Chùm thơ Bàn Kim Quy: Giấc mơ xinh như hoa lan nở trên vách đá

Nhà thơ Bàn Kim Quy

Vanvn- “Nhà có con gái lớn/ Đo cái khéo bằng chàm xanh/ Nghe tiếng hiền lành qua lời kêu gà gọi lợn/ Mỗi sớm cõng bình minh lên nương/ Chiều muộn địu hoàng hôn xuống núi/ Miệt mài/ Gom nắng vào bó củi/ Ủ ấm mùa đông”. Nếp sinh hoạt và vòng quay đời sống hàng ngày vùng cao được thể hiện sinh động trong thơ Bàn Kim Quy người dân tộc Dao ở Đà Bắc, Hòa Bình. Một giọng thơ mới lạ đang lặng lẽ tạo dựng vẻ đẹp không gian văn hóa riêng biệt của đồng bào, quê hương mình: “Ôi àn àn! Hãy ngủ cho ngoan/ Gương mặt em xinh như trăng/ Miệng em thơm mùi sữa lúa/ Ngủ đi em giấc mơ tròn như vành ghế mây/ Giấc mơ xinh như hoa lan nở trên vách đá/ Cha mẹ lên nương rồi/ Ôi àn àn, hãy ngủ đi em!”

 

>> “Lời ca bên bếp lửa” của Bàn Kim Quy

 

GẶP BẠN

Tặng Thào A Só

 

Nụ cười Sông Mã

Đón ở Yên Châu

Hân hoan

Nồng ấm cái bắt tay

Hồ hởi vỗ vai

Nhớ!

Mấy mùa xoài quê tao

Mấy mùa ngô quê mày

Xa chẳng tới.

 

Dốc Cun vời vợi

Mộc Châu mờ sương

Sáo Mông thầm thì nương qua nương

Lời Páo dzung ngân nga theo èn núi

Gửi lời thì tới

Chẳng thấy mặt nhau.

 

Chén này gửi chồng mày

Chén này cho vợ tao

Chén này cho bọn trẻ hai nhà hay ăn chóng lớn

Nghĩa tình trong như suối

Ngọt bùi như mèn mén

Cứng như đá tai mèo

Quê tao.

 

Xa Yên Châu

Nhớ bàn tay ngắn

Tấm lòng sâu.

Lời sáo thì thào theo chân xuống núi

Páo dzung ngập ngừng.

 

Đà Bắc, 25.02.2014

 

BẾP NHÀ

 

Bếp nhà tôi

Nắm hạt cải, dưa nương nằm trong ống tre

Lòe xòe chùm ngô nếp

Vài đồng xu

Và tiền mừng tuổi

Nằm trong vỏ bầu

Lăn lóc trên gác bếp

Mỗi năm bồ hóng dày thêm một ít

Đen sì.

 

Những hạt giống ngủ quên

Mơ màng suốt mùa đông

Nghe chuyện hàng đêm

Bên bếp nhà tôi đỏ lửa

Mẹ vò lúa

Bố vá chài

Ông hì hục vót đũa

Đi bán chợ phiên ngày mai

Em tôi ngồi trông sắn nướng

Ngủ gật

Phinh phính má hồng.

 

Lửa ấm

Tôi nhẩm ngày đến Tết

Mẹ mong mưa mang hạt đi gieo

Bố lo sắp dựng nhà chú út

Ông tính ngày ủ vò thịt chua

Chỉ em tôi say sưa

Ngủ ngon

Như chùm ngô trên gác.

 

Tôi đi bản này, mường khác

Mỗi đêm

Lại nhớ cái bếp nhà mình.

 

LỜI CA BÊN BẾP LỬA

 

Đầu hồi nhà tôi

Củi khô chất đầy bó nhỏ, bó to

Buộc bằng lạt nứa non

Chờ rét.

 

Nhà có con gái lớn

Đo cái khéo bằng chàm xanh

Nghe tiếng hiền lành qua lời kêu gà gọi lợn

Mỗi sớm cõng bình minh lên nương

Chiều muộn địu hoàng hôn xuống núi

Miệt mài

Gom nắng vào bó củi

Ủ ấm mùa đông.

 

Suốt tháng suốt năm

Bếp nhà tôi lửa cười hồ hởi

Hừng hực than vỏ sồi

Thơm rượu hoãng ông vần chờ Tết

Gác thấp sấy chuột, sóc

Gác cao hong chè đu đưa

Ngọt ngào măng chua

Bát cơm đầy đón người xa đến.

 

Lửa bập bùng

Soi chữ Nho trên tờ giấy bản

Bố tôi rì rầm học mo

Lửa reo

Lời Páo dzung mẹ dạy lúc thêu thùa

Em gái tôi cười líu lo

Má hồng, mắt tít.

 

Lửa nồng

Cho ngày dài đêm ngắn

Cho người trai bản bên bạo dạn

Nghe lời ca

Cởi bao dao trước cửa

Nâng bát rượu thơm

Mang mùa xuân ấm áp vào nhà.

THÁNG GIÊNG

 

Hơi thở tháng Giêng

Gióng giả tù và gọi thần linh đầu núi

Đá giật mình

Nước òa ruộng bậc thang.

 

Bàn tay tháng Giêng

Dịu dàng đậu vai em

Nở ra áo hoa, xà cạp

Cườm xanh, chỉ thắm

Lúng liếng mùa xuân trong chiếc khăn pèng.

 

Cơn khát nghiêng vò tháng Giêng

Bỏng môi, rạo rực

Chân miên man vòng xoay

Dồn dập trống chèo.

 

Lời Páo dzung ê a

Men theo gió đến hiên nhà

Bồi hồi gõ cửa

Đợi một lời mời từ bếp lửa

Mùa yêu

Bắt đầu.

 

LỜI TIỄN

 

Tiễn người

Bao năm làm thầy gọi hồn về mặt đất

Vía trẻ con sợ nói to

Vía người già sợ tiếng khóc

Theo lời gọi trở về.

 

Nay tiễn người về trời

Áo hoa mới chỉ thêu

Đồng bạc sáng lấp lánh

Mỗi nắm cơm là một đứa con, đứa cháu

Trái bưởi bằng nan tre theo người suốt dọc đường.

 

Họ hàng, làng xóm cảm ơn nhau

Lời cảm ơn tự đáy lòng

Cất lên thành tiếng hát

Lời mo lầm rầm vang lên từ đất

Mênh mang.

 

Nghe gió xạc xào trên mái nhà kho

Con ngửa mặt nhìn trời

Gặp vầng trăng cười mãn nguyện.

 

NỖI NHỚ

 

Sương đêm tựa vào bậc cửa

Gió núi len qua giát bương

Nỗi nhớ chằng bên bếp lửa

Nỗi nhớ theo chân ra đường.

 

Sáo người không treo trên gác

Áo người không mắc cột nhà

Dao người không cài trên vách

Nỗi nhớ theo người đi xa.

 

Nhớ người cọn nước ngừng quay

Ruộng gần, ruộng xa lúa cạn

Chim kêu đầu khe “háp háp”

Mỏi mòn đợi tiếng “khon khon”.

 

Cầu thang nhớ bước chân quen

Nhớ người tiếng chày lạc nhịp

Khăn ai lặng trên khung dệt

Nhớ tay mềm mại đan hoa.

 

Ước gì làm nắm cơm vắt

Ước gì làm chiếc vỏ dao

Ước gì làm chiếc túi dết

Theo người khắp nẻo gần xa.

 

RU EM

 

Ôi àn àn

Hãy ngủ đi em

Cha lấy dây mây tết nôi cho em đung đưa

Mẹ se thừng gai kéo nôi cho em say giấc

Mặt trời lên con chim mổ gạo trong cối nước

Con chuột rừng vẫn tha lúa về hang

Ngủ đi cho anh làm bẫy chuột

Ngủ ngoan cho anh lấy gạo về.

 

Mặt trời đã lên lưng núi bồ đề

Cha lấy sáp ong cho mẹ in váy đẹp

Cha hái lá chàm mẹ nhuộm áo cho em.

 

Ôi àn àn! Hãy ngủ cho ngoan

Gương mặt em xinh như trăng

Miệng em thơm mùi sữa lúa

Ngủ đi em giấc mơ tròn như vành ghế mây

Giấc mơ xinh như hoa lan nở trên vách đá

Cha mẹ lên nương rồi

Ôi àn àn, hãy ngủ đi em!

 

BÀN KIM QUY

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *