Chữ tình của Trình Quang Phú trong hồi ức văn nghệ sĩ

Vanvn- Vào sinh nhật tuổi 82 của mình, nhà văn Trình Quang Phú – Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam cho ra mắt cuốn sách thể loại bút ký chân dung văn nghệ sĩ với nhan đề “Nhà văn và chữ tình gởi lại”, NXB Hội Nhà văn 2022.

Lễ ra mắt sách được tổ chức trang trọng tại Hội trường Hội Nhà văn Việt Nam, Hà Nội vào sáng ngày 22.7.2022.

Về khách mời, tới dự buổi lễ có GS-TS Trần Hồng Quân – nguyên UVTW Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo và phu nhân; GS-TS – Anh hùng Lao động Võ Tòng Xuân và phu nhân; TSKH Nguyễn Quốc Hưng – Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa giáo dục Quốc hội; Thạc sĩ Huỳnh Thị Kim Hương – Tổng Giám đốc Công ty Du lịch Sao Việt; Thạc sĩ Hồ Thị Thu Nguyệt – Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển Phương Đông.

Về phía Hội Nhà văn Việt Nam có nhà thơ Nguyễn Quang Thiều – Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam; nhà thơ Trần Đăng Khoa – Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam; nhà thơ Nguyễn Bình Phương – Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam; nhà thơ Hữu Thỉnh – Cố vấn Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, cùng một số thành viên Ban Chấp hành Hội và nhiều nhà văn, bạn đọc các thế hệ.

Ai nấy đều mừng vui trước thành quả sáng tạo công phu, miệt mài 6 thập kỷ cầm bút của nhà văn, nhà báo Trình Quang Phú. Cuốn sách dày gần 300 trang, với hồi ức chân thực và hình ảnh sống động của 25 văn nghệ sĩ Việt Nam, là nguồn tư liệu quý giá bổ sung vào chân dung và sử liệu về các văn nghệ sĩ danh tiếng của nước nhà.

Không chỉ cầm bút, Trình Quang Phú còn là nhà nhiếp ảnh từng đoạt giải thưởng về ảnh nghệ thuật trong và ngoài nước. Do đó, những cuốn sách thể loại bút ký mà ông xuất bản từ trước đến nay, không chỉ gồm những bài ký, còn là những bức ảnh giá trị, có thể “kể” được rất nhiều điều về sự kiện, hoặc nhân vật, mà từ ngữ có khi khó diễn tả đủ.

Trong cuốn “Nhà văn và chữ tình gởi lại” cũng tập hợp được nhiều những bức ảnh chân dung từ cách nay tới nửa thế kỷ, mang dấu ấn đặc trưng của nhân vật, hoặc nhân vật trong những sự kiện quan trọng, trong đời thường, lần đầu được công bố, rất ấn tượng, và có sức hút mạnh mẽ cho độc giả. Đây thực sự là pho tư liệu quý về giới tinh hoa của Việt Nam, được kể lại, và được ngắm nghía kỹ lưỡng qua góc nhìn của tác giả dày dạn kinh nghiệm Trình Quang Phú.

Ông là một người đam mê làm việc một cách kỳ lạ. Trải qua quá trình 60 năm cầm bút, ông đã có ý thức ghi lại tư liệu, chụp lại hình ảnh về sự kiện và nhân vật. Đặc biệt những văn sĩ mà ông được gặp, để lại ấn tượng sâu đậm trong ông về hoạt động nghề nghiệp, về phong cách sống khiến ông rung động. Họ chính là trường đại học văn của ông. Và với cuốn sách này, ông ghi lại những kỷ niệm chân thực mình có với văn nghệ sĩ trong đời, góp phần vào bảo tàng đọc cho thế hệ nay và mai sau.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều phát biểu

Đánh giá về cuốn sách “Nhà văn và chữ tình gởi lại”, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều cho rằng, cuốn sách cho thấy những góc khác của văn nghệ sĩ, những người được công chúng biết đến nhiều trong cuộc chiến tranh giải phóng vĩ đại, và qua tác phẩm của họ. Đó là những góc đặc biệt, gây xúc động, khiến người đọc chia sẻ được những đau buồn, trăn trở của văn nghệ sĩ, và thấu hiểu lý do dẫn đến những tác phẩm mà họ để lại. Những chân dung Văn Cao, Dương Thị Xuân Quý, Xuân Diệu, Võ An Ninh hiện lên thật rõ nét, chân thực và gần gũi, dễ thấu cảm. Nhưng cũng có một chân dung khác của một người không định viết về mình, đã hiện lên rất rõ trong những cảm xúc của văn nghệ sĩ, trong cách ông ngắm nghía, khám phá, tôn vinh và lĩnh hội thông điệp từ văn nghệ sĩ, đó chính là Trình Quang Phú. Dấu ấn Trình Quang Phú đã tự nhiên hiển hiện trong hồi ức ông có với các văn nghệ sĩ. Đó là những hồi ức thấm đẫm nhân tính, mà Trình Quang Phú đã mang lại, thêm những trang hồ sơ mới cho độc giả về những văn nghệ sĩ danh tiếng, cho chúng ta hưởng thụ thêm di sản dài rộng, sâu sắc hơn mà họ để lại.

Nhà thơ Hữu Thỉnh phát biểu

Nhà thơ Hữu Thỉnh cho rằng, cuốn “Nhà văn và chữ tình gởi lại” của tác giả Trình Quang Phú rất công phu và đặc biệt, làm sống lại một thời kỳ văn học rất đẹp thông qua kỷ niệm của các văn nghệ sĩ. Đó là giai đoạn đất nước xẻ mình ra trong chiến đấu để giành lại độc lập tự do cho dân tộc. Các văn nghệ sĩ Việt Nam cũng cuốn vào dòng chảy cách mạng đó. Nhà văn Trình Quang Phú may mắn có được vốn sống phong phú từ thời kỳ đó, có nhiều kỷ niệm sâu sắc với văn nghệ sĩ, đặc biệt là các văn nhân danh tiếng như Nguyễn Tuân, Xuân Diệu, Nguyễn Mỹ, Dương Thị Xuân Quý, Bảo Định Giang, Thanh Hải,… Những trang viết của ông sinh động, hấp dẫn do trút hết tình cảm sâu nặng của mình dành cho nhân vật mình trân quý. Các nhân vật để lại chữ Tình cho bạn đọc, còn văn chương Trình Quang Phú để lại chữ Tình cho các nhà văn. Đây cũng là cuốn sách giá trị cho những cây viết trẻ, giúp họ hình dung một thời kỳ vẻ vang của đất nước, và công việc sáng tác văn học của lớp cha anh đi trước, mối quan hệ văn nhân thân tình thắm thiết với nhau, đẹp, trong sáng, thủy chung, chân thành.

Nhà văn Nguyễn Bình Phương phân tích về một thế mạnh trong cách thể hiện của nhà văn Trình Quang Phú, đó là ở những chi tiết đắt giá, những siêu chi tiết ghim chặt trong trí óc độc giả. Ông cho rằng, chính cuộc sống chân thực đã cho người viết những chi tiết sinh động vĩ đại hơn cả những gì nhà văn có thể tưởng tượng ra.

Nhà văn Trình Quang Phú cảm ơn về lễ ra mắt sách

Cuốn sách “Nhà văn và chữ tình gởi lại” của tác giả Trình Quang Phú cũng khiến nhà thơ Trần Đăng Khoa bồi hồi nhớ lại những kỷ niệm thơ bé khi ông còn là cậu học trò lớp hai tập làm thơ, được gặp đàn anh Trình Quang Phú, đã cho thần đồng thơ những bài học đầu tiên về nghề cầm bút. Ông cũng đánh giá, Trần Quang Phú giỏi nhất ở việc viết người thật việc thật. Trong cuốn sách mà tác giả xuất bản trước kia “Ký sự xứ người”, Trình Quang Phú đã dùng con mắt Á Đông ngắm nghía các nước trên thế giới, phát hiện ra những vẻ đẹp và cái hay của các nước khác, và ông cũng có cái nhìn của người phương Tây về Việt Nam, để phát hiện những vẻ đẹp của chính chúng ta, mà do ta quá quen thuộc đến mức không nhìn ra.

Phân tích về những giá trị của cuốn sách, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Tâm chỉ ra 4 cảm nhận: Cuốn sách thuộc thể loại hồi ức văn học. Từ ký ức sâu đậm này, được viết thành tác phẩm, thì tác giả được sống nhiều hơn, sâu hơn; Cốt lõi của cuộc sống chính là chữ TÌNH với văn chương, cuộc đời, với văn nghệ sĩ; Cuốn sách được thể hiện với văn phong giản dị, chân thành, khiến bạn đọc dễ tiếp cận; Đóng góp cho văn chương Việt Nam một tư liệu tham khảo hữu ích, nhất là cho giới cầm bút trẻ.

Nhà văn Đoàn Văn Mật chỉ ra năng lực liên tài của cây bút Trình Quang Phú, bằng hồi ức văn chương, ông đã kết nối thế hệ nhà văn trong chiến tranh, với thế hệ nhà văn trẻ bây giờ, giúp nhà văn trẻ thấy được chữ Tình của người xưa quá lớn, là bài học cho thế hệ sau về nhân cách, tâm hồn tỏa sáng.

Khách mời và người thân chụp ảnh lưu niệm với nhà văn Trình Quang Phú

Phát biểu trong buổi ra mắt sách, nhà văn Trình Quang Phú cảm động chia sẻ, trong đời viết dài của ông, hiếm có buổi ra mắt sách nào trang trọng đến thế. Trong cuộc đời làm quân nhân, ngoại giao, nghiên cứu khoa học, công tác xã hội, ông lúc nào cũng viết. Tuy không được đào tạo bài bản trong trường lớp dạy viết văn, nhưng ông được học suốt đời qua công việc, qua nhà văn các lứa tuổi. Và suốt đời ông thủy chung với việc viết. Ông viết bất cứ khi nào có ý tưởng, thậm chí tranh thủ viết trên chuyến bay, viết miệt mài cho tới khi máy bay tiếp đất. Ông học cách viết của các bậc đàn anh, và rút ra bài học quý nhất, đó là điều gì rồi cũng qua đi, chỉ còn cái Tình ở lại, do đó, ông luôn lưu trữ cái Tình qua những trang viết, với niềm tin tưởng, rằng có cái Tình, thì ta sống với nhau đẹp hơn.

Bài: KBH

Ảnh: GTB

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *