguyễn Trung là người rất thích viết về phong cảnh, thiên nhiên”. Mình phục lắm, vì duy nhất đây là người đã nhận xét đúng về mình. Thú thật, mỗi khi đi qua một cung đường, một khu rừng, mình nôn nao khôn tả, chỉ ước muốn được ở lại một mình như gặp người tình tri kỷ trăm năm.

Mình chỉ muốn khám phá, muốn tưởng tận từng vảy nhỏ thân cây, từng cọng lá trên cành… rồi nỗi cô đơn về đêm, mừng vui khi đón nhận bình minh buổi sáng cũng như trăn trở lúc giao hoà ánh sáng và bóng tối cuối mỗi ngày. Rồi cảm nhận cây biết thở biết sống, biết yêu biết thương, biết hờn ghen giận dỗi vu vơ. Thiên nhiên chính là hiện thân của sắc đẹp của tâm tư lúc sâu lắng lúc sôi động của riêng mình. Bữa tiệc chia tay chiều nay cùng đồng nghiệp, mọi người đã không nhận ra khi mình hát ca khúc “Đất nước tình yêu” (sáng tác của Lệ Giang) với tất cả tâm tình xúc động lẫn bồi hồi… mình là thế đó, chắc chẳng… giống ai!

Vậy là, chuyến xe cuối cùng đã vượt qua chặng đường dài, xe chạy liên tục nhiều tiếng không dừng. Lúc qua phổ thị rực sáng ánh đèn, khi qua xóm nhỏ cô đơn chiếc bóng như quầng đen nhỏ lặng im trong bóng tối. Tạo hóa thật kỳ lạ luôn tạo những đối lập trong đời. Nhưng riêng mình mãi yêu thương những thứ được cho là đơn giản hay yếu thế. Vì chính những giản đơn thế yếu ấy, mình lại có những đồng cảm lạ thường, khi mình mới trưởng thành đã có cảm giác người trăm năm phải là người phụ nữ tàn tật, bất hạnh trong cuộc đời này…

Thời còn đi học, có cô bé ngồi xe lăn khó nhọc lăn trên đường với bánh xe xiêu vẹo. Mỗi lần như thế, mình ào tới đẩy nhanh đưa cô bé vào lớp với đôi mắt xoe tròn ngạc nhiên ngộ nghĩnh. Rồi lên lớp trên không còn gặp nữa và cũng không có được một cái tên để ghi nhớ trong đời. Buồn!

Mình biết mọi người đang muốn tìm hiểu vì sao mình vội vã về trong chuyến xe cuối cùng này, công việc ngày mai của mình là gì… Vốn là trong nhóm bạn bè thân thiết, có người em Nghệ sĩ Nhiếp ảnh tài năng làm Lễ triển lãm và ra mắt cuốn sách ảnh thứ mười một “Sài Gòn Covid-19” (kỷ lục của một nhiếp ảnh gia) mà trong đó nhóm mình góp phần làm chương trình ca nhạc đúng với nội dung triển lãm điều mà mình luôn tâm huyết, trăn trở trong mùa dịch vừa qua. Vậy thôi, nếu bạn bè muốn tham gia xin trân trọng kính mời vào lúc 17g00 tại Bảo tàng Mỹ thuật TP, mình tin rằng sẽ có nhiều cảm xúc cho mọi người tham dự.

Xe vẫn chạy nhanh trong đêm khuya, nghe tài xế nói 5g sáng sẽ về đến Quận 2 (đường Mai Chí Thọ) rồi đi xe trung chuyển về Hàng Xanh và Phạm Ngũ Lão, chắc về đến nhà khoảng gần 6g… Đêm nay quả là kỳ lạ dù đã chuyển dần đến sáng, bầu trời mang sắc nhè nhẹ xanh, nhưng căng mắt vẫn không nhìn thấy vì sao đêm quen thuộc. Thời trẻ mình rất mê thế giới của các vì sao, kể tên vanh vách, luôn tìm hiểu nguồn cội, sự tích qua truyện thần thoại, lịch sử và cả văn chương. Ấn tượng nhất không thể nào quên là thần thoại Hy Lạp và truyện ngắn “Vì sao lạc” của Alphonse Daudet. Vậy mà, tối nay thức trắng không được… ngắm sao.

Xe đã vào trung tâm tỉnh Bình Thuận, phố phường ướt đẫm vừa trải qua cơn mưa lớn vậy mà suốt lộ trình trên đất Ninh Thuận không một hạt mưa. Thành phố Phan Thiết nơi mình và gia đình thường đến mỗi dịp hè với mình có nhiều kỷ niệm. Trong chuyến xe đò về Phan Thiết ngày nào cũng như hôm nay mình ký sự trực tiếp bằng điện thoại như cách giãi bày tâm tư và giải trí.

Sau vài giờ xe chạy, bác tài cũng dừng xe bật đèn sáng nhưng chỉ vài người xuống xe “trút bầu tâm sự”. Riêng mình như sự giải thoát ngắn ngủi cho không gian chật hẹp của giường nằm và được chiêu đãi bằng ánh trăng sáng đêm rằm. Trăng tròn vành vạnh như vạch cả mây đen kịt bầu trời để mỉm cười với riêng mình. Sức mạnh trăng rằm quả đáng khâm phục. Vẫn vầng trăng ấy của tuổi thơ ngày nào với hạt dẻ, bắp nướng và cả không gian đêm rằm là những lễ hội trăng sao thế giới của mình. Thời gian trôi nhanh quá.

Qua Phan Thiết, trời bỗng nhiên mưa nhẹ. Tiếng mưa rơi lách tách trên thân xe. Nước mưa chảy tràn trên cửa sổ. Mỗi khi có ánh đèn xe chạy ngược chiều, cả cửa kính sáng long lanh như những viên ngọc.

Thuở nhỏ khi sơ tán nhà tranh vách nứa, mình hay ngồi bất động hàng giờ ngắm mưa rơi bên hiên nhà. Nước trên mái rớt trở thành cái mương nhỏ trên đất cứng chứa hạt mưa rơi. Mỗi khi mưa lớn, hạt mưa to rơi mạnh tạo bong bóng rồi chợt vỡ tan, lâu lâu có bong bóng cố gắng tồn tại được một hồi rồi cũng tan vỡ. Não nề cả vùng quê với câu ru ca dao “trời mưa bong bóng phập phồng/ Mẹ đi lấy chồng con ở với ai”. Thương biết bao người nông dân Bắc bộ xưa đói khổ triển miên. Chiến tranh, dịch bệnh; đất chật người đông; sưu cao thuế nặng; lũ lụt thiên tai… kiếp người bán lưng cho trời, bán mặt cho đất mà vẫn không đủ ăn… hiểu được lẽ ấy, thói quen đến bây giờ khi hạt cơm rơi vãi trên bàn mình vẫn nhặt lên ăn “ai ơi bưng bát cơm đầy/ dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần”.

Xe đã tới địa phận tỉnh Đồng Nai. Trời quang mây tạnh, hôm nay đêm Rằm mặt trăng sáng soi vằng vặc, cả bầu trời sao hiện ra rực rỡ. May quá mình tìm được bài thơ ngày xưa đăng vui cùng bạn bè:

Sao mai – Sao hôm

 

Em là ngôi sao mai

Cho buổi sáng trong lành

Anh là ngôi sao hôm

Chiều chất đầy nhung nhớ

***

Ơi sao mai muôn thuở

Gọi chim hót vang ca

Từ sâu thẳm rừng già

Muôn loài chào buổi sáng

Mặt trời vừa ló dạng

Biển rực rỡ bình minh

Ngàn con sóng hữu tình

Mơn man bờ cát trắng

Những con thuyền khẳm nặng

Cá đầy khoang vào bờ

Ngọn núi như ngủ mơ

Mây mù còn che phủ

Và đồi xanh bát ngát

Ló dạng dưới sương mờ

Như sao mai nên thơ

Trải lòng vào nhung nhớ

***

Anh sao hôm buồn bã

Đổi ngày lấy đêm dài

Xua mây tím u hoài

Giục đàn chim về núi

Làm rừng cây buồn tủi

Ló dạng bóng đêm đen

Xa xa phố lên đèn

Biển mơ thành đen thẫm

Cát trắng bỗng không màu

Không gian như thẳm sâu

Tựa nỗi buồn vô tận…

***

Ơi sao hôm, sao mai

Hình như hai là một

Nhưng mãi vẫn là hai

Như chiều buồn, sáng tỏ

Như tình yêu muôn thuở

Của sao và của sao

Không rõ từ khi nào

Như anh với em vậy

Trong nhung nhớ đong đầy

Anh vẫn là chiều tối

Cho thời gian vồi vội

Em vẫn là sao mai

Cho người đời nhớ mãi…

Tới rồi trạm dừng chân, một chuỗi xe khách Phương Trang cùng nghỉ chân. Phải chụp hình lại sợ lên nhầm xe. Viết bằng điện thoại nên… mỏi mắt, mỏi tay. Còn phần kết xin viết sau… phải chợp mắt thôi.

4g30 chợt tỉnh giấc. Xe đang chạy trên cao tốc Long Thành – Dầu Giây, trời mưa ngâu nặng hạt có lẽ là những cơn mưa trong nhiều ngày qua. Ngoài miền Trung qua 5 ngày hầu như không thấy mưa, có chăng chỉ là chút thoáng qua vào buổi tối. Ông trời bất công nơi cần mưa cho mùa màng cây trái lại ít, còn Sài Gòn mưa hoài ngập đường ngập xá… chắc bộ máy Thiên đình cũng quan liêu trì trệ không gần dân hiểu dân và cũng không cải cách hành chính để mình còn biết đường gởi đơn… khiếu nại tố cáo.

Thôi trải nghiệm một đêm đi xe đò gần như thức trắng cũng tương đối… nhiều chuyện. Xe lớn dừng ở đường Mai Chí Thọ, xe trung chuyển nhanh chóng đưa mình về Hàng Xanh. Đón taxi về nhà thôi, một hai ba bốn túi đồ, đủ rồi… hòa bình cho cả thế giới nha. Tạm biệt.

NGUYỄN TRUNG

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.